19de eeuw (deel 1)

vaders van de psychologie

wundt en james

waarschuwt voor de exponentiële bevolkingsgroei, want voedselvoorziening stijgt lineair--> minder voedsel per persoon

malthus

hypothese van ziekte door besmetting

semmelweis

ontstaan praktijkgerichte psychologie en sociale en medische wetenschappen

foucault

macht en wetenschap gaan hand in hand

foucault

alliantie met politieke overheid--> aansturen gedrag onderdanen

foucault

lanceerde term 'eugenetica'

galton

geïnspireerd door darwinisme: mentale kenmerkenzijn aangeboren

galton

psyche: absolute onbewuste en relatieve onbewuste

carus

wetenschappelijke analyse van sociale kwesties

comte

werkt substractiemethode uit

donders

sterk door kant beïnvloed

Ørsted

belang van intuïtie in wetenschap

Ørsted

hypothetisch deductief model

Ørsted

ziet het positivisme als basis voor de hervorming van de maatschappij

comte

De wet van 3 stadia

comte

maatschappelijk positivisme

comte

wetenschapsfilosofisch positivisme

mach

de taak van de wetenschap= verklaren en voorspellen

mach

pragmatisme: gebruik van wetenschap voor oplossen van problemen

dewey en peirce

evolutieleer

darwin

survival of the fittest

darwin

toepassen van idee van evolutie op menselijke samenleving (voor darwin's theorie) = sociaal darwinisme

spencer

gebruikt 'survival of the fittest' voor uitwerking liberaal optimisme

spencer

schaarste--> conflict--> vooruitgang

spencer

stelt 4 kenmerken van universiteiten voorop

von homboldt

'de gemiddelde mens' (l'homme moyen')

quetelet

uitvinder BMI

quetelet

sociale fysica

quetelet

toepassen van statistiek in de sociale wetenschappen

quetelet

dorsale en ventrale stimulatie bij konijnen: dorsaal--> geen reactie, ventraal--> hevige stuiptrekkingen

Bell

doorsnijden van dorsale zenuwbanen van puppy's--> geen gevoel, maar wel nog kunnen bewegen

magendie

zorgde voor protest tegen dierenproeven (vivisectie)

magendie

vermoedt dat het verschil tussen het sensorische en motorische ook ter hoogte van de hersenen terug te vinden moet zijn

Bell

kunnen de motorische gebieden in de hersenen lokaliseren (dmv elektrische stimulatie van hersenschors van honden)

Fritsch en Hitzig

werkt de leer van specifieke zenuwkwaliteiten uit

J. Müller

5 types van sensorische zenuwen (corresponderend met de 5 zintuigen)

J. Müller

een van de aanhangers van het vitalisme:

-leven is meer dan puur fysische processen

-wetenschappelijk onderzoek kan levenskracht niet vatten

J. Müller

zintuigelijke waarneming wordt niet enkel door objecten bepaald, maar ook door de zintuigen zelf (bewijst hij met zijn eigen optische illusie)

J. Müller

als we auditieve en visuele zenuwen doorsnijden en verwisselen met elkaar, zouden we zien met onze oren en horen met onze ogen

Du Bois-Reymond

student müller

Du Bois-Reymond

untersuchungen über tierische Elektrizität

Du Bois-Reymond

jongere generatie fysiologen

Du Bois-Reymond, Helmholtz, Brücke

anatomische beschrijving van de menselijke oogbol

Brücke

eed: verbond voor het bestrijden van vitalisme

helmholtz

wet van behoud van energie toegepast op organismen--> geen innerlijke levenskracht nodig

helmholtz

oftalmoscoop

helmholtz

meten van snelheid zenuwgeleiding

helmholtz

psychische processen verlopen in de tijd en kunnen gemeten worden

helmholtz

functionele analyse van het zenuwstelsel

flourens

groot tegenstander van Gall; verbanden tussen psychische deelvermogens en uitwendige vorm van schedeloppervlakte

flourens

aanhanger van holistische visie op de hersenen

flourens

extirpatiemethode (wegnemen van bepaalde delen van het ZS --> het effect ervan bekijken)

flourens

hersenen zijn plastisch

flourens

de grote hersenen zijn als zetel van het bewustzijn en van de vrije wil vormen een eenheid die niet verder kan worden opgedeeld

flourens

aanvankelijk Carteriaans (geens is ondeelbaar), daarna ontdenkt dat toch deelbaar

broca

lokalisatie van spraak in linkerhemisfeer en cerebrale assymetrie

broca

a system of logic: bacon's methode verder verfijnd

J.s.Mill

geesteswetenschappelijke benadering

Dilthey

'de' wetenschap bestaat niet: onderscheid tussen natuurwetenschappen en geesteswetenschappen

Dilthey

Erklären vs verstehen

dilthey

psychologie mag zich niet afwenden van het werkelijke leven

Dilthey

experimentele psychologie biedt geen brede, geïnteresseerde kijk op de mens

Dilthey

3 benaderingen; inhoudspsychologie, beschrijvende psychologie en structurele psychologie

Dilthey

analysis of the human mind: hoogtepunt associatiepsychologie bereikt

J. Mill

universum bestaat uit materiële elementen die door fysische krachten bij elkaar worden gehouden

Newton

geïnspireerd door newton; menselijke geest bestaat uit gewaarwordingen die door fysische krachten bij elkaar worden gehouden

J.Mill

bewustzijnsmechanica: associaties worden passief en automatisch gevormd

J.Mill

we ervaren complex idee als eenheid, maar dat idee kan worden geanalyseerd in zijn samenstellende ideeën van eerder opgedane ervaringen en herinneringen daaraan

J.Mill

Het idee is niets meer, ook niets minder dan de som van de delen

J.Mill

kritiek op vader; vindt dat zijn stellingen eerder dogmatisch dan empirisch gebaseerd zijn

J.S.Mill

mentale chemie: geheel is niet de som van de delen

J.S.Mill

elementaire sensaties zijn abstracties: hypothetische bouwstenen van het bewustzijn

J.S.Mill

sluit zich aan bij eerdere werk van Fechner en Helmoltz

Wundt

bewustzijn= continue stroom van gedachten en gevoelens die door het bewustzijn gaan--> dynamisch

wundt

werkt niet enkel experimentele en kwantitatieve methoden uit, maar ook een aanpak voor de studie van cultuurproducten

wundt

pleidooi voor inroepen van causaliteit van het psychische

wundt

veel aandacht voor ontwerpen van methode om vanuit persoonlijke en subjectieve ervaringsgegevens tocht tot komen tot een observatie die voor iedereen indubbelzinnig is

JS Mill

meting van snelheid en zenuwgeleiding (maar geen fan van RT)

helmholtz

psychofysische wetten

Fechner

introspectie kan nooit de basis vormen voor de uitbouw van wetenschappelijke psychologie (zoals kant)

comte

grundzüge der physiologischen psychologie: herwerking experimentele methode van Mill

wundt

experimentele Selbstbeobachtung/introspectie (NIET zuivere introspectie)

wundt

PhD bij wundt over reactietijd

Cattell

noise key: latentietijd van stemgeluid bij visuele stimuli

Cattell

'elementen der psychofysik: psycho-fysica

Fechner

experimentele esthetiek

Fechner

identiteitstheorie van de geest aantonen door fysische en psychische te kwantificeren en wiskundig verband tussen beiden aantonen

Fechner

vergelijking psychische en lichamelijke als cirkel met holle en bolle zeide

Fechner

kritiek op Fechner: gewaarwordingen laten zich niet kwanticiferen

James

wet: je moet een bepaalde constante overtreffen om verschil tussen 2 stimuli te detecteerbaar te maken

weber

(S1-S2)/S1

weber

past wet van weber herhaaldelijk toe om zijn eigen wet te maken

Fechner

R= k log S

Fechner

waargenomen intensiteit neemt toe met de logaritme van de werkelijke intensiteit van de stimulus--> kleine veranderingen in de intensiteit van een sterke stimulus minder merkbaar zijn dan dezelfde veranderingen in een zwakke stimulus.

Fechner

Absolute drempel:

Dit is het minimale niveau van een stimulus dat nodig is om door een zintuig te worden waargenomen. Bijvoorbeeld, de zwakste geluidsgolf die je kunt horen of de zwakste lichtstraal die je kunt zien. Het is het punt waarop een stimulus net merkbaar wordt. (=1)

Fechner en Weber

Differentiële drempel:

Ook bekend als het "just noticeable difference" (JND), dit is het kleinste verschil tussen twee stimuli dat een persoon kan detecteren. Bijvoorbeeld, het kleinste verschil in gewicht dat je kunt voelen tussen twee objecten. Het is de minimale verandering in een stimulus die nodig is om een verschil in sensatie te veroorzaken.

Fechner en weber

niet alle psychische processen zijn te onderzoeken via experimenten (cf complexe psychische processen)

Wundt

basis van denken word niet gevormd door woord of ander linguïstisch element, maar algemene indruk of idee

Wundt

veronderstelt verschil tussen oppervlaktestructuur in taal en de daarachterliggende structuur van denken

Wundt