Everything Filipino 2nd Sem Final Term

UP Diksiyonaryong Pilipino

Detalyadong pagpapaliwanag ng isang bagay, pook, o ideya

Jose Arrogante

Sa Ingles, tawag Expository Writing

Nakikita ang Sining ng Paglalahad sa

Mga aklat, diyaryo, artikulo, lathalain, at iba pa

Ang Sining ng Paglalahad ay nagpapaliwanag

• Obhetibo

• Walang pagkampi

• Sapat na detalyeng pampalawak ng kaalaman

• Bigay-linaw upang lubos maunawaan

Halimbawa ng Sining ng Paglalahad

Kahulugan, panuto, pangulong, tudling (preface), suring-basa (review), ulat, balita, sanaysay

Mga Dapat Taglayin ng Paglalahad

1. Sapat na kaalaman sa paksang tinalakay

2. Ganap na pagpapaliwanag sa buong kahulugan

3. Malinaw ang pagpapahayag

4. Gumamit ng larawan o balangkas para mas madaling pag-unawaan

5. Walag pagkiling na pagpapaliwanag

Salitang Sanaysay

• Galing sa salitang Pranses na ‘essayer

• Ibig sabihin ‘sumubok’ o ‘tangkilikin’

Confucius

Sumulat ng Analects

Lao-Tzu

Sumulat ng Tao Te Ching

Ika-14 na dantaon, Yushida Kenko

‘Tsurezuregusa’ (Essays in Idleness or The Harvest of Leisure’ o ‘Mga Sanaysay sa Katamaran’

Francis Bacon

Maikling pagbulay-bulay at komentaryo sa buhay

Paquito Badayos

Matalinong kuro, pansariling pananaw, sariling opinyon

Pormal (Impersonal o Siyentipiko)

Maayos, seryoso, at nakabase sa katotohanan

Impormal (Pamilyar o Personal)

Parang nakikipag-usap, personal

Labindalawang natatanging uri ng sanaysay

Nagsasalaysay, naglalarawan, mapag-isip o di praktikal, kritkal o mapanuri, didaktiko o nangangaral, nagpapaalala, editoryal, makasiyentipiko, sosyo-political, pangkalikasan, bumabalangkas sa isang tauhan, mapagdili-dili o replektibo

Panimula

Kuha pansin, pukaw damdamin

Katawan

Pinakanilalaman, kaisahan ng detalye

Wakas

Pangkalahatang impresyon, buod

Michael Stratford

Pagbabahagi ng iniisip at nararamdaman tungkol sa paksa

Kori Morgan

Paglago ng isang tao batay karanasan

Pagsulat ng Replektibong Sanaysay

1. Isang tiyak na paksa

2. Unang panauhan

3. Batay sa personal na karanasan

4. Pormal na salita

5. Malinaw na paglalahad

6. Sundin estruktura

7. Lohikal at organisado

Pagsulat ng Panimula

• Maaring gumamit ng quotation, tanong, anekdota, at iba pa

• Ipakilala ang paksa

Pagsulat ng Katawan

• Ilahad kaugnay na kaisipan na paksa

• Obhetibong datos

• Gumamit ng sanggunian

• Paano ka nagbago at anong natutunan

Pagsulat ng Wakas

• Isipin paano tatapusin

• Ulitin ang pangunahing kaisipan

• Paano magagamit ang natutunan sa buhay

• Hamunin ang mambabasa

Ayon kay Prof. Ma. Rovilla Sudprasert

Kasulatang nagbibigay-kabatiran tungkol sa gagawing pulong tungkol sa isang mahalagang impormasyon, gawain, tungkulin, o utos

Ayon kay Dr. Darwin Bargo

Malalaking kompanya at institusyon ay gumagamit ng colored stationery para sa memo tulad ng sumusunod

Puti

Pangkalahatang kautusan, direktiba, o impormasyon

Pink o Rosas

Para sa request o order na nanggagaling sa Purchasing Department

Dilaw o Luntian

Para sa memo na nanggagaling sa Marketing at Accounting Department

Tatlong Uri ng Memorandum

Kahilingan, kabatiran, at pagtugon

Logo

Pangalan ng kompanya, institusyon, organisasyon, lugar, at bilang ng numero ng telepono

Para sa/kay/kina

Naglalaman ng pangalan ng tao o mga tao, o kaya naman ay grupong pinag-uuklan ng memo

Mula kay

Pangalan ng gumawa o nagpadala ng memo

Petsa

Buong pangalan ng buwan

Paksa

Maisulat ang payak, malinaw at tuwiran

Sitwasyon

Makikita ang panimula o layunin ng memo

Problema

Nakasaad ang suliraning dapat pagtuonan o pansin

Solusyon

Nagsasaad ng inaasahang dapat gawin ng kinauukulan

Paggalang o Pasasalamat

Wakasan ang memo sa pamamagitan ng pagpapasalamat

Lagda

Kadalasang nilalagay sa ibabaw ng pangalan sa bahaging Mula kay

Ayon kay Sudprasert

Ito ay nagtatakda ng mga paksang tatalakayin sa pulong

Katitikan ng Pulong

Opisyal na tala ng isang pulong na nagsisilbing opisyal at legal na kasulatan

Heading

Pangalan ng kompanya, samahan, organisasyon, o kagawaran

Mga kalahok o dumalo

Sino nanguna at pangalan lahat ng dumalo kasama ang panauhin, nakatala rin kahit hindi dumalo

Pagbasa at pagpapatibay ng nagdaang katitikan ng pulong

Napagtibay o may mga pagbabagong isinagawa sa mga ito

Aciton items o usaping napagkasunduan

Kung sino ang taong nanguna sa pagtalakay ng isyu at maging ang desisyong nabuo ukol dito

Pabalita o patalastas

Kung mayroon mang pabalita o patalastas mula sa mga dumalo

Iskedyul ng susunod na pulong

Kung kailan at saan gaganapin ang susunod na pulong

Pagtatapos

Kung anong oras nagwakas ang pulong

Lagda

Pangalan ng taong kumuha ng katitikan ng pulong at kung kailan ito isinumite

Ayon kay Darwin Bargo

Dapat tandaan ng sinumang kumukuha ng katitikan ng pulong na hindi niya trabahong ipaliwanag o bigyang-interpretasyon ang mga napag-usapan sa pulong

Ayon kay Dawn Rosenberg McKay

Sa pagkuha ng katitikan ng pulong mahalagang maunawaan ang mga bagay na dapat gawin bago ang pulong

Ulat ng Katitikan

Lahat ng detalyeng napag-usapan sa pulong ay nakatala

Salaysay ng Katitikan

Isinasalaysay lamang ang mahahalagang detalye ng pulong

Resolusyon ng Katitikan

Nakasaad lamang sa katitikan na ito ang lahat ng isyung napagkasunduan ng samahan

Mga Dapat Gawin ng Taong Naatasang Kumua ng Katitikan ng Pulong

1. Hangga’t maaari ay hindi participant sa nasabing poulong

2. Umupo malapit sa tagapanguna o presider ng pulong

3. May sipi ng mga pangalan sa mga taong dadalo sa pulong

4. Handa sa mga sipi ng adyenda at katitikan ng nakaraang pulong

5. Nakapokus o nakatuong lamang sa nakatalang adyenda

6. Tiyaking ang katitikan ng pulong na ginagawa ay nagtataglay ng tumpak at kompletong heading

7. Gumamitr ng recorder kung kinakailangan

8. Itala ang mga mosyon o pormal na suhestiyon nang maayos

9. Itala ang lahat ng paksa at isyung napagdesisyonan ng koponan

10. Isulat o isaayos agad ang mga datos ng katitikan pagkatapos ng pulong