Psychologia emocji i motywacji - Terminologia

Zbiór fiszek obejmujący kluczowe terminy z zakresu psychologii emocji i motywacji, oparte na materiałach z Uniwersytetu SWPS.

Motywacja heterostatyczna

Rodzaj motywacji, który może przejawiać się w dążeniu do zakłócenia równowagi organizmu lub psychiki.

Motywacja homeostatyczna

Dążenia oparte na zasadzie „napięcie – ulga”, nastawione na przywracanie zaburzonej równowagi biologicznej, emocjonalnej lub poznawczej.

Alekstymia

Zaburzenie wglądu we własne życie emocjonalne, objawiające się niezdolnością do rozumienia, identyfikowania oraz nazywania emocji.

Układ limbiczny

Struktura mózgu paleossaków odpowiedzialna za wzbudzanie emocji oraz sterowanie zachowaniami nastawionymi na przetrwanie jednostki i gatunku.

Ciało migdałowate

Struktura w układzie limbicznym uważana za centrum sterujące wzbudzaniem emocji, odpowiedzialna za rozpoznawanie afektywnego znaczenia bodźca.

Teoria Jamesa-Langego

Koncepcja zakładająca, że proces emocjonalny jest konsekwencją pobudzenia fizjologicznego (reakcji cielesnych) na spostrzeżony bodziec.

Pierwsze prawo Yerkesa-Dodsona

Zależność, według której sprawność działania poprawia się wraz ze wzrostem pobudzenia do punktu krytycznego, po czym zaczyna się pogarszać.

Drugie prawo Yerkesa-Dodsona

Zasada mówiąca, że dla zadań złożonych (trudnych) optymalny poziom pobudzenia jest niższy niż dla zadań prostych (łatwych).

Stan teliczny

Stan umysłu, w którym człowiek jest nastawiony na osiągnięcie celu ($cel$), a silne pobudzenie odczuwane jest jako lęk lub niepokój.

Stan parateliczny

Stan umysłu, w którym człowiek jest zorientowany na samo działanie i aktywność, a silne pobudzenie sprawia mu przyjemność i podniecenie.

Depresja kliniczna

Negatywny stan afektywny trwający dłużej niż $2$ tygodnie, któremu towarzyszą przynajmniej cztery inne symptomy, takie jak zmęczenie czy brak koncentracji.

Emblematy

Kulturowo ukształtowane formy niewerbalnego wyrazu emocji lub myśli o ściśle określonych znaczeniach w danej kulturze.

Mikroekspresja

Krótkotrwały stan afektywny manifestujący się poprzez bardzo szybkie i trudno dostrzegalne ruchy mięśni twarzy.

Motywacja wewnętrzna

Tendencja podmiotu do podejmowania i kontynuowania działania ze względu na samą treść tej aktywności, a nie dla zewnętrznych nagród.

Motywacja egocentryczna

Tendencja do pomagania innym osobom w celu polepszenia własnego samopoczucia lub uniknięcia negatywnego obrazu własnej osoby.

Empatia afektywna

Bezpośrednie reagowanie emocjonalne obserwatora spowodowane odczuciem, że ktoś inny doświadcza określonej emocji.

Empatia poznawcza

Intelektualne lub wyobrażeniowe zrozumienie sytuacji innej osoby lub stanu jej umysłu bez bezpośredniego przeżywania jej uczuć.

Afiliacja

Dążenie jednostki do nawiązywania i podtrzymywania kontaktów społecznych z innymi ludźmi.

Infuzja afektu

Proces, w którym informacja emocjonalna wywiera wpływ na procesy poznawcze oraz modyfikuje ich wynik końcowy.

PTSD (Posttraumatic stress disorder)

Zaburzenie lękowe występujące po traumatycznym wydarzeniu po okresie latencji, powodujące kryzys psychiczny.

Analgezja postresowa

Zjawisko zniesienia lub znacznego osłabienia reakcji na ból występujące w sytuacjach silnego stresu.

Złudzenie kontroli

Przekonanie, że wywiera się wpływ na bieg zdarzeń, nawet jeśli wynik zależy wyłącznie od losu (np. przy wypełnianiu kuponu loterii).

Hipokamp

Struktura w mózgu paleossaków odpowiedzialna za rozpoznawanie i zapamiętywanie kontekstowego znaczenia bodźców.

Zarażenie emocjonalne

Prymitywny proces automatycznego dostosowania własnej ekspresji i stanów emocjonalnych do zachowania innej osoby.

Epizod emocjonalny

Stan afektywny o ograniczonej jednostce czasu (od $0.5$ do $4$ sekund dla ekspresji), posiadający wyraźny obiekt i intensywność.