ćw. 10 stawonogi

obrzeżek gołębi po łacinie

Argas reflexus

jak dochodzi do zarażenia człowieka Argas reflexus

poprzez ukłucie i podbranie krwi przez owada głównie w nocy, A. reflexus przechodzą w ptasich ganizd i strychów

nosieciele/żywiciele Argas reflexus

• żywiciel ostateczny → gołębie i inne ptaki

• żywiciel przypadkowy → człowiek

stadium inwazyjne i diagnostyczne

• inwazyjne → larwy, nimfy, postacie dorosłe (wszystkie atakują i pobierają krew)

• diagnostyczne → imago wykrywane na człowieku, ślady na skórze

kleszcz pospolity po łacinie

Ixodes ricinus

transmisja Ixodes ricinus na człowieka

ukłucie i aktywne żerowanie (pobieranie krwi) wczepionego w skórę kleszcza

żywiciele pośredni Ixodes ricinus

każda postać musi pobrać krew od konkretnego żywiciela

• larwa → pobiera krew od 1. żywiciel pośredniego - małe gryzonie i ptaki

• nimfa → małę ssaki np. zając

• iamgo → duże ssaki domowe i człowiek

stadium inwazyjne i diagnostyczne

• inwazyjna → larwy, nimfy i postać dorosła

• diagnostyczna wszytskie przyczepione do skóry

nużec ludzki

Demodex folliculorum

transmisja Demodex folliculorum

kontakt z zakażoną osobą rzadziej przez wspólne używanie przedmiotów osobistych

gdzie pasożytuje Demodex folliculorum

to stały pasożyt człowieka (brak żywicieli pośrednich) bytuje w mieszkach włosowych i ujściach gruczołów łojowych

stadium inwazyjne i diagnostyczne Demodex folliculorum

• inwazyjne - nimfa

• diagnostyczne - formy dorosłe, larwy, jaja wykrywane w zeskrobiniach naskórka wydzielinie mieszków włosowych lub rzęsach

świerzbowiec ludzki

Sarcoptes scabiei var. hominis

transmisja na człowieka Sarcoptes scabiei var. hominis

bezpośredni kontakt skóra do skóry lub przez zanieczyszczone wspólne pzedmioty np. ręczniki

gdzie pasożytuje Sarcoptes scabiei var. hominis

stały pasożyt człowieka (brak innych żywicieli)

zapłodnione samice drążą korytarze w warstwie rogowej naskórka skłądając tam jaja

stadium inwazyjne i diagnostyczne Sarcoptes scabiei var. hominis

• inwazyjne → larwy, nimfy i samice

• diagnostyczne → wszyzstkie stadia (jaja, larwy, nimfy, imago) oraz obecność kanalików świerzbowcowych

wesz ludzka

Pediculus humanus

Pediculus humanus transmisja na człowieka

kontakt z zakażoną osobą lub używanie wspólnych rzeczy

gdzie pasożytuje Pediculus humanus

• stały pasożyt zewnętrzny człowieka

• jajo (gnida przytwierdzona do włosa) → 3 stadia nimfalne → imago

• kilka razy dziennie żywi się krwią

stadium inwazyjne i diagnostyczne Pediculus humanus

• inwazyjne → dorosłe owady lub nimfy zdolne do przejścia na nowego żywiciela

• diagnostyczne → iamgo, nimfy i jaja

wesz łonowa

Pthirus pubis

transmisja Pthirus pubis

kontakt seskualny rzadziej pościel i ubrania

gdzie pasożytuje Pthirus pubic

stały pasożyt człowieka

bytuje na włosach wsgórka łonowego, rzadziej pod pachami na brwiach i rzęsach

żywi się tylko krwią

stadium inwazyjne i diagnostyczne Pthirus pubis

• inwazyjne → dorosłe owady

• diagnostyczne → jaja, nimfy i dorosłe osobniki lub charakterystyczne plamki na skórze

pluskwa domowa

Cimex lectularius

transmisja na człowieka Cimex lectularius

atakuje i pobiera krew nocą, ukryte są w meblach, ubraniach lub bagażu

ile jest stadiów w cyklu Cimex lectularius, jakich ma żywicieli

• jajo → 5 stadiów nimfalnych → iamgo

• żywicielem jest człowiek lub inne ssaki

• każde stadium nimfalne musi pobrać krew przed przeobrażeniem

stadium inwazyjne i diagnostyczne Cimex lectularius

• inwazyjne → nimfy oraz imago

• diagnostyczne → wszystkie stadia, lub obecność kału na pościeli i specyficzny zapach w pokoju

pluskwiak reduwiowaty lub kissing bug

Triatoma infestans

transmisja Triatoma infestans

• pasożyt w nocy pobiera krew z odkrytych częsci ciała

• przenosi on Trypanosoma cruzi ale przez kał wydalany na skórę

jakie ma stadia i na kim żeruje Triatoma infestans

• jajo → 5 nimf → imago

• żerują na ludziach i ssakach i ptakach

• żyją w szczelinach ścian

stadium inwazyjne i doagnostyczne Triatoma infestans

• inwazyjne → nimfy i imago

• diagnostyczne → nimfy i imago znalezione w szczelinach, nimfy z krwi

moskit?

Phlebotomus papatasi

transmisja Phlebotus papatasi

ukłucie samic

cykl Phlebotomus papatasi

jaja → 4 stadia robakowatych larw (zyją np. pod kamieniem) → poczwarka → imago

samice ssą krew, samce żywią się nektarem

stadium inwazyjen i diagnostyczne Phlebotomus papatasi

• inwazyjne → dorosłe samice

• diagnostyczne → dorosłe samce i samice

widliszek

Anopheles maculipennis complex

transmisja Anopheles masculipennis comples

pobranie krwi przez samice

cykl i jakie środowisko jest potrzebne do rozowoju Anopheles maculipennis complex

jajo (składane w wodzie) → larwy (układają się na tafli wody) → poczwarka → imago

samica pasozytuje, a samiec pije nektar

inwazyjne i diagnostyczne Anopheles maculipennis complex

• inwazyjne → dorosła samica

• diagnostyczne → postacie dorosłe i larwy poczwarki

komar kłujący

Culex pipines complex

culex pipines complex cykl i na kim pasożytuje

taki sam cykl jak Anopheles maculipennis complex, ale samica Culex pipiens complex kłuje oprócz człowieka też ptaki

giez bydlęcy duży

Hypoderma bovis

transmisja Hypoderma bovis

• na człowieka przypadkowa

• z jaja złożonego na sierści bydła wykluwa się larwa która wnika do tkanki podskórnej

• człowiek zaraża się przez bliski kontakt z bydłem

cykl Hypoderma bovis gdzie żyj a poszczególne stadia

jajo na sierśxi → L1 migrująca przez tkanki (u bydła do rdzenia kręgowego) → L2 tworzy guz pod skórą grzbietu → L3 → poczwarka w glebie → dorosły owad

Hypoderma bovis inwazyjne, diagnostyczne

• inwazyjne → L1 penetrująca skórę

• diag → larwa L1 pod skórą człlowieka pozostawia charakterystyczny ślad lub wykrycie larwy w gałce ocznej

pchła ludzka

Pulex irritans

transmisja Pulex irritans

• pobranie krwi przez postacie dorosłe (tymczasowe pasożyty)

• transmisja podczas kontaktu człowiek-człowiek lub ze środowiska

cykl i środowiska Pulex irritans

jajo (np. w pościeli) → beznogie larwy (nie pasożytują) → poczwarka → imago (pasożytuje)

do złożenia jaj pcha musi koniecznie pobrać krew

może być zywicielem pośfrednim tasmieca

inwazyjne i diagnostyczne Pulex irritans

• inwazyjnw → dorosłe samce i samice

• diag → wkłucie, śład na skórze lub kupa na pościeli (owada nie człowieka XD)

komar tygrysi

Aedes albopictus

transmisja Aedes albopictus

pobranie krwi w dzień przez samice

z jakim środowiskiem jest połączony cykl Aedes albopictus

samica składa jaja nad lustrem wody

inwazyjne i diag Aedes albopictus

• inwazyjna → dorosłe samice

• diag → dorosłą, larwy i poczwarki