Klinische analyse: alles over bloed

Enytrocyten

Rode Bloedcelllen

90% Hemoglobine

± 65% water

± 120 dagen levensduur

Leukocyten

Witte Bloedcelllen

Geen hemoglobine

Granulocyten

WBC

• Neutrofielen (±65%)

• Eosinofielen (±3%)

• Basofielen (<1%)

Neutrofielen

Te hoog (Neutrofilie): Dit duidt vaak op een actieve bacteriële infectie, zware lichamelijke stress, ontstekingen

Eosinofielen

Parasitaire infecties en allergische reacties

Basofielen

bij allergische aandoeningen

Agranulocyten

WBC

• Lymfocyten (± 20%)

• Monocyten (±10%)

Monocyten

Ruimen bacteriën, virussen en dode of beschadigde cellen of weefsel op. (Fagocyteren indringers) Helpen ook bij het activeren van andere afweercellen en het opruimen van ontstekingen.

Worden macrofagen

Lymfocyten

• T-lymfocyten: na stimulatie door andere witte bloedcellen → vernietigen indringers

• B-lymfocyten: na stimulatie door vreemde indringers → ‘antistoffen’ produceren

• Plasmacellen: Ovale cellen. Productie antistoffen

Plasma

vloeibare gele fractie die ontstaat wanneer de cellen bezonken zijn

Serum

vloeibare gele fractie nadat het stollingsproces een bloedklonter heeft gevormd (bevat geen stollingsfactoren meer )

Anticoagulantia

• Citraat : bindt Ca → stollingstesten, transfusie.

• Fluoride: bindt Ca, remt glycolyse → glucosebepaling

• Heparine: inhibeert activatie van trombine → pH-bepaling

• EDTA (ethyleendiaminetetra-acetaat), bindt Ca → morfologisch onderzoek

Hemopoiëse

Alle bloedcellen ontstaan uit één pluripotente hemopoiëtische stamcel door differentiatie en delingen.

Bloed gevormd in rode beenmerg (platte beenderen en epifysen van lange beenderen)

Erythropoiëse

RBC ontstaan uit pro-erythroblast → mitose, verlies kernmateriaal, Hb gevormd + omschakeling basofiel → eosinofiel karakter (paars → rood op kleuring)

Reticulocyt : jonge erythrocyt (reticulum, vitaalkleuring) → door pseudopodia tussen 2 endotheelcellen naar circulatie

Aspecifieke afweer Leukocyten

Fagocytose (granulocyten, monocyten)

Specifieke afweer leukocyten

Productie specifieke antistoffen (Lymfocyten)

Trombocyten

Bloedplaatjes

• Bloedstelping (hemostase) → hechting subendotheliaal collageen → factoren komen vrij en doen plaatjes sammenklonteren

• Fibrogeen slaat neer tot fibrine

1. neutrofiele Granulocyt

2. Trombocyten

3. Enrytocyten (RBC)

4. Eosinofiele Granulocyt

5. Lymfocyte (Agranulocyt)

6. Gesegmenteerde neutreofiele Granulocyt

7. Basofiele Granulocyt

8. Monocyt (Agranulocyt)

Hematocriet

% cellen T.o.v totale bloedbeeld

Bepalen door onstolbaar bloed te centrifugeren

Referentiewaarde:

• Hond: 42-57%

• Kat: 33-46%

• Paard: 36-43%

Hemoglobine

Kleirstof bloed, drager O2

Gemeten door hemolyse (RBC spectrofotometrish openbarsten)

Referentiewaarde (mmol/L):

• Hond: 8,8 - 11,7

• Kat: 5,0 - 8,1

• Paard: 7,5 - 8,7

MCV (Mean corpuslar Volume)

Gemiddelde volume RBC

Fl = Femtoliter

(HCT% / RBC (10^6/microliter)) x 10

Normocytair

Normale waarde MCV

Normale grootte RBC

Microcytair

Lage waarde MCV

Kleine RBC

Macrocytair

Verhoogde waarde MCV

Grootte RBC

MCH (Mean Cellular Hemoglobine)

Gemiddelde hemoglobine concentratie per rode BC

pg = picogram

MCH

(HGB (g/dl) / RBC (10^6/microliter)) x 10

MCHC = Mean Cellular Hemoglobine Concentration

Procentuelle verhouding van hemoglobine tot volledige inhoud RBC

%

(HGB (g/dl) / HCT%) x 100

Normochroom

Normale Hemoglobine inhoud (MCHC)

Hypochroom

Daling MCHC

Minder hemoglobine per RBC

Hyperchroom

Stijging MCHC

Meer Hb per RBC

Anemie

Te laag Hb of HCT

Oorzaak = bloedverlies, hemolyse, onvoldoende erythropoiëse

Incides van Wintrobe

Meetgrootheden van RBreeks

• MCV

• MCH

• MCHC

Regeneratieve anemie

Lichaam compenseerd door aanmaak RBC = verhoogde erythropoiëse

Door bloedverlies of hemolyse

• anisocytose (verschillende groottes RBC)

• Polychromasie '(Cellen met basofiele inclusies)

• Normoblasten (Gekernde voorloper RBC)

Niet-regeneratieve anemie

Onvoldoende erythropoiëse

Ijzergebrek (chronisch bloedverlies, bloedzuigende infecties)

Problemen t.h.v. beenmerg (Door tumoren, vergiftigingen, bestraling, hormonale afwijking,…)

Normocytaire anemie

Acute bloeding of hemolyse

Microcytaire anemie

Ijzertekort

Macrocytaire anemie

Gestegen beenmerg activiteit

Vaak bij regeneratieve anemie

Normocytair normochrome anemie

Acute bloedingen

Microcytaire hypochrome anemie

Ijzergebrek

Anisocytose

RBC verschillen van grootte

Fragmentocyten

afwijkingen bloedvaten

Echinocyten

vertonen uitstulpingen, bij erge uremie (= ureum en andere afvalstoffen stapelen op in bloed, nieren functioneren onvoldoende)

Acanthocyten

scherpe uitsteeksels, bij bepaalde tumoren

Target cells

gekleurd in centrum, bij Pb-vergiftiging

Microsferocyten

kleine kogelvormige rbc, bij AIHA (Auto-Immune Hemolytic Anemia, eigen RBC aanvallen en vernietigen)

Rouleax / Geldrolvorming

Normaal bij paarden

Howell-Jollly lichaampjes

Resten van kernen in jonge RBC

Heinz-lichaampjes

Lichtbrekende korrels tgv toxines (paracetamol, uien,…)

Parasieten (in/tussen RBC)

Dirofilaria

Parasieten Babesia canis

Overgedragen door teken

symptomen:

• koorts

• bloedarmoede

• roodbruine urine

Leukocytose

verhoogd totaal aantal leukocyten (WBC)

Lymfocyten

↑ lymfocyten
Oorzaken:

• Virale infecties

• Leukemie

Monocytose

↑ monocyten
Oorzaken:

• Chronische infecties/ontstekingen

• Corticosteroïden

• Leukemie

Eosinofillie

↑ eosinofielen
Oorzaken:

• Allergische aandoeningen

• Parasitaire infecties

Neutrofillie

↑ neutrofielen
Oorzaken:

• Bacteriële infecties

• Stress

• Corticosteroïden

• Inspanning/excitatie

• Leukemie

Leukopenie

↓ totaal aantal leukocyten

Lymfopenie

↓ lymfocyten
Oorzaken:

• FIV (kat)

• Stress

• Corticosteroïden

• Beenmergonderdrukking

Monocytopenie

↓ monocyten

• Heeft meestal weinig diagnostische betekenis

Eosinopenie

↓ eosinofielen
Oorzaken:

• Stress

• Corticosteroïden

Neutropenie

↓ neutrofielen
Oorzaken:

• Beenmergonderdrukking

• Ernstige bacteriële infecties

• Chronisch verbruik van neutrofielen (lokaal of systemisch septisch proces)

Linksverschuiving

Toename van onrijpe neutrofielen = staven.

Oorzaak:

• Acute, ernstige ontsteking

• Ernstige bacteriële infectie

Waarom?
Het beenmerg moet snel veel neutrofielen produceren en geeft daarom ook onrijpe vormen vrij.

Rechstverschuiving

Toename gesegmenteerde neutrofielen zonder toename staven.

Oorzaken:

• Corticosteroïden

• Chronische stress

• Vertraagde afvoer van neutrofielen uit de circulatie

Homeostase

Stollingsfactor in contact met vreemd oppervlak → geactiveerde stoffen → fibrogeen → fibrine → fibrinedraden = netwerk dat bloedplaatjesprop zal verstevigen

Hemofilie

Bloedingsneiging

Trombofilie

Stollingsneiging

PT = protombinetijd

Onderzoek extrinstieke route hoe lang get duurt voor het onstaan van een stolsel. Gemeten in seconde.

• Citraatplasma → weefselfactor (tromboplastine) toevoegen + toevoegen Ca2+

• Protrombine → trombine → fibrine → fibrinedraden

APTT = geactiveerde partiele tromboplastine tijd

Instintrieke route. Tijd gemeten in seconde.

• Citraatplasma mengen met activator van FXII (kaoline) + fosfolipidemengsel → toevoegen Ca2+

• Protrombine → trombine → fibrine → fibrinedraden

Bloedtransfusie

• Vers bloed = veel onnodige componenten

  • RBC + stollingsfactoren + plasma-eiwitten

• Enkel RBC = voor verhoging O2-bindende capaciteit

• Ingevroren plasma = bevat stollingsfactor

  • Bij stollingsproblemen

• Cyropercipitaat = rijk aan fibrogeen + specifieke stollingsfactoren

  • Bij stollingsproblemen

Bloedgroepen

Antigenen (eiwitten) op membraan RBC → natuurlijke antistoffen tegen andere antigenen in andere bloedgroepen mogelijk

Neonatale iso-erythrolyse (veulen)

Het veulen krijgt via het colostrum antistoffen van de merrie tegen zijn eigen rode bloedcellen.

Ontstaan

1. Veulen erft bloedgroep van hengst.

2. Merrie bezit die bloedgroep niet.

3. Merrie wordt tijdens vorige dracht/geboorte gesensibiliseerd.

4. Merrie maakt antistoffen.

5. Veulen drinkt colostrum.

6. Antistoffen vernietigen RBC's van het veulen.

Symptomen

Veulen wordt gezond geboren maar krijgt na enkele dagen: zwakte, anemie, icterus, tachycardie, soms sterfte

Agglutinatie

antigen aanwezig