WPA

WPA

Wet op het PolitieAmbt

bepaalt wettelijk kader waarin PA wordt uitgeoefend

bijdrage tot waarborgen fundamentele individuele rechten & vrijheden vd mens

Politiefunctie

Institutioneel beschermende & regulerende functie v sociale orde

mogelijk maken uitoefening fundamentele rechten

voorkomen/verhelpen ontregeling orde

Verwachtingen van de burger

Handhaving van de openbare orde en herstel van de orde bij verstoring.

Verbetering van politiewerking door:

Vastleggen van finaliteit

bepalen verantwoordelijkheden en bevoegdheden van overheden

omschrijven gezagsrelatie

verhogen rechtszekerheid

WPA vormt de wettelijke basis voor politietussenkomsten.

Tijdlijn

23/04/98: ontsnapping Dutroux, hervorming politie = noodzakelijk

24/05/98: octopusakkoord

eind 98: kleine integratie: SPC, SPN & LPA in rijkswacht

07/12/98: WGP

= creatie GP, gestructureerd op 2 niveaus

1ste krachtlijn

politiediensten vervullen hun opdrachten onder het gezag en de verantwoordelijkheid vd overheden die daartoe door of krachtens de wet worden aangewezen

Politieoverheid

Bevoegd om politiemaatregelen te nemen en uit te voeren, wijzigen rechtstoestand burger zonder toestemming vereist

Hiërarchische overheden

bestuurlijk: lokaal: burgemeester federaal min BiZa

gerechtelijk: min Justitie

kunnen: bevel, onderrichting, richtlijn

niet hiërarchische overheid

bestuurlijk: provinciegouverneur, burgemeester

gerechtelijk: OM, OR

kunnen: vordering, richtlijn

tweede krachtlijn

bij het vervullen van hun opdrachten van bestuurlijke en gerechtelijke politie, waken de politiediensten over de naleving, dragen zij bij tot de bescherming van de individuele rechten & vrijheden, evenals de democratische ontwikkeling vd maatschappij

3de krachtlijn

om hun opdrachten te vervullen, gebruiken zij slechts dwangmiddelen onder voorwaarden die door de wet worden bepaald

Dwang

iedere maatregel die verplichting, gebod, of verbod inhoudt voor de burger

Personeel

CaLog - agenten - beveiliging - politieambtenaren/basisINP/middenHINP/officier(H)CP

Territoriale bevoegdheid

Politieleden zijn bevoegd op het gehele grondgebied van het Rijk.

Algemene opdrachten - opdrachten van bestuurlijke politie

Voorkomen van misdrijven, toezien handhaving openbare orde, bescherming van personen en goederen.

algemene opdrachten - opdrachten van gerechtelijke politie

Vaststellen van misdrijven, verzamelen van bewijzen, opsporen van daders.

Algemene opdrachten - bescherming van personen

bescherming van personen krijgt voorrang op taken bestuurlijke & gerechtelijke politie

algemene opdrachten - leveren sterke arm

enkel ambtenaren beschermen tegen elke aanslag op fysieke integriteit & alles doen om moeilijkheden en hinderpalen weg te nemen

algemene opdrachten - bijstand & doorverwijzing

opvang - bijstand - informatie - doorverwijzen

algemene opdrachten - doeltreffende samenwerking

OPS hulp/bijstand aanwezige personen vragen

algemene opdrachten - wederzijdse bijstand

leden OPS verplicht wederzijdse bijstand

kan ook brandweer, burger etc

weigeren = bestraft

schade = last overheid verantwoordelijk optreden politie

specifieke opdrachten - politie over het wegverkeer

verkeersdienst of WPR

bis: SPN

ter: LPA

quater: SPC

quinquies: DAB

specifieke opdrachten - ramp/onheil/schadegeval

waarschuwen bestuurlijke & gerechtelijke overheden

personen in gevaar redden & evacueren

goederen beschermen & plundering voorkomen

specifieke opdrachten - geesteszieken

toezicht op die gezondheid & veiligheid in gevaar brengen & bedreiging vormen voor leven & lichamelijke integriteit anderen

beletten dat zij ronddwalen, vatten hen, lichten PDK in

vatten gemelde ontvluchtte psychiatrische dienst

specifieke opdrachten - geïnterneerden

toezicht & vatten ontvluchtte geïnterneerden, verwittigen PDK, schikken naar richtlijnen

specifieke opdrachten - veroordeelden

toezicht die strafuitvoeringsmodaliteit vd vrijheidsstraf:

penitentiair verlof, probatieopschorting (elektronisch) toezicht

specifieke opdrachten - vreemdelingen

toezicht naleving wetten mbt toegang tot grondgebied - verblijf - vestiging - verwijdering —> van vreemdelingen

specifieke opdrachten - samenscholingen

veel mensen = politie moet aanwezig zijn voor rust

specifieke opdrachten - gevangenen & justitie

toegewezen DAB

alle opdrachten in gevangenissen, met gevangenen, in gerechtsgebouwen

specifieke opdrachten - dieren

gevaarlijke / verlaten dieren, einde maken aan hun rondzwerven

specifieke opdrachten - administratieve taken

politie kan niet belast worden met administratieve taken die niet aan hen werden opgedragen krachtens de wet

wel: onderzoeken in tuchtrechtelijke aangelegenheden

openbare plechtigheden: protocollaire aanwezigheid, begeleiding belangrijke personen

art 37: gebruik van geweld

wettelijk, subsidiair, proportioneel

waarschuwing geven, tenzij gebruik onwerkzaam (hiii wij komen eventjes drugs zoeken :))

art 37 bis: gebruik van boeien

> overbrenging, uithaling & bewaking gedetineerden

> bewaking van een persoon die voorwerp uitmaakt van een gerechtelijke vrijheidsbeneming (= verdachte)

• gedrag persoon tijdens (vroegere) vrijheidsberoving

• aard gepleegd misdrijf/veroorzaakt storing OO

• ontvluchtingsgedrag

• gevaar betrokkene voor zichzelf, OPS, derden

• gevaar betrokkene bewijzen vernietigd/beschaadt

art 37 ter: gebruik van boeien bij minderjarigen

bijkomende schriftelijke motiveringsplicht ter bescherming mj, enkel:

> overbrenging, uithaling, bewaking mj die MOF heeft gepleegd of verdacht

> bewaking mj voorwerp uitmaakt gerechtelijke/bestuurlijke arrestatie

• verzet of geweld tegen vrijheidsbeneming

• acuut ontvluchtingsgevaar

• gevaar dat betrokkene voor zichzelf, OPS, derden

• acuut gevaar bewijzen proberen vernietigen

art 38: gebruik van vuurwapens

enkel wanneer:

• wettige verdediging

• tegen gewapende personen of richting voertuig met gewapenden aan boord

• noodzakelijk beschermen personen & goederen (OBP)

• noodzakelijk beschermen personen opdrachten gerechtpol (OGP)

1st waarschuwing, tenzij daardoor onwerkzaam

Identiteitscontrole

• vrijheidsberoving of strafbaar feit gepleegd

• OO zou kunnen verstoren/verstoord, opgespoord wordt, gepoogd/voorbereiden misdrijf plegen

• plaats waar OO bedreigd wordt

• handhaving openbare veiligheid & toegang grondgebied

vrije toegang tot plaatsen

publiek toegankelijke plaatsen, verlaten onroerende goederen

toezien handhaving OO, naleving politiewetten & verordeningen

kunnen hotels etc bezoeken & eigenaars, exploitanten, aangestelden de inschrijvingsdocumenten vd reizigers doen overleggen

Doorzoeken van gebouwen

1. verzoek persoon werkelijk genot niet-publiek toegankelijke plaats of met toestemming van die persoon

2. ernstig gevaar & geen andere wijze kan worden afgewend

• doorzoeken enkel om personen in gevaar op te sporen, of oorzaak gevaar opsporen, & beide verhelpen

• kan door OBP worden bevolen

• burgemeester inlichten

Fouilleringen

zintuiglijk speuren in, op of onder kleding, en/of controle bagage

“maak uw zakken leeg” = handelen alsof begin fouille (volgens cassatie geen fouillering maar experts = zintuiglijk sporen?)

Veiligheidsfouille

Lichaam en kleding betasten, controle bagage

• ogv gedragingen, materiële aanwijzingen, omstandigheden denkt wapendracht of voorwerp gevaarlijk OO

  —> Persoon IDcontrole

  • bescherming uitvoerders & derden

  • objectieve gegevens, vermoedens, andere aanwijzingen

• persoon voorwerp best arrestatie/gerecht vrijheidsbeneming

  —> op zichzelf grond uitvoeren veiligheidsfouille

  • eigen verantwoordelijkheid

• persoon deelname openbare bijeenkomst = bedreiging OO

  —> openbare bijeenkomsten gevaar OO = preventief

  • zelfde geslacht

  • bevel & verantwoordelijkheid OBP

• persoon toegang plaats OO bedreigd

  —> iedere persoon, zelfs zonder verdacht, plaats betreedt waar OO gedrang kan komen

  • zelfde geslacht

  • bevel & verantwoordelijkheid OBP