Ochrona Własności Intelektualnej - Notatka Egzaminacyjna

Kompleksowy zestaw fiszek słownikowych do egzaminu z Ochrony Własności Intelektualnej, opracowany na podstawie wykładów dr Karoliny Karcz-Nawrockiej.

Utwór

Każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (Art. $1$ ust. $1$ pr. aut.).

Prawo autorskie

Dziedzina prawa cywilnego chroniąca twórców oraz ich utwory (muzyka, literatura, filmy, programy komputerowe) niezależnie od ich formy, od momentu powstania bez konieczności rejestracji.

Prawo własności przemysłowej

Dział prawa chroniący patenty na nowe wynalazki, znaki towarowe (logotypy), wzory użytkowe oraz wzory przemysłowe.

Rozporządzenie (UE)

Akt prawny Unii Europejskiej, który obowiązuje bezpośrednio i jednakowo we wszystkich państwach członkowskich.

Dyrektywa (UE)

Akt prawny UE wymagający implementacji w prawie krajowym, dający państwom członkowskim swobodę w dostosowaniu go do lokalnych realiów.

Ustalenie utworu

Uzewnętrznienie utworu w jakiejkolwiek postaci umożliwiającej percepcję; ochrona powstaje automatycznie z chwilą ustalenia, nawet bez trwałego utrwalenia na nośniku.

Utwór zależny

Twórcze opracowanie cudzego dzieła (np. tłumaczenie, przeróbka, adaptacja), którego rozporządzanie wymaga zgody autora utworu pierwotnego.

Współautorstwo

Sytuacja, w której kilka osób tworzy jeden utwór na podstawie porozumienia, a ich twórcze wkłady tworzą nową, jakościową całość i są nierozłączne.

Utwór pracowniczy

Dzieło stworzone przez pracownika w ramach stosunku pracy, do którego autorskie prawa majątkowe nabywa pracodawca z chwilą przyjęcia utworu, o ile umowa nie stanowi inaczej.

Autorskie prawa osobiste

Wieczna, niezbywalna i niepodlegająca zrzeczeniu się więź twórcy z utworem, obejmująca m.in. prawo do autorstwa i nienaruszalności treści (Art. $16$).

Autorskie prawa majątkowe

Zbywalne, dziedziczne i czasowe (co do zasady wygasają $70$ lat po śmierci twórcy) wyłączne prawa do korzystania z utworu i wynagrodzenia (Art. $17$).

Pola eksploatacji

Odrębne, technicznie i ekonomicznie samodzielne sposoby korzystania z utworu, takie jak zwielokrotnianie, obrót oryginałem czy publiczne udostępnianie (Art. $50$).

Wyczerpanie prawa

Zasada, według której po pierwszej legalnej sprzedaży egzemplarza utworu na terytorium EOG twórca traci prawo do kontrolowania jego dalszej odsprzedaży (z wyjątkiem najmu/użyczenia).

Kod źródłowy i obiektowy

Chronione formy wyrażenia programu komputerowego; kod źródłowy jest czytelny dla człowieka, a obiektowy dla maszyny.

Interoperacyjność

Współdziałanie programów komputerowych; cel pozwalający legalnemu użytkownikowi na dekompilację kodu bez zgody uprawnionego (Art. $75$ ust. $3$).

Dozwolony użytek osobisty

Ustawowe odstępstwo umożliwiające nieodpłatne korzystanie z rozpowszechnionego utworu przez krąg osób w relacjach osobistych (rodzina, znajomi) bez zgody autora.

Test trójstopniowy

Granica dozwolonego użytku określona w Art. $35$, według której nie może on naruszać normalnego korzystania z utworu ani godzić w słuszne interesy twórcy.

Kontratyp „etycznego hakera”

Zapis w Art. $269c$ KK wyłączający karalność osoby działającej wyłącznie w celu zabezpieczenia systemu, która niezwłocznie powiadomiła dysponenta o zagrożeniach.

Prawo sui generis producenta bazy danych

Ochrona niezależna od twórczości, przyznająca producentowi bazy wyłączne prawo do pobierania i wtórnego wykorzystania istotnej części danych (jakościowo lub ilościowo).

Licencja wyłączna

Umowa upoważniająca tylko jednego licencjobiorcę do korzystania z utworu, wymagająca formy pisemnej pod rygorem nieważności.

Copyleft

Zasada „dziedziczenia” wolności, wymagająca, aby utwory pochodne były udostępniane na tej samej wolnej licencji co oryginał (np. GPL).

Safe harbour

Wyłączenie odpowiedzialności pośredników internetowych (hosting) za treści zamieszczane przez użytkowników, jeśli dostawca nie wie o naruszeniu.

TDM (Text and Data Mining)

Eksploracja tekstów i danych; mechanizm umożliwiający trenowanie AI na cudzych utworach, z zastrzeżeniem opcji opt-out przy wykorzystaniu komercyjnym.