BATCH 11 — Abdomenonderzoek, palpatie, percussie, auscultatie en rectaal onderzoek

Welke lokale vormveranderingen van de buikwand kunnen voorkomen?

Oedeem, hematoom, abces, urineophoping of hernia

Waar zie je oedeem bij paard en hond vaak?

Ventraal aan onderbuik en ledematen

Waar zie je oedeem bij rund vaak?

Keel, schaarstreek en borst

Welke hernia’s kunnen abdominale vormverandering geven?

Liesbreuk, navelbreuk of traumatische hernia

Waarvoor is echo nuttig bij abdominale zwelling?

Om vocht, massa, abces of hernia te onderscheiden

Wat geeft links in de hongergroeve bij rund opzetting?

Pensprobleem zoals penstympanie of overvulling

Wat is penstympanie?

Gasopzetting van de pens

Wat geeft opzetting craniaal in de hongergroeve?

Lebmaagdilatatie

Waar zit caecumtympanie bij rund?

Caudaal in de rechter hongergroeve

Wat is een paddenbuik?

Ventrale uitzetting van abdomen door vrij vocht

Bij welke dieren zie je paddenbuik?

Rund en kleine huisdieren

Wat kan algemene abdominale vergroting geven?

Vrij vocht, massa’s, te veel inhoud of ileus

Wat betekent ingevallen buik?

Te weinig inhoud of slechte vulling

Wat betekent opgetrokken buik bij paard?

Kan passen bij pijn of verhoogde buiktonus

Wat betekent niet gevulde hongergroeve bij rund?

Minder vulling van pens/abdomen

Wat kan verhoogde buiktonus betekenen?

Pijn, peritonitis of defensieve spierspanning

Wat kan verlaagde buiktonus betekenen?

Slappe buikwand, bijvoorbeeld bij oude kweekmerries

Hoe beoordeel je buiktonus bij paard?

Moeilijk, want paard spant buikspieren snel aan

Hoe palpeer je abdomen bij kleine huisdieren?

Achter dier staan, met twee handen van dorsaal naar ventraal en dieper palperen

Hoeveel abdominale zones heeft KHD bilateraal?

18 zones

Welke drie hoofdregio’s heeft abdomen bij KHD?

Epigastrium, mesogastrium en hypogastrium

Wat is epigastrium?

Zone van laatste rib tot diafragma

Wat is mesogastrium?

Zone van laatste rib tot voorzijde dijbeen

Wat is hypogastrium?

Achterste deel van abdomen

Hoe worden de drie buikregio’s verder onderverdeeld?

Dorsaal, mediaal en ventraal

Wanneer is maag palpabel bij KHD?

Als ze sterk gevuld is

Waar voel je een sterk gevulde maag?

Epigastrium

Waar voel je een licht vergrote lever bij KHD?

Ventraal epigastrium

Waar voel je een sterk vergrote lever bij KHD?

Ook mediaal epigastrium

Wanneer is milt palpabel bij KHD?

Bij splenomegalie

Waar voel je milt bij KHD bij splenomegalie?

Ventraal en mediaal mesogastrium

Is pancreas palpabel?

Nee

Hoe voelt gezonde dunne darm?

Soepel

Wanneer wordt dunne darm oppervlakkig palpabel?

Bij sterke overvulling

Wat kan diepe darmpalpatie aantonen?

Pijnlijkheid, wanddikte, vreemd voorwerp of tumor

Waarom kan een vreemd voorwerp continu braken geven?

Voedsel kan er niet langs

Wat kan je proberen vóór operatie bij bepaald vreemd voorwerp?

Afwachten/afvoeren met olieachtige substantie als verantwoord

Hoe beoordeel je buikspiertonus bij rund?

Met een vuist duwen en golfbeweging beoordelen

Wat is normaal bij buikduw bij rund?

Golfbeweging tot rechter hongergroeve

Hoe doe je penspalpatie bij rund?

Vuist links dorsaal in hongergroeve zetten

Hoe hoort de dorsale pens bij rund te voelen?

Elastisch door gas bovenaan

Wat betekent vaste pensinhoud?

Overvulling of indroging

Wat betekent vloeibare pensinhoud?

Structuurgebrek

Wat betekent geen onderscheid tussen gas en vaste laag in pens?

Schuimige tympanie of overvulling

Wat kan je voelen bij lebmaagdilatatie?

Zachte welving caudaal van de ribben

Wanneer is lever bij rund palpabel?

Alleen als sterk vergroot

Wat is succutie?

Korte tik geven om klotsgeluiden door vrij vocht en gas te detecteren

Wat hoor je bij gezonde darmen bij succutie?

Normaal geen klotsgeluiden

Waar wijzen rechts caudaal klotsgeluiden op?

Darmproblemen

Waar wijzen rechts/links craniaal klotsgeluiden op?

Lebmaagdilatatie

Zijn klotsgeluiden links in de pens normaal?

Nee

Hoe percuteer je bij rund?

Verticaal van craniaal naar caudaal met auscultatie

Hoe klinkt pens dorsaal normaal?

Hol door gas

Hoe klinkt voerlaag in pens?

Meer gedempt

Hoe klinkt vloeistoflaag ventraal?

Volledig gedempt

Wat betekent te veel hol geluid bij penspercussie?

Tympanie

Wat betekent volledig hol geluid bij pens?

Schuimige tympanie mogelijk

Wat betekent directe overgang hol naar volledig gedempt?

Vasten of ruminitis

Wat betekent niet-horizontale overgang bij percussie?

Mogelijke linker lebmaagdilatatie

Hoe klinkt leverveld normaal?

Gedempt

Wat test percussie van de 10e rib?

Pijnreactie door bijvoorbeeld pleuritis of peritonitis

Wat is de schoftproef?

Knijpen in de schoft waardoor dier normaal reflexmatig doorbuigt

Wat test percussie van het xiphoïd?

Pijn/kreunen bij reticuloperitonitis of peritonitis

Wat is de stokproef?

Stok onder xiphoïd optillen en laten zakken, luisteren naar kreunen

Wat zijn borborygmen?

Darmgeluiden bij goede darmwerking

Waar hoor je bij paard rechts luider darmgeluid?

Caecum en colon

Waar hoor je links caudodorsaal bij paard?

Dunne darmgeluiden

Waar hoor je links ventraal bij paard?

Linker colon

Wat kan knisperend geluid links ventraal bij paard betekenen?

Zand

Wat is een pinggeluid?

Hoog metaalachtig geluid bij gas-vloeistofholte

Wat betekent diffuse ping links bij rund?

Pensprobleem

Wat betekent craniaal links ping bij rund?

Linker lebmaagdilatatie

Wat betekent focale ping links bij rund?

Abces mogelijk

Wat betekent craniodorsaal rechts ping bij rund?

Rechter lebmaagdilatatie

Wat betekent caudodorsaal rechts ping bij rund?

Caecumdilatatie

Wat betekent diffuse ping rechts bij rund?

Darmaandoening

Wat doe je rectaal bij kleine huisdieren?

Vingertoucher in beperkte regio met glijmiddel

Waar let je op bij rectaal onderzoek KHD?

Pijnlijkheid, massa’s, tonus, anaalzakjes en prostaat

Waarom wacht je bij rectaal onderzoek tot dier stopt met persen?

Dan kan je veiliger en beter voelen

Wat betekent helder rood bloed bij feces?

Eerder dikke darmprobleem of distale bloeding

Wat is belangrijk bij rectaal onderzoek GHD?

Veiligheid, fixatie, opvoelbox, sedatie indien nodig en voldoende glijmiddel

Hoe ga je rectaal bij GHD naar binnen?

Geleidelijk opschuiven wanneer dier stopt met persen

Welke volgorde gebruik je rectaal bij GHD?

Mest, rectumwand, bekkenwand, rectumbeweeglijkheid, buikwand en buikorganen

Wat beoordeel je aan mest?

Consistentie en afwijkingen

Hoe hoort rectumwand normaal te voelen?

Glad

Wat beoordeel je aan bekkenwand?

Deformatie en crepitatie

Wat is crepitatie?

Knisperend gevoel/geluid, kan wijzen op fractuur

Wat kan crepitatie van bekkenwand betekenen?

Bekkenfractuur

Wat gebeurt er met buikvlies bij peritonitis?

Het wordt oneffen en organen kunnen verkleven

Wat kan bij paard achter de milt-nierband komen?

Dunne darm

Wat kan dunne darm achter milt-nierband veroorzaken?

Koliek

Waar kan obstipatiekoliek bij paard ontstaan?

Flexura pelvina

Waarom ontstaat obstipatie aan flexura pelvina?

Mest kan moeilijk door de bocht

Waar liggen ovaria bij rund rectaal?

Beneden, net voor de bekkeningang

Wat palpeer je links bij rund rectaal?

Pens

Is milt bij rund makkelijk palpabel?

Nee, die ligt ver naar voren

Waarom kan lever bij rund rectaal voelbaar zijn?

Ze ligt naar rechts voor geduwd

Waarom doe je bij rund rectaal onderzoek na percussie?

Ter bevestiging van bevindingen

Hoe check je pensvulling bij rund rectaal?

Door putjes in de pens te duwen

Wat is normaal bij pensvulling rund?

Je kan putjes in de pens duwen