ge (GE) les 10: Emancipatorische historiografie

Marxistische invloed op GS

→ klassenstrijd als uitgangspunt (+ opmerking van Antonio Gramsci: 'culturele hegemonie')

Frankrijk: (complexe) relatie met de Annales

Grote invloed in het Verenigd Koninkrijk: Communistische Partij Historici Groep (1947-1956) Eric Hobsbawm & E.P. Thompson

edward p thompson

schreef making of the working class

socialist en vredesactivist

verder dan economische factoren

Welke bijsturing gaf Thompson aan het marxisme?

• Klasse' niet langer als een abstracte structuur...

  ...maar als een concrete groep mensen met 'geleefde ervaringen’

  →agentschap voor gewone mensen

‘Geschiedenis van onderaf’

precedenten

vorm van revisionisme —>opnieuw kritiek op klassiek historisme (focus op grote figuren)

betrokkenheid

sovjet unie

Andere historische posities

• bv. Michail Pokrovski:

  • enthousiaste revolutionair

  • propagandisch werk

  • bloeiende carriere

  • na einde communisme in diskrediet

---

Geschiedenis van de Communistische Partij der Sovjet-Unie. Een korte leergang (1936)

• officiële versie van geschiedenis

• extreme vorm van overheidscontrole

»officiële veroordeling (1956)

volksrepubliek in china

°1949: innige band ontmoette USSR

→ook historiografisch!

geen loutere 'russificatie':

• marxisme én nationalisme (zie les 8)

• debat rond ontstaan van Chinese natie

→Verdere 'verwestersing' van Chinese geschiedschrijving!

└academisch en politiek

proces van toe-eigening (+ opnieuw: hybridisering!)

Fan Wenlan

Hoe combineerde Fan marxisme en nationalisme?

• Chinese natie gaat terug tot de Qin dynastie

  bijsturing van concept: een prekapitalistische en niet-bourgeois natie

  universaliteit van westerse geschiedenis (en concepten) in vraag gesteld!

Vrouwen als historisch onderwerp

oorsprong in sociaal-economische

bv. Alice Clark (geen academische carrière)

Het werkzame leven van vrouwen in de zeventiende eeuw (1919)

het is misschien onmogelijk om historisch onderzoek te ontdoen van alle persoonlijke vooroordelen, maar in dit geval bestond het vooroordeel simpelweg uit de overtuiging dat de omstandigheden waaronder de obscure massa vrouwen leeft en hun plichten als mens vervult, een vitale invloed hebben op het lot van het menselijk ras

---

tweede feministische golf (jaren 1960)

• bv. Gisela Bock

  meer dan één geschiedenis

  originaliteit in perspectief, niet in methode

  = vrouwengeschiedenis

  → kritiek: 'fragmentatie'

Gender: a useful category of historical analysis’ (1986)

Welke bijsturing van de geschiedschrijving beoogde Wallach Scott?

• Activistische positie

  genderpatronen inherent aan (sociale) wetenschappen

  constructie van gender via historisch onderzoek!

  ➔nood aan een nieuwe historische praktijk

  ➔grote impuls voor discoursanalyse

---

Joan Wallach Scott

• voorbij 'biologische verschillen' / onderhandeling

• verandering van de verschillen

→naar gendergeschiedenis

Het koloniale project uitgedaagd

C.L.R. James, De Zwarte Jacobijnen (1939)

Europese inspiratie

Franse Revolutie, maar progressiever!

Toussaint Louverture op voorgrond...

Maar primaat van economische revolutie

...grote mannen die slechts of bijna instrumenten in de hand van het economische lot zijn

primaat van economische stelling

bijlage 1963: Historische traditie, onderwijs in

in de zin van worstelen met het nationale verleden, is er geen. Geschiedenis zoals die wordt onderwezen is wat het altijd is geweest: propaganda voor degenen, wie ze ook mogen zijn, die het oude koloniale systeem besturen.

→andere geschiedenis kan aan werkelijkheid emancipatie

Postkolonialisme

= kritiek op blijvende afhankelijkheid na machtsoverdracht

! ook fundamentele kritiek op historiografisch project (= element van hegemonie uitgedaagd)

uitgangspunt:

• deconstructie van blik van kolonisatoren... ..vervangen door blik van gekoloniseerden

!grote verschillen qua invulling

---

edward said ; orientalisme

Edward Said

postkolonialisme

politieke betrokkenheid: 'kennis is een machtsinstrument'

Orientalisme (1978)

• Alle academische kennis over India en Egypte is op de een of andere manier gekleurd en beïnvloed door, en geschonden door, het grove politieke feit. (p. 11)

• Othering als opstap naar kolonisatie

→grote impact

Subaltern Studies (1982-) black history

Indiase, Britse en Amerikaanse historici en sociale wetenschappers

coherentie in visie op geschiedenis

blik op gekoloniseerde bevolking: agency en diversiteit

><academische ipv koloniaal geïncorporeerde elite?

• tweede 'generatie' kiest voor verbreding

• aanhoudende debatten

o.m. Dipesh Chakrabarty, Provincializing Europe (2000)

black history: Ranajit Guha (india)

Waarom zag Guha de geschiedschrijving in het onafhankelijke India als problematisch?

elitair, zonder aandacht voor grootste deel van bevolking

agency ≠ geschreven bronnen

nationaal narratief negeert grote verscheidenheid

→Indiase historiografie is even elitair én Westers als de koloniale

Paul Tiyambe Zeleza

postkolonialisme: black history

kritisch over postkolonialisme (2006)

voor Afrika ongeschikte accenten

postmoderne deconstructie belemmerd verzet

→alternatief: oecumenische wereldgeschiedenis

nog deepdive