Nederlands: Semantiek, Woordenschat en Grieks-Latijnse Bestanddelen

Een uitgebreide set flashcards over semantische relaties, vocabulaire begrippen en Grieks-Latijnse woordstammen gebaseerd op de lesnotities.

Semantiek

De studie die de betekenissen van taalkundige constructies zoals woorden en zinnen onderzoekt.

Denotatie

De neutrale betekenis van een woord.

Connotatie

De gevoelswaarde die gepaard gaat met een neutrale betekenis, bepaald door de maatschappij.

Pejoratief

Een woord met een negatieve connotatie, zoals 'wijf'.

Melioratief

Een woord met een positieve connotatie.

Eufemisme

Iets op een zachtere of vriendelijkere manier zeggen dat hard, pijnlijk, gênant of grof kan klinken.

Dysfemisme

Het gebruik van een hardere, grovere of negatievere uitdrukking in plaats van een neutrale.

Betekenisverruiming

Het proces waarbij een woord een ruimere betekenis krijgt.

Betekenisverenging

Het proces waarbij een woord een engere betekenis krijgt.

Synoniemen

Woorden die ongeveer dezelfde betekenis hebben, zoals 'lopen' en 'rennen'.

Antoniemen

Woorden met een tegengestelde betekenis, zoals 'hard' en 'zacht'.

Homoniemen

Woorden die er hetzelfde uitzien en hetzelfde klinken, maar een andere betekenis hebben (bv. bal als voorwerp of feest).

Homografen

Woorden die hetzelfde worden geschreven, maar anders worden uitgesproken en een andere betekenis hebben (bv. bédelen en bedélen).

Homofonen

Woorden die hetzelfde klinken, maar anders worden geschreven en een andere betekenis hebben (bv. hard en hart).

Superieur

Hoger, beter, edeler.

Neokoloniaal

Zich schuldig makend aan uitbuiting van voormalige kolonies.

Normaliseren

Standaardiseren, normaal worden.

Dubieus

Twijfelachtig.

De etniciteit

De culturele identiteit van een persoon.

Legitimeren

Rechtvaardigen.

Institutionaliseren

Formeel regelen.

Minimaliseren

Iets als onbeduidend voorstellen.

Idealiter

In het ideale geval.

Überhaupt

Eigenlijk, alles samen.

De solidariteit

De samenhorigheid.

De etymologie

De afkomst van woorden.

De consensus

De eensgezindheid.

Dehumaniseren

Ontmenselijken.

Assimileren

Opnemen, gelijkstellen.

De genocide

Volkerenmoord.

Genocidaal

Volkerenmoord bevattend.

Elementair

Basis, fundamenteel, essentieel.

De resolutie

Besluit van een vergadering.

De deportatie

Het gedwongen wegvoeren van mensen.

Fluïde

Vloeibaar, niet scherp begrensd.

De frivoliteiten

De lichtzinnigheden.

Tendentieus

Misleidend, vertekenend.

Dominant

Overheersend.

Efficiënt

Doeltreffend, effectief.

Primeren

Belangrijker zijn.

De kwalificatie

De geschiktheid.

Dynamisch

Beweeglijk, veranderlijk, energiek.

Subjectief

Bevooroordeeld, partijdig (tegenovergestelde van objectief).

Proclameren

Aan- of afkondigen.

a- (on-, niet)

Griekse woordstam die ontkenning aangeeft, zoals in apathisch (ongevoelig voor emoties).

auto- (zelf)

Griekse woordstam die naar zichzelf verwijst, zoals in autobiografie.

biblio- (boek)

Griekse woordstam die naar boeken verwijst, zoals in bibliografie of bibliofiel (boekenvriend).

bio- (leven)

Griekse woordstam die naar leven verwijst, zoals in biografie.

poly- (veel)

Woordstam die 'veel' betekent, zoals in polyvalent (gebruik voor verschillende doelen).

Post- (na)

Woordstam die 'na' betekent, zoals in postnataal (volgend op de geboorte).

Pseudo- (schijn, misleidend, vals)

Woordstam die schijn aangeeft, zoals in pseudoniem (schuilnaam).

Pyro- (vuur)

Woordstam die naar vuur verwijst, zoals in pyromaan.

-foob/-fobie

Woorddeel dat angst betekent, zoals in claustrofobie (vrees voor afgesloten ruimtes).

-maan/-manie

Woorddeel dat razernij of waanzin betekent.

Chronometer

Uurwerk waarop zeer kleine tijdsdelen kunnen worden afgelezen (stam: chrono = tijd).

Chronologisch

Opeenvolging van tijdsmomenten, verloop van gebeurtenissen in de tijd.

Chronisch

Gebruikt bij ziekten met een langzaam verloop; langdurig of slepend.

Synchroon

Gelijktijdig of in de tijd samenvallend.

Synthese

Samenvatting van een artikel (stam: syn/sym = samen).

Synopsis

Korte inhoud van een boek, film of toneelstuk.

Symmetrisch

Zodanig verdeeld dat linker- en rechterzijde elkaars spiegelbeeld zijn.

Biografie

Levensbeschrijving (stam: graf/graaf/gram = schrijven).

Telegraaf

Toestel om met tekens berichten over afstanden over te brengen.

Cardiogram

Grafische voorstelling van de bewegingen van het hart.

Cineast

Regisseur van een film of filmer (stam: kine = bewegen).

Homogeen

Van dezelfde aard of samenstelling; gelijkslachtig (stam: homo = gelijk).

Homologeren

Goedkeuring of een gerechtelijke bekrachtiging, zoals het gelijkmaken van diploma's.

Metropool

Zeer grote stad of wereldstad (stam: polis/pool = stad).

Kosmopoliet

Iemand die de gehele wereld als zijn vaderland beschouwt; een wereldburger.

Monochroom

Eenkleurig (stam: mono = alleen, een).

Monogamie

Huwelijk van één man met één vrouw.

Monoliet

Monument of bouwdeel dat uit één stuk steen gehouwen is.

Monoloog

Deel van een toneelstuk gereciteerd door één acteur (alleenspraak).

Monopolie

Alleenrecht.

Theologie

Wetenschap over God, het goddelijke en godsdienst steunend op openbaring; godsgeleerdheid (stam: theo = god).

Monotheïsme

Geloof aan of verering van één God.

Atheïst

Iemand die het bestaan van een god ontkent.