Casus 6 deel 1 Longen

Longen (ventraal en lateraal)

Ontkleedinstructie

• Bovenlichaam: Laat de bovenkleding (inclusief BH) uittrekken.

• Onderlichaam: Indien onderzoek naar DVT wordt uitgevoerd, moeten de benen ontbloot worden (broek uit).

Algemene inspectie (evt. in combinatie met palpatie)

• Houding: Patiënt ligt op bed/onderzoeksbank, armen langszij, hoofdsteun eventueel omhoog (max. 30-45º).

• Beoordeel:

o Ademhaling:\ Ritme, Diepte, Symmetrie (bij diep in/uitademen).

o Type ademhaling: Borst/buikademhaling, gebruik van hulpademhalingsspieren.

o Geluid: Luidheid, stridor, hoesten.

o Ratio: Verhouding inspiratie/expiratie (normaal 5:6).

• Fysieke kenmerken:

o Dyspnoe (vraag actief).

o Voorkeurshouding.

• Centrale cyanose: Tong, mondslijmvliezen.

• Trachea: Mediaan (palpeer op indicatie).

o Vingers: Trommelstokvingers/horlogeglasnagels, nicotineverkleuring.

o Benen: Omvang i.v.m. verdenking diepe veneuze trombose (DVT).

Gerichte inspectie

• Huid: Venetekenen, Kleur, littekens, zwellingen.

• Vorm: Symmetrie, pectus excavatum, pectus carinatum (beoordeel eventueel vanaf het voeteinde).

• Diameter: Voor-achterwaartse diameter thorax (tonvormige thorax bij zij-aanzicht).

Palpatie (op indicatie)

• Ademexcursies:

1. Plaats handen op de ribben en duimen in de subcostale driehoek.

2. Vraag patiënt diep in en uit te ademen.

3. Beoordeel mate van expansie en symmetrie.

• Lokale drukpijnlijkheid: Zoek naar het punctum maximum van de pijn.

Percussie

Techniek: Leg de niet-dominante middelvinger (plessimeter) vlak en strak tussen de ribben. Klop met de top van de andere middelvinger (plessor) kort, elastisch en soepel vanuit de pols (2x per seconde, 2-3x achter elkaar).

• Vergelijkende percussie (links vs. rechts):

o Direct op de clavicula (zonder plessimetervinger).

o In de midclaviculairlijn.

o Op de tepel

o In de flanken beiderzijds.

o Benoem de percussietoon.

• Begrenzende percussie long-levergrens:

1. Percuteer rechts in de midclaviculairlijn vanaf de tepel naar caudaal.

2. Bepaal de overgang van sonore naar gedempte toon.

3. Markeer en tel de intercostaalruimten (normaal: 5e ICR).

Auscultatie

1. Check: Controleer of de stethoscoop op het membraan staat en warm deze op de arm van de patiënt op.

2. Instructie: Vraag de patiënt rustig en diep te zuchten met open mond.

3. Uitvoering: Vergelijk links en rechts op hals, clavicula, midclaviculair, tepel en flanken. Luister een volledige cyclus per plek.

4. Beoordeling:

o Type ademgeruis en symmetrie.

o Verhouding inspiratie/expiratie (normaal hoorbaar 3:1).

o Bijgeluiden: Benoem fase (in/ex), lokalisatie en effect van hoesten.

Longen (dorsaal)

Ontkleedinstructie & Houding

• Kleding: BH mag eventueel weer aan; overige bovenkleding uit.

• Houding: Patiënt zit met voeten op de bank. Laat de rug licht bollen en de armen aan de voorzijde kruisen.

Inspectie

• Huid: Ventetekeningen, Kleur, littekens, zwellingen.

• Vorm: Tonvormige thorax, thoracale kyfoscoliose.

Percussie

• Vergelijkende percussie (links vs. rechts):

o Craniaal van de scapula.

o In de scapulairlijn (mediaal van scapula, uitwaaierend naar flanken).

o Benoem de percussietoon.

• Begrenzende percussie (longgrenzen):

1. Percuteer bij normale ademhaling onder de angulus inferior scapulae naar beneden tot de toon mat wordt. Markeer dit.

2. Laat patiënt diep inademen en vasthouden. Percuteer vanaf de markering verder naar beneden tot de toon weer mat wordt. Markeer dit.

3. Herhaal aan de andere zijde.

4. Resultaat: Bepaal de anatomische grens t.o.v. de wervels (tellen van processus spinosi) en de beweeglijkheid in cm.

Auscultatie

• Instructie: Diep zuchten met open mond.

• Uitvoering: Vergelijk links en rechts op de percussie-locaties.

• Beoordeling:

o Type ademgeruis, symmetrie en verhouding (3:1).

o Bijgeluiden: fase, lokalisatie en effect van hoesten.