Afrika - regionale specialisaties en theorievorming

Sociaal contract

burgers betalen belasting in ruil voor bescherming en voorzieningen van de overheid/regering

Scamble for Africa

spanningen en fomo gedreven kolonisatie van Afrika door Europese landen voorafgaand aan de conferentie van Berlijn

Conferentie van Berlijn (1884-1885)

opdeling van Afrka onder Europese landen, de landen hadden geen kennis over culturele en etnische groepen dus zijn er ‘liniaalgrenzen’ getekend

Indirect rule

strategie van Europese landen om zo min mogelijk mensen en middelen (geld) in te zetten bij het besturen van de kolonies. Ook was er zo minder verzet. Al bestaande machtsstructuren werden ingezet om te regeren.

Gatekeeper state

type staat die fungeert als cruciale schakel tussen de binnenlandse economie/samenleving en de buitenwereld. Ze hebben controle (en dus macht) over belangrijke toegangspunten waarlangs middelen (handel, hulp, export) de binnenlandse samenleving inkomen.

Panafrikanisme

wereldwijde beweging en ideologie die streeft naar de eenheid, solidariteit en politieke en economische samenwerking van alle Afrikaanse volkeren. Het benadrukt dat mensen van Afrikaanse afkomst wereldwijd een gedeelde geschiedenis, cultuur en gemeenschappelijke belangen delen.

Waithood

langdurig geblokkeerde overgang naar volwassenheid (onafhankelijkheid, gezin, eigen gezin etc.). Jongeren bevinden zich in een tussenpositie, niet afhankelijk zoals kinderen, maar niet zelfstandig als volwassenen.

Youthman

persoon in een positie van waithood waarin ze wel qua leeftijd volwassen zijn, maar niet aan de sociale kenmerken van volwassenheid voldoen

Path dependency

beslissingen of gebeurtenissen uit het verleden bepalen de loop van toekomstige ontwikkelingen. Dus de geschiedenis en keuzes die je ooit hebt gemaakt beperken je mogelijkheden in het heden en de toekomst.

Jobless growth

groei zonder goede banen; informaliteit en underemployment

Medisch model (handicap)

de beperking en handicap zitten in het lichaam/meer biologische benadering. Het probleem is dus de beperking zelf. meer focus op diagnose, behandeling of ‘herstel’ van het individu

Sociaal model (handicap)

handicap ontstaat door de manier waarop de omgeving is ingericht (bijv. een rolstoel is niet het probleem, maar een gebouw zonder lift) Het probleme is niet de beperking zelf, maar de omgeving

Beperking

verschil in het lichaam

Handicap

nadeel dat ontstaat door de omgeving (ontstaat door interactie tussen beperking en omgeving)

Stigma

wanneer een handicap een negatieve betekenis krijgt, stigma is een sociaal proces waarin labeling, stereotypering en statusverlies samenkomen en leiden tot discriminatie, in een context van machtsverschillen. Bestaat uit 3 onderdelen: labeling, daar negatieve beelden aan koppelen, de persoon lager positioneren.

Zelf-stigma

negatieve beelden zelf gaan overnemen en ernaar gaan handelen

Sociale model van handicap

handicap wordt gezien in de context van onderdrukking en ontstaat door het ontbreken van maatschappelijke voorzieningen die zijn afgestemd op de behoeften van mensen met een handicap

Internaliseren

eigen maken van normen en waarden uit je omgeving. Bij handicap: wat kan ik verwachten van iemand met een handicap en hoe moet ik me daartoe verhouden)

Discriminatie

onderscheid tussen dingen of mensen op basis van het herkennen en begrijpen van het verschil tussen het ene en het andere

Handicap volgens Abang

mensen met een handicap zijn minderwaardig en kunnen gebruikt worden voor sociale en economische voordelen.

Person-first-language

vorm van inclusief taalgebruik waarbij de menselijke identiteit vóór een eventuele aandoening, beperking of diagnose wordt geplaatst (kinderen met een handicap)

Unipolaire wereldorde

wereldorde waarin één enkele supermacht domineert en andere landen naar haar wil kan beïnvloeden, zonder dat er een gelijkwaardige tegenstander is

Multipolaire wereldorde

wereldorde waarin de macht en invloed niet langer bij één dominante supermacht of twee machtsblokken liggen, maar zijn verdeeld over meerdere grote landen en samenwerkingsverbanden

Zuid-zuid samenwerking

vorm van ontwikkelingssamenwerking en kennisuitwisseling waarbij landen uit het ‘Mondiale zuiden’ elkaar onderling helpen

BRICS

alternatief machtsblok van Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika tegenover westers gedomineerde instituties

Saudi-Africa summits

Saudi-Arabië, Verenigde Emiraten en Qatar investeren in havens, landbouwgrond, energie, logistiek, vastgoed en politieke samenwerking

Global gateway (EU)

grote investeringsstrategie van de Europese Unie om wereldwijd (ook in Afrika) te investeren in duurzame infrastructuur, zoals digitale netwerken, schone energie en transport (voor een deel nog ambities, Chinezen lopen voor met hun plannen)

Parallelle onderhandelingen

een staat gaan niet direct een exclusieve afspraak aan, maar gebruikt concurrentie tussen partners om betere voorwaarden te krijgen

FOCAC

multilateraal samenwerkings- en dialoogplatform tussen China en 53 Afrikaanse landen en de Afrikaanse Unie. Bevat afspraken over economische ontwikkeling, investeringen, handel, buitenlandse hulp en veiligheid

Afrikaanse Unie (AU)

continentale politieke unie met 55 lidstaten die alle landen van het Afrikaanse continent vertegenwoordigen

AfCTFA

African Continental Free Trade Area, een panafrikaanse vrijhandelszone die bijna alle landen van de Afrikaanse Unie verenigt