formele woordenschat (juiste versie) (copy)

aberratie

afwijking

abominabel

af­schu­we­lijk, ver­foei­lijk

absoluut

niet be­schouwd in be­trek­king met iets soort­ge­lijks

relatief

tegenovergestelde van absoluut

absoluut

tegenovergestelde van relatief

abstract

niet als vorm voor­stel­baar

accidenteel

toevallig, bijkomstig, per on­ge­luk plaats­vin­dend

accuratesse

nauw­keu­rig­heid, stipt­heid, zorg­vul­dig­heid

additioneel

toegevoegd

adequaat

over­een­stem­mend met het voor­beeld of met het ob­ject, ge­schikt voor het be­oog­de doel

ambivalent

te­ge­lij­ker­tijd twee ver­schil­len­de, met name po­si­tie­ve en ne­ga­tie­ve, waar­den heb­bend

digitaal

tegenovergestelde van analoog

analoog

tegenovergestelde van digitaal

analoog

vergelijkbaar

apert

over­dui­de­lijk, on­mis­ken­baar

appendix

aan­hang­sel in of bij een boek, worm­vor­mig aan­hang­sel van de blin­de­darm

arbitrair

wil­le­keu­rig

artificieel

kunst­ma­tig

catastrofaal

van de aard van een ca­tas­tro­fe

categoriaal

indeling in vaste, duidelijk afgebakende categorieën

schaal

tegenovergestelde van categoriaal

categoriaal

tegenovergestelde van schaal

causaal

oorzakelijk

chronisch

een lang­zaam ver­loop heb­bend, voort­du­rend, aan­hou­dend

cognitief

de ken­nis be­tref­fend

competent

iem. rech­tens toe­ko­mend, tot han­de­len of oor­de­len be­voegd, ge­rech­tigd, be­kwaam, des­kun­dig, kun­dig

concreet

als vorm voor­stel­baar, aan een vorm of voor­werp ge­bon­den

consecutief

op­een­vol­gend, ach­ter­een­vol­gens

consistent

weer­stand bie­dend, zich­zelf ge­lijk blij­vend

contradictie

te­gen­spraak, te­gen­strij­dig­heid

convergent

in één punt sa­men­ko­mend, of op één punt ge­richt

convergentie

het con­ver­ge­ren of con­ver­gent zijn; sa­men­komst in een punt, het sa­men­ko­men, het sa­men­val­len, het sa­men­bren­gen

corpus

li­chaam, met name in ver­schil­len­de ana­to­mi­sche be­na­min­gen, ver­za­me­ling tek­sten voor lin­guïs­tisch on­der­zoek

correlatie

we­der­zijd­se on­der­lin­ge be­trek­king, ver­hou­ding van on­der­lin­ge af­han­ke­lijk­heid of beïn­vloe­ding

cruciaal

van over­heer­sen­de be­te­ke­nis

daar

omdat

data

gegevens

deduceren

(lo­gisch) af­lei­den

derhalve

om die re­den, op die grond

descriptief

be­schrij­vend

digitaal

de ge­ge­vens ver­wer­kend en re­pre­sen­te­rend in nu­me­rie­ke vorm, op of via in­ter­net plaats­vin­dend, in cy­ber­space

discrepantie

on­der­lin­ge af­wij­king, het uit­een­lo­pen, te­gen­strij­dig­heid, te­gen­spraak

divergent

uit één punt ont­sprin­gend en steeds ver­der uit­een­wij­kend

divergentie

het di­ver­ge­ren of di­ver­gent zijn

doch

maar

dominant

over­heer­send, de over­hand heb­bend

dynamisch

de be­we­ging be­tref­fend

enige

een beetje

equivalent

gelijkwaardig

evenwel

ech­ter, niet­te­min

exhaustief

to­taal, uit­put­tend, vol­le­dig

expliciet

met zo­veel woor­den ge­uit of zo blij­kend dat niets geïm­pli­ceerd of slechts ge­sug­ge­reerd blijft van wat be­doeld wordt

extrapoleren

een reeks voort­zet­ten bui­ten het ei­gen­lij­ke ge­bied, op ba­sis van ver­on­der­stel­de con­ti­nuï­teit of ver­wach­te over­een­komst, pro­jec­te­ren op, toe­pas­sen op, uit­brei­den over niet on­der­zoch­te ge­ge­vens

facultatief

aan ei­gen keu­ze over­ge­la­ten

falsificeren

val­se­lijk op­ma­ken, op­stel­len enz.

focussen

con­cen­tre­ren,

frequent

vaak voor­ko­mend

gelieve

beleefd verzoek

geluimd

in een be­paal­de of de ge­noem­de luim of stem­ming ver­ke­rend

generaliseren

bij­zon­de­re ge­val­len on­der één al­ge­meen hoofd sa­men­vat­ten, uit een bij­zon­der ge­val een al­ge­me­ne con­clu­sie of re­gel af­lei­den

geschieden

ge­beu­ren, voor­val­len

gewis

wer­ke­lijk zo-zijn­de, be­trouw­baar, stel­lig

grijze literatuur

publicaties die niet goed in bibliografische databases zijn terug te vinden, zoals rapporten van officiële instanties, werkdocumenten, 'interne' documenten, doctoraalscripties, populair-wetenschappelijk werk en krantenartikelen

heterogeen

van ver­schil­len­de aard of sa­men­stel­ling

hetwelk (betr. vnw.)

wat, het­geen, dat

homogeen

van de­zelf­de aard of sa­men­stel­ling

honoreren

als gel­dig er­ken­nen

implementeren

tot uit­voe­ring bren­gen

impliciet

er­in op­ge­slo­ten lig­gend, van­zelf er­on­der be­gre­pen, me­de er­in be­trok­ken, zon­der de kwes­tie te ver­woor­den of te be­re­de­ne­ren

incentive

be­lo­ning of an­de­re sti­mu­lans waar­mee je iem. een prik­kel geeft om ex­tra zijn best te doen

incidenteel

(als) van een in­ci­dent

indicatie

aan­wij­zing

innovatief

sa­men­han­gend met, ge­richt op, geïn­te­res­seerd in nieu­wig­he­den

instrueren

on­der­wij­zen, in­struc­tie(s) ge­ven

interactie

wisselwerking

interdisciplinair

ver­schil­len­de dis­ci­pli­nes (tak­ken van we­ten­schap) on­der­ling be­tref­fend of daar­uit ge­vormd

lacune

plaats waar iets ont­breekt, m.n. on­vol­le­dig­heid die als een ge­mis wordt er­va­ren of als een ge­brek wordt voor­ge­steld

latent

on­zicht­baar blij­vend, verborgen

legitiem

wet­te­lijk, wet­tig

lineair

lijn­vor­mig, een recht­lij­nig ver­loop heb­bend

methodologie

leer van de te vol­gen me­tho­den (bij on­der­zoek of on­der­wijs)

mondiaal

over de he­le we­reld ver­spreid, zich voor­doend, be­kend enz., de he­le we­reld be­tref­fend

nopen

ste­ken, prik­ken, prik­ke­len, op­wek­ken, aan­spo­ren, bren­gen (tot …), dwin­gen, nood­za­ken (tot …)

objectief

zich be­pa­len­de tot de fei­ten, niet beïn­vloed door ei­gen ge­voel of door voor­oor­de­len

omissie

uit­la­ting, weg­la­ting

onderbouwen

een ba­sis, een hech­te grond­slag ge­ven, m.n. met fei­ten, ar­gu­men­ten

onderhavig

waar­van op het ogen­blik spra­ke is, dat men nu be­han­delt of on­der han­den heeft

ondervangen

iem. of iets in zijn val­len­de be­we­ging van on­de­ren op­van­gen, on­der­schep­pen

oneigenlijk gebruik

wanneer iem. volgens de regels van de wet handelt, maar in strijd met de bedoeling ervan

ongefundeerd

ongegrond

paradoxaal

als een pa­ra­dox

participeren

deel­ne­men (aan …)

pendant

han­ger

plausibel

geloofwaardig

pogen

zich in­span­nen

poneren

beweren, stellen, veronderstellen

populariseren

ver­staan­baar, zeer be­vat­te­lijk ma­ken, be­han­de­len

pragmatisch

leer­zaam, di­dac­tisch,

premisse

elk van bei­de voor­af­gaan­de stel­lin­gen van een sluit­re­de, waar­uit door eli­mi­na­tie van de mid­den­term de con­clu­sie wordt ge­vormd, bij uit­brei­ding voor­af­gaan­de of voor­op­ge­zet­te stel­ling

prescriptief

voorschrijvend