Zarządzanie Informacją i Rynki Informacji - Notatki z Wykładu

Zestaw fiszek słownikowych obejmujący kluczowe pojęcia z zakresu nauk o informacji, kognitywistyki oraz zarządzania na podstawie materiałów wykładowych.

Informacja

Każdy bodziec, sygnał lub komunikat odbierany i interpretowany przez system poznawczy, który zmniejsza niepewność dotyczącą stanu rzeczywistości.

Informacja (ujęcie cybernetyczno-kognitywne)

Informacja istnieje wtedy kiedy zostaje przetworzona przez odbiorcę i wpływa na stan jego wiedzy. Treść może mieć różną wartość informacyjną dla różnych osób.

Funkcja decyzyjna informacji

Wspiera podejmowanie decyzji na różnych szczeblach zarządzania.

Funkcja kontrolna informacji

Umożliwia sprawdzanie, czy działania przebiegają zgodnie z planem.

Funkcja koordynacyjna informacji

Synchronizuje działania różnych działów i osób.

Funkcja planistyczna informacji

Stanowi podstawę tworzenia strategii i planów.

Funkcja komunikacyjna informacji

Umożliwia przepływ wiedzy między uczestnikami organizacji.

Funkcja motywacyjna informacji

Wpływa na zaangażowanie pracowników poprzez np. informacje o wynikach.

Funkcja dokumentacyjna informacji

Utrwala wiedzę i działania organizacji w formie zapisów.

Aktualność informacji

Cecha oznaczająca, że informacja odnosi się do bieżącej sytuacji.

Wiarygodność informacji

Cecha oznaczająca, że informacja pochodzi z rzetelnego źródła.

Kompletność informacji

Cecha oznaczająca, że informacja zawiera wszystkie istotne elementy.

Dokładność informacji

Jest precyzyjna i wolna od błędów

Użyteczność informacji

Może być zastosowana w praktyce

Relewantność informacji

Cecha oznaczająca, że informacja jest istotna dla danego problemu.

Zrozumiałość informacji

Jest jasna dla odbiorcy

Dostępność informacji

Można ją łatwo uzyskać

Dane

Nieuporządkowane fakty, sygnały i obserwacje.

Informacja (w relacji do danych)

Dane uporządkowane i zinterpretowane.

Wiedza

Informacja przetworzona przez człowieka, wzbogacona doświadczeniem, kontekstem i zrozumieniem, umożliwiająca działanie.

1. Wynalezienie pisma

Możliwość utrwalania informacji

2. Rozwój archiwów i dokumentów

Systematyzacja wiedzy

3. Wynalezienie druku

Masowe rozpowszechnianie informacji

4. Rozwój prasy

Informacja jako produkt społeczny

5. Telekomunikacja (telegraf/telefon)

Szybki przepływ informacji

6. Komputeryzacja i cyfryzacja

Przetwarzanie danych na dużą skalę

7. Internet i gospodarka informacyjna

Globalny rynek informacji

Twórcy informacji

Jeden z 4 filarów rynku informacji; generują dane i treści, np. naukowcy lub media.

Pośrednicy informacji

Jeden z 4 filarów rynku informacji; zajmują się dystrybucją i selekcją informacji.

Technologie informacyjne

Jeden z 4 filarów rynku informacji; narzędzia przetwarzania i przemysłu informacji

Odbiorcy informacji

Jeden z 4 filarów rynku informacji; konsumenci i użytkownicy informacji.

Cykl rynku informacji

Produkcja — przetwarzanie — dystrybucja — wykorzystanie

Racjonalność rzeczowa

Sytuacja, w której decyzja jest skuteczna i faktycznie prowadzi do osiągnięcia celu.

Racjonalność metodologiczna

Sytuacja, w której decyzja została podjęta zgodnie z poprawną procedurą analizy.

Realizm poznawczy

Pogląd, według którego rzeczywistość istnieje niezależnie od poznającego.

Konstruktywizm poznawczy

Pogląd, według którego wiedza jest konstruowana przez podmiot poznający, co prowadzi do różnych interpretacji tych samych informacji.

Teoria informacji C. Shannona

Definiuje informację jako miarę redukcji niepewności (\"zaskoczenia\") o charakterze ilościowym i statystycznym, bez odniesienia do jej znaczenia (poziom syntaktyczny).

Kwantyfikacja informacji

Przedstawianie informacji w postaci liczbowej w celu umożliwienia porównań i analiz statystycznych.

Kosztowa metoda wyceny informacji

Określanie wartości informacji na podstawie kosztów jej wytworzenia.

Dochodowa metoda wyceny informacji

Określanie wartości informacji na podstawie potencjalnych zysków, jakie może przynieść.

Użytecznościowa metoda wyceny informacji

Wycena uzależniona od przydatności informacji w procesach decyzyjnych.

Infobroker

Osoba, która wyszukuje, selekcjonuje i dostarcza informacje.

Analityk informacji

Osoba zajmująca się interpretacją danych i formułowaniem wniosków.

Architekt informacji

Osoba projektująca strukturę organizacji informacji oraz systemów informacyjnych.

Manipulacja językowa

Celowe wpływanie na odbiorcę poprzez dobór słów, eufemizmy, metafory i sugestie.

Manipulacja semiotyczna

Wykorzystanie obrazów, symboli, kolorów i układu graficznego w celu ominięcia świadomej kontroli odbiorcy.

Prawo pragnancji

Prawo percepcji mówiące o dążeniu umysłu do najprostszej możliwej interpretacji.

Heurystyka dostępności

Uproszczona technika wnioskowania polegająca na ocenie prawdopodobieństwa na podstawie łatwości przypominania sobie przykładów.

Efekt aureoli

Błąd poznawczy, w którym jedna dostrzeżona cecha wpływa na ocenę całości obiektu lub osoby.

Społeczny dowód słuszności

Uznawanie za słuszne tego, co akceptują inni ludzie.

Podmioty konceptualne

Byty istniejące jako pojęcia lub konstrukty myślowe, np. państwo, gospodarka czy demokracja.

Bank Danych Lokalnych (BDL)

Największa baza danych statystycznych w Polsce, prowadzona przez Główny Urząd Statystyczny.

Model hierarchiczny zarządzania

Struktura charakteryzująca się centralizacją decyzji, przepływem informacji \"z góry na dół\" oraz większą kontrolą, ale wolniejszym przepływem treści.

Model płaski zarządzania

Struktura z mniejszą liczbą szczebli, cechująca się szybszą komunikacją, większą autonomią pracowników i łatwiejszym przepływem wiedzy.