Assessment H10 - deel 3

Welke verklaring voor cognitieve geslachtsverschillen wordt vaak geprefereerd

Sociale en culturele verklaringen worden vaak geprefereerd omdat ze als meer beïnvloedbaar worden gezien dan biologische verklaringen.

Waarom zijn sociale verklaringen moeilijk te isoleren

Omdat genen, omgeving en sociale factoren voortdurend met elkaar interageren.

Wat stelt het biopsychosociaal model

Gedrag en cognitieve verschillen ontstaan uit interactie tussen biologische, psychologische en sociale factoren.

Wat is de centrale idee van het biopsychosociaal model

Nature en nurture werken continu samen en zijn niet te scheiden.

Wat zegt recent neuropsychologisch onderzoek over hersenen

Hersenen zijn flexibel en beïnvloedbaar door ervaring.

Wat betekent dit voor cognitieve verschillen

Omgeving kan vaardigheden versterken of verzwakken.

Waarom is deterministisch denken problematisch

Omdat het hersenen te vast voorstelt terwijl ze plastisch en veranderbaar zijn.

Wat is de relatie tussen genen en omgeving

Ze beïnvloeden elkaar voortdurend in een dynamische interactie.

Wat is een sociale verklaring van Summers voor STEM-verschillen

Verschillen in interesses tussen mannen en vrouwen.

Wat zou Summers voorspellen als hij gelijk heeft

Meer mannen in STEM door interesseverschillen ondanks gelijke vaardigheden.

Wat vond de SMPY-studie over interesses

Zelfs bij gelijke capaciteit kiezen mannen vaker STEM en vrouwen vaker andere richtingen.

Wat is het interesseverschil volgens SMPY

Mannen: dingen en ideeën, vrouwen: mensen en relaties.

Wat is belangrijk om te benadrukken bij interesseverschillen

Het gaat om gemiddelde tendensen, niet absolute verschillen.

Is het verschil in interesses volledig verklaard

Nee, oorzaak (biologisch of cultureel) is niet duidelijk.

Wat toont de correlatie tussen gender gap index en STEM-keuze

In landen met meer gendergelijkheid kiezen relatief minder vrouwen voor STEM.

Wat betekent een negatieve correlatie hier

Hoe gelijker het land, hoe minder vrouwen in STEM relatief.

Wat is mogelijke verklaring 1 voor dit effect

In rijkere landen kiezen vrouwen vaker familie en interesses boven carrièredruk.

Wat is mogelijke verklaring 2 voor dit effect

In armere landen is STEM economisch noodzakelijker.

Wat vond Hyde over sekseverschillen

Er zijn duidelijke opvoedings- en socialisatieverschillen tussen jongens en meisjes.

Hoe beïnvloeden ouders gedrag van kinderen

Jongens krijgen vaker analytische uitleg, meisjes minder.

Wat is stereotype ontwikkeling bij kinderen

Kinderen nemen ideeën over gender en vaardigheden over uit hun omgeving.

Hoe verschillen jongens en meisjes in spelgedrag

Jongens spelen vaker buiten en exploreren meer.

Wat is stereotyperingseffect in wiskunde

Meisjes geloven vaker dat ze minder goed zijn in wiskunde.

Wat is stereotype threat

Prestatiedaling door bewustzijn van negatief stereotype over je groep.

Wat toont stereotype threat experiment

Vrouwen presteren slechter wanneer gender benadrukt wordt.

Wat toont hetzelfde effect bij Aziatische vrouwen

Ze presteren beter wanneer hun etnische identiteit wordt benadrukt.

Wat is kritiek op stereotype threat onderzoek

Effect is minder duidelijk in echte hoge-stakes situaties.

Waarom kan stereotype threat toch relevant zijn

Zelfselectie kan optreden: mensen vermijden moeilijke domeinen.

Wat is een vroege gedragsverschilobservatie

Jongens tonen vaker normoverschrijdend gedrag op jonge leeftijd.

Wat is verschil tussen distale en proximale factoren

Distale zijn onderliggende oorzaken, proximale zijn directe leerervaringen.

Kunnen genetische en omgevingsfactoren overlappen

Ja, genetische aanleg kan via gedrag omgevingsverschillen veroorzaken.

Wat is biologische evolutionaire verklaring

Cognitieve verschillen ontstaan door evolutie en aanpassing.

Wat is ruimtelijke verklaring in evolutie

Mannen ontwikkelden ruimtelijke vaardigheden door jachtactiviteiten.

Wat is verbale/sociale verklaring in evolutie

Vrouwen ontwikkelden sociale en verbale vaardigheden door groepsleven.

Wat is probleem met evolutionaire verklaringen

Ze zijn moeilijk empirisch te bewijzen.

Wat is sociale evolutionaire verklaring

Geslachtsrollen in samenleving veroorzaken verschillen in vaardigheden.

Hoe blijven sociale verschillen bestaan

Door rolverdeling en herhaling over generaties.

Wat is interactie tussen genetisch en sociaal

Genetische voorkeuren beïnvloeden gedrag dat sociale ervaring vormgeeft.

Bestaan er “mannelijke” en “vrouwelijke” hersenen

Niet als strikte categorieën, maar er zijn wel gemiddelde verschillen.

Wat tonen hormoonstudies bij dieren

Hormonen kunnen ruimtelijke en exploratieve vaardigheden beïnvloeden.

Wat is congenital adrenal hyperplasia effect

Hogere mannelijke hormonen bij vrouwen leiden tot meer ruimtelijke vaardigheden.

Wat gebeurt bij hoge oestrogeenniveaus

Verbale vaardigheden verbeteren, maar mentale rotatie kan dalen.

Wat gebeurt bij testosteron

Kan ruimtelijke vaardigheden verbeteren bij lage niveaus.

Wat tonen hersenstructuurstudies over mannen

Grotere hersenen en meer variabiliteit.

Wat tonen hersenstructuurstudies over vrouwen

Dikkere cortex en meer interhemisferische verbindingen.

Bestaan er “mannelijke hersenen” individueel gezien

Nee, er is grote overlap tussen individuen.

Wat is hersenmozaïektheorie

Iedereen heeft een mix van mannelijke en vrouwelijke hersenkenmerken.

Kun je geslacht voorspellen uit hersenen

Gedeeltelijk ja, maar met overlap en probabilistische nauwkeurigheid.

Wat is algemene conclusie over cognitieve geslachtsverschillen

Geen verschil in g, maar wel in specifieke vaardigheden en interesses.

Wat is belangrijkste empirische bevinding

Gemiddelde verschillen zijn klein en overlappen sterk.

Wat is belangrijkste maatschappelijke implicatie

Geen deterministisch beeld van mannen versus vrouwen.

Wat is beleidsconclusie over gelijkheid

Kansen bieden is belangrijker dan rigide 50/50 verdeling in alle domeinen.

Wat is eindconclusie van hoofdstuk

M en V verschillen niet in algemene intelligentie maar wel in specifieke cognitieve vaardigheden en interesses.