Godsdienst : de wereldgodsdiensten

1. Naam

2. Ontstaan

3. Verspreiding

4. Stichter

5. Richtingen

6. Organisaties

7. Openbaringen

1. Hindoeïsme

2. ca 3000 jaar geleden uit Indo-Germaanse godsdienst

3. ca 1100 miljoen : India, Sri Lanka, Bangladesg, Maleisië, Indonesië

4. geen : ervaringsgodsdienst

5. vaag en talrijk : diverse goden met elk hun eigen aanhangers

6. Brahmanen en tempels, geen centraal leergezag (wereldfederatie van Hindoes)

7. via incarnaties en niet afgesloten

1. Naam

2. Ontstaan

3. Verspreiding

4. Stichter

5. Richtingen

6. Organisaties

7. Openbaringen

1. Boedhisme

2. ca. 2600 jaar geleden als reformatiebeweging binnen het Hindoeïsme

3. ca 500 miljoen : India, Thailand, Sri Lanka, Japan, en populair in het Westen

4. Prins Siddarta Gautama / Boeddha

5. Richtingen

• Theravada : streng, verlossing voor weinigen

• Mahayana : ruimer met verlossing voor velen

• Lamaïsme in Tibet

• Zenboedhisme

• Volksboedhisme

• Westers boedhisme

6. Organisaties

• Theravada : concilies

• Mahayana : een soort kerkstructuur

• Sangha : gemeenschap van monniken/nonnen/leken

7. ieder mens moet voor zichzelf tot het ware inzicht komen

1. Naam

2. Ontstaan

3. Verspreiding

4. Stichter

5. Richtingen

6. Organisaties

7. Openbaringen

1. Jodendom

2. ca. 3000 jaar geleden uit een nomadenvolk uit Soemer

3. ca. 14 miljoen : Israel en in de diaspora zeker na WO2

4. Aartsvaders : Abraham, Isaak, Jacob + Mozes en profeten

5. Orthodoxe (streng) => Liberalen (zeer vrijzinnig)

6. Losse organisaties, geen centraal leergezag en Opperrabbinaat in Jeruzalem (Orthodoxe)

7. Via Mozes en profeten (= openbaringsgodsdienst)

1. Naam

2. Ontstaan

3. Verspreiding

4. Stichter

5. Richtingen

6. Organisaties

7. Openbaringen

1. Christendom

2. ca 2000 jaar geleden voortgekomen uit het Jodendom

3. ca. 2300 miljoen : overal buiten Oost-Azië

4. Jezus Christus + vormgeving door Apostelen en Paulus

5. Katholiek, Anglicaans, Oosters Orthodox, Protestant

6. Organisaties

• De RK

• Anglicaans en Orthodoxe : een kerkmodel met bisschoppen en paus/patriacrch

• Protestanten : geen centrale leergezag

• Kloosters, abdijen, geloofsgemeenschappen

7. Via profeten, evangelisten en apostelen

1. Naam

2. Ontstaan

3. Verspreiding

4. Stichter

5. Richtingen

6. Organisaties

7. Openbaringen

1. Islam

2. ca 1400 in Saoedi-Arabië met invloeden van Jodendom en Christendom

3. ca 1900 miljoen : Arabische wereld + West-Europa (via migratie)

4. Mohammed : via Gabriël openbaringen van Allah

5. Richtingen

• Soennieten : volgen de soenna vb. wahabisme in Saoedi-Arabië

• Sjiieten : volgelingen van Ali, kleinzoon van Mohammed vb. Druzen

• Ibadi (Oman) : kleine, gematigde stroming

• Soefisme (zowel bij sjiieten als soennieten) : mystieke stroming met focus op innerlijke zuivering en directe ervaring met God

6. Organisaties

• Centraal punt : Mekka

• Lokaal grootheden vb. Ayatollahs

• Iman : voorganger in het gebed

7. openbaringsgodsienst (zie 4)

1. Gebedshuis

2. God/Goden

3. Heilige schriften

4. Leer

5. Leefregels

6. Houding tov dood

1. Tempels, huisaltaars, online

2. Non-theïsme, polytheïsme of henotheïsme

• Brahma : opperwezen en schepper

• Shiva : vernietiger

• Vishnoe : beschermer

• Incarnaties van vele goden vb. Krishna en Rama

3. Veda’s gevolgd door Opeanisjads in het sanskriet => heilig en onveranderlijk

4. Leer

• Karma : verantwoorden voor zijn daden zelfs na de dood

• Dharma : plicht op basis van kast

• Reïncarnatie

• Einddoel : bevrijding van de cyclus van wedergeboorte (=moshka)

5. Bepaald door Dharma : Berust in je lot. vb. Niet tegen de kasten ingaan

6. De dood

• De dood als een nieuw begin (reïncarnatie)

• Uiteindelijke doel : Brahman (opgaan in het eeuwige goddelijke)

• In rouwjaar : 4 rituele bijeenkomsten om ziel te begeleiden op reis

1. Gebedshuis

2. God/Goden

3. Heilige schriften

4. Leer

5. Leefregels

6. Houding tov dood

1. Gebedshuis

2. God/Goden

3. Heilige schriften

4. Leer

5. Leefregels

6. Houding tov dood

1. Stoepa/Pagode en huisaltaar

2. Non-theïsme : geen god in de gebruikelijke betekenis

3. Eerst mondeling later neergeschreven (geen heilige tekst of taal)

4. Het leven is een illusie met 4 waarheden

• Leven is lijden

• De oorzaak van lijden is begeerte

• Begeren moet worden overwonnen

• Het 8-voudige pad helpt je daarbij

• Einddoel : verlichting en verlossing (nirvana)

5. Leefregels

• handelen vanuit medeleven met de mens en de schepping

• verlangens uitschakelen

• geen kastensysteem

6. De Dood

• Karma bepaalt je volgend leven

• Einddoel : nirvana bereiken

• Geen speciale herdenkingsdag voor de doden

• Herinneringstablet nabij huisaltaar

1. Gebedshuis

2. God/Goden

3. Heilige schriften

4. Leer

5. Leefregels

6. Houding tov dood

1. Synagoge, Tempel en Klaagmuur

2. Monotheïsme : JHWH (Jahwe)

3. Tenach bestaand uit

• Thora

• Profeten

• Geschriften

• + Talmoed (bundeling van latere commentaren)

• In het hebreeuws

4. Geboden van God naleven en na de dood verantwoorden

5. De 10 geboden + 613 leefregels + Koosjer eten

6. De dood

• iedereen is gelijk

• heropstanding

• 4 herdenkingsdagen

• Keitje als eerbetoon op sobere grafsteen

1. Gebedshuis

2. God/Goden

3. Heilige schriften

4. Leer

5. Leefregels

6. Houding tov dood

1. kerk, kathedraal, kapel

2. Één God in 3 personen (Heilige Drievuldigheid)

• Vader

• Zoon : Jezus Christus als de incarnatie van God op aarde

• De Heilige geest

3. Heilige schriften

• Bijbel = Oude Testament + Nieuwe Testament

• Nieuwe Testament = 4 Evangeliën / Handelingen ter Apostelen / Brieven en Openbaring

• Niet volledig onveranderlijk (per richting)

• Geen heilige taal

4. Leer

• één God, één schepper van hemel en de aarde

• Einddoel : bereiken van eeuwig leven met God in de hemel

• Geboden van God naleven en na de dood verantwoorden

5. De 10 geboden + leiding met de heilige geest

6. De Dood

• Een lichamelijk einde maar de ziel leeft voort in de hemel, hel of vagevuur

• herinneringsdag : Allerzielen

1. Gebedshuis

2. God/Goden

3. Heilige schriften

4. Leer

5. Leefregels

6. Houding tov dood

1. Moskee

2. Monotheïsme : Allah

3. Heilige geschriften

• Koran : letterlijke woorden van Allah geopenbaard aan Mohammed

• Soeras-’s : begeleiding voor het dagelijks leven

• Taal : Arabisch

4. Leer

• één God

• Mohammed als laatste profeet

• Einddoel : paradijs bereiken in de eeuwige nabijheid van Allah

• De mens is verantwoordelijk voor zijn daden

5. Leefregels : het goede doen + de 5 pijlers

• Belijdenis reciteren

• 5 keer per dag bidden

• Verplichte armenbijdrage

• Ramadan

• Bedevaart Mekka (hadj)

• Ander leefregels en voedingsregels (haram en halal)

Hindoeïsme en Boeddhisme zijn ervaringsgodsdiensten. Leg uit.

De gelovigen kunnen door hun eigen ervaringen zelf opklimmen.

Jodendom, Christendom en Islam zijn openbaringsgodsdiensten. Leg uit.

De gelovigen leren de godsdienst kennen via een persoon.

Hoe speelt Hindoeïsme een rol in India?

Oorzaak?

Gevolg?

Oorzaak

• genderongelijkheid in India

• In theorie gelijkwaardig, maar niet in de praktijk

Gevolg

• Bruidschat + huwelijksfeest betalen => dochter als financiële zorg

• meisje? => abortus

• wanverhouding tussen aantal jongens en meisjes

Hoe speelt Jodendom een rol in de maatschappij?

Oorzaak?

Gevolg?

Oorzaak

• fundamentalistische religieuzen hebben een grote invloed op het beleid

Gevolg

• Twee moskeeën willen afbreken om een 3de tempel te bouwen

• Spanning tussen moslims en joden

Hoe speelt de islam een rol in de maatschappij?
Oorzaak?

Gevolg?

Oorzaak

• elke richting een eigen interpretatie van de Koran

Gevolg

• geweld

• vb. IS : aanslagen in Parijs 2015

Hoe speelt het christendom een rol in de maatschappij?
Oorzaak?

Gevolg?

Oorzaak

• in de politiek vb. abortus

Gevolg

• Anti-abortusbureau

Nota : Jodendom en Islam interpreteren die geschriften anders : abortus mag als het noodzakelijk is voor de vrouw