💪 ⚙️ Fizjologia - 👂🔊 Narząd słuchu - 👂🧠 Budowa i czynność ucha zewnętrznego i środkowego

Computer-friendly

1. 👂📡 Małżowina uszna (auricula).

2. 🕳🛤 Przewód słuchowy zewnętrzny (meatus acusticus externus).

👂🏘 Z jakich głównych części składa się ucho zewnętrzne?

(wymień elementy anatomiczne) [2]

• 📡 Zbieranie fal dźwiękowych z otoczenia i kierowanie ich do otworu przewodu słuchowego.

• 📍 Wspomaganie lokalizacji źródła dźwięku, szczególnie w płaszczyźnie pionowej oraz rozróżnianie dźwięków płynących z przodu i z tyłu.

👂📡 Jakie są najważniejsze funkcje małżowiny usznej w procesie słyszenia?

(wymień zadania małżowiny) [2]

1. 🎸🌊 Pełni rolę rezonatora akustycznego (kanał zamknięty z jednej strony błoną bębenkową).

2. 📶🎯 Powoduje wzmocnienie ciśnienia akustycznego o około 10–15 dB dla dźwięków o częstotliwościach w zakresie od 2000 do 5000 Hz.

🕳📶 W jaki sposób przewód słuchowy zewnętrzny modyfikuje docierającą falę dźwiękową?

(opisz mechanizm fizyczny i podaj parametry wzmocnienia) [2]

1. 🏗🛤 Esowaty kształt przewodu, który mechanicznie chroni błonę bębenkową przed urazami bezpośrednimi.

2. 🍯🕯 Wydzielanie woskowiny (cerumen), która nawilża przewód, wykazuje właściwości bakteriostatyczne i zatrzymuje drobne zanieczyszczenia.

🛡🧼 Jakie mechanizmy ucha zewnętrznego pełnią funkcję ochronną względem głębszych struktur?

(wymień elementy i ich rolę) [2]

🧠🌀 Wynika to ze specyficznego ukształtowania małżowiny (jej zagłębień i wypukłości), które różnie odbijają i załamują fale dźwiękowe w zależności od kąta ich padania.

👂📐 Dzięki czemu małżowina uszna umożliwia monauralną (jednoouszną) lokalizację dźwięku w płaszczyźnie pionowej?

(wyjaśnij mechanizm fizyczny) [1]

1. 📉🛑 Zjawisko odbicia energii dźwiękowej na granicy dwóch ośrodków o różnej gęstości (powietrze vs. płyn ucha wewnętrznego).
   
   

2. 🛡⚡ Bez ucha środkowego 99,9% energii fali dźwiękowej uległoby odbiciu, co oznaczałoby stratę około 30 dB.

🔊🚧 Czym jest niedopasowanie impedancji i jakie są jego skutki dla słuchu?

(wyjaśnij zjawisko i podaj wartość straty energii w decybelach) [2]

1. 🥯📏 Różnica powierzchni: powierzchnia czynna błony bębenkowej (ok. 55 mm2) jest znacznie większa od powierzchni podstawy strzemiączka (ok. 3,2 mm2).

2. 🪜⚖ Mechanizm dźwigni: młoteczek i kowadełko tworzą układ dźwigni o stosunku ramion ok. 1,3 : 1.

🦴⚙ Jakie dwa główne mechanizmy anatomiczne ucha środkowego odpowiadają za wzmocnienie ciśnienia akustycznego?

(wymień mechanizmy i podaj ich parametry liczbowe) [2]

1. 📈🚀 Ciśnienie fali dźwiękowej docierającej do okienka owalnego jest około 22 razy większe niż ciśnienie wywierane na błonę bębenkową.
   
   

2. 📶🎯 Wzmocnienie to odpowiada zyskowi energetycznemu wynoszącemu ok. 25–30 dB, co niemal całkowicie niweluje stratę wynikającą z impedancji.

⚡📶 Jaki jest ostateczny wynik wzmocnienia ciśnienia przez ucho środkowe?

(podaj krotność wzrostu ciśnienia oraz zysk w decybelach) [2]

1. 🔨🔨 Młoteczek (malleus) – połączony z błoną bębenkową.
   
   

2. 🔨🔨 Kowadełko (incus) – element pośredni układu dźwigni.

3. 🪜🪜 Strzemiączko (stapes) – przekazuje drgania do okienka owalnego ślimaka.

🏗🦴 Z jakich kosteczek słuchowych składa się łańcuch przewodzący drgania w uchu środkowym?

(wymień polskie i łacińskie nazwy kosteczek) [3]

1. 🎺🛤 Trąbka słuchowa (Eustachiusza).
   
   

2. ⚖🌬 Umożliwia wyrównanie ciśnienia po obu stronach błony bębenkowej, co jest warunkiem jej swobodnego drgania i prawidłowego dopasowania impedancji.

⚖🌬 Jaka struktura łączy jamę bębenkową z gardłem i dlaczego jest kluczowa dla mechaniki słuchu?

(podaj nazwę i funkcję fizjologiczną) [2]

1. 💪🔩 Mięsień strzemiączkowy (musculus stapedius).
   
   

2. 🥁⚡ Mięsień napinacz błony bębenkowej (musculus tensor tympani).

🛡👂 Jakie dwa mięśnie znajdują się w uchu środkowym i biorą udział w odruchu ochronnym?

(wymień polskie i łacińskie nazwy) [2]

1. ⛓🏗 Skurcz mięśni zwiększa sztywność łańcucha kosteczek słuchowych oraz napięcie błony bębenkowej.
   
   

2. 📉🌊 Powoduje to osłabienie przewodzenia dźwięków do ucha wewnętrznego, chroniąc receptory przed uszkodzeniem (szczególnie przy niskich częstotliwościach).

🛡🔊 Jaki jest mechanizm działania mięśni ucha środkowego po ich skurczu?

(opisz zmiany w układzie przewodzącym i skutek dla dźwięku) [2]

1. 🔄🧠 Jest to mimowolny, obustronny skurcz mięśnia strzemiączkowego w odpowiedzi na głośny dźwięk.

2. 📶🎯 Próg wyzwolenia odruchu wynosi zazwyczaj około 70–90 dB powyżej progu słyszalności.

🛡⚡ Czym charakteryzuje się odruch strzemiączkowy?

(podaj definicję i próg pobudzenia) [2]

1. 🐌⏳ Odruch posiada czas utajenia (latencję) wynoszący od 40 do 160 ms.
   
   

2. 🧨🚫 Z powodu opóźnienia nie chroni ucha przed dźwiękami impulsowymi, takimi jak wybuchy czy wystrzały.

🛡⚠ Jakie są ograniczenia ochronnego działania odruchu strzemiączkowego?

(wymień czas utajenia i rodzaj dźwięków, przed którymi nie chroni) [2]

1. 🎭🔊 Mięsień strzemiączkowy jest unerwiony przez gałązkę nerwu twarzowego (VII).

2. 🦷⚡ Mięsień napinacz błony bębenkowej jest unerwiony przez gałązkę nerwu trójdzielnego (V).

🛡🧠 Jakie nerwy czaszkowe odpowiadają za unerwienie mięśni ucha środkowego?

(wymień mięsień i odpowiadający mu nerw) [2]

🛡📉 Tłumienie dźwięków o niskiej częstotliwości (poniżej 1000 Hz), co poprawia słyszalność dźwięków wysokich i ułatwia rozumienie mowy w hałaśliwym otoczeniu.

🛡🗣 Jaką dodatkową funkcję, poza ochronną, pełni skurcz mięśni ucha środkowego podczas słuchania?

(wyjaśnij wpływ na rozumienie mowy) [1]