Dienstverlenende context DEEL 2

verstandelijke beperking

beperkingen beginnen bij de ontwikkelingsperiode

conceptuele vaardigheden

schoolse vaardigheden

sociale vaardigheden

gedragingen in sociale situaties

praktische vaardigheden

plannen, naar de winkel gaan, op reis gaan, dingen organiseren

DSM-V

= internationale handboek voor de classificatie van psychische stoornissen

-> bepaald het niveau van ondersteuning als dit nodig is

adaptief functioneren

hoe goed iemand in het dagelijks leven zelfstandig kan functioneren

lichte verstandelijke beperking

•   Algemeen

  • Vragen veel ondersteuning

  • Beperkt → diepgaander denken, KT-geheugen, schoolsevaardigheden

  • Cognitie = ⬇

  • Wordt laat herkend

• Sociaal

  • Onvolwassen

  • Moeite met emotieregulatie

  • Oordeelsvermogen ⬇ → risico op manipulatie  ⬆ (slachtoffers van phishing)

taak ergo: lichte verstandelijke beperking

• Bij complexe dagelijkse taken (boodschappen, mobiliteit, zelfzorg, huishouden, …)

• Digitale hulpmiddelen → zelfstandigheid vergroten

  • Budget App: bijhouden van financiën

  • Online cursussen: digitale vaardigheden verbeteren

  • Emotie-tracker: emoties bij houden

• Leren gebruiken van hulpmiddelen

• op maat van persoon hulpmiddelen zoeken/ aanbieden

matige verstandeleijke beperking

• Algemeen

  • Ontwikkeling → DUIDELIJK achterstand

    • Basaal niveau = basis, basic

  • Conceptuele taken → gedaan door iemand anders

  • Vroeg opgemerkt

  • Sint-Oda Fien

• Sociaal

  • Gesproken taal → minder complex (3-4 woorden)

  • Mogelijkheid relaties → ondersteuning nodig

taak ergo: matige verstandelijke beperking

• Hulpvraag: licht < matig

• Lange gestructureerde leerperiode

• Blijvende geheugensteuntjes

• Open & nieuwsgierig → mogelijkheden zoeken

• Band op bouwen ⚠ → persoon ECHT/WILLEN leren kennen

• Werken aan zelfontplooiing

• Zelfstandigheid behouden → tijd geven

zware verstandelijke beperking

• Algemeen

  • Vaardigheden ontwikkelen = beperkt

  • Gepaard met ASS, epilepsie, ADHD, …

  • Volledig zelfstandig 🚫 mogelijk

    • ALTIJD toezicht voor dagelijkse activiteiten

• Sociaal

  • Gesproken taal (erg beperkt) 🚫 → SMOG ⚠

  • Dingen visueel maken

  • Relaties met gezinsleden & bekenden = bron van plezier

taak ergo: zware verstandelijke beperking

• Vaardigheden kunnen → langdurig leerproces + structurele ondersteuning

• Persoon non-verbaal goed kennen!

• Basale stimulatie (werken met zintuigen) → sens-city⚠

• NIET focussen op resultaat

• “zelf” keuzes laten maken

zeer ernstige verstandelijke beperking

• Algemeen

  • Motorische & zintuigelijke beperkingen à lage (geen) zelfstandigheid

• Sociaal

  • Nauwelijks communicatie: geen symbolische communicatie, verbaal of SMOG

  • Uiting van wensen à emoties & non-verbale communicatie

  • Sint-Oda: mevrouw met kat achter de deur

• Ondersteuning

  • Voor ALLES afhankelijk van anderen

 

taak ergo: zeer ernstige verstandelijke beperking

• Eenvoudige handelingen met voorwerpen à participatie mogelijk

• Basale stimulatie

• Persoon non-verbaal leren kennen

• NIET focussen op resultaat

NAH

niet aangeboren hersenletsel = afwijking/beschadiging van de hersenen

→ opa

oorzaken van NAH

• trauma = schade van buitenaf

• Cerebrovasculaire accident (CVA) = hersenbloeding → schade

• meningitis = hersenvliesontsteking, hersentumor, zuurstoftekort

  • schade in hele brein

hemiplegie

verlamming aan 1 lichaamshelft

hemiparese

verlamming van spieren aan 1 lichaamshelft

hemianopsie

uitval van gezichtsveld

incontinentie

niet goed kunnen plassen, ongewild urine verlies

epilepsie

plotse verstoring van hersenen

taak ergo: niet aangeboren hersenletsel NAH

• LUISTEREN ⚠️

• Presentie = aanwezig zijn (fysiek en metaal)

  • communicatie met lichaamstaal!

• transparantie

  • luisteren zonder oordelen

  • eerlijk zijn over gevoelens en gedachten

• prudentie = voorzichtigheid en verstandig oordeelsvermogen

  • respectvol omgaan met gevoelens en gedachten

  • ECHT interesse tonen

EPA

ernstige psychische aandoening

Kenmerken EPA

• Ernstig” → meerdere levensgebieden worden beïnvloed

• Oorzaak en gevolg van psychische stoornis

• Zorg = noodzakelijk ⚠️ → professionele hulp

• Beperkingen in sociaal en maatschappelijk functioneren

  • Niet werken, hobby’s doen

• LANGDURIG (enkele jaren) → diagnose of niet

taak ergo: ernstige psychische aandoening (EPA)

• Herstel = leren omgaan met EPA à leven weer leren oppakken

  • Ergo = mensen hierbij ondersteunen

Mensen met EPA → heterogene groep

verzameling mensen met uiteenlopende kenmerken, zoals verschillende leerniveaus, achtergronden, interesses of leeftijden

Enabling occupation

betekenisvol handelen mogelijk maken

Capabilitybenadering + zelfdeterminatietherorie →

bieden kader om betekenisvol handelen obv subjectieve ervaringen waar te maken

Capabilitybenadering

• Basisprincipe: mensen moeten ‘effectieve vrijheid’ ervaren → streven naar wat ze belangrijk vinden. Vrijheid betekent ook de vrijheid om NIET mee te doen.

• Participatie = productiviteit, zelfstandig leven

• Niet passend voor VB, NAH en EPA à haalbaarheid en sociale inclusie

aandachtspunten Capabilitybenadering in therapeutisch handelen

1. mensen eigen keuzes laten maken voor eigen leven

2. oog hebben voor zowel persoonlijke context als sociale en omgevingscontext

3. bewust zijn van eigen waarden die de basis van je handelen zijn

4. uitgaan van mogelijkheden maar rekening houden met belemmeringen

5. kijken naar mogelijkheden buiten domein (ergo)

Zelfdeterminatietheorie

• Autonomie = ZELF kunnen beslissen + eigen wil hebben

• betrokkenheid = Groepsgevoel ervaren → gevoel hebben dat je ergens bij hoort

• Competentie = Gevoel van optimale uitdaging ervaren → zone van naaste ontwikkeling

persoonlijke zinvolheid

het gevoel dat je leven betekenis heeft voor jezelf

amotivatie →

hulpeloosheid

gecontroleerde motivatie

• externe druk

• interne druk

autonome motivatie

• persoonlijke zinvolheid

• passie

bottom-up

• FUNCTIEGERICHT

• werken aan vaardigheden

• werkt goed bij jongeren

• ontwikkelingsgerichte benadering

top-down

• FUNCTIONEEL

• werken aan handelingen

• werkt goed bij ouderen

• veel gebruikt bij dienstverlenende context

• handelingsanalyse → werken aan deelactiviteiten van de handeling

forward chaining

• stapje voor stapje → van voor naar achter zelfstandig aanleren

backward chaining

stapje voor stapje → van achter naar voren zelfstandig aanleren

context

= volledige omgeving van een persoon die invloed uitoefent op het dagelijks leven

virtuele context

= interactie tussen personen door middel van technologische (virtuele) middelen

modum

= organisatie die mensen digitaal ondersteun en hulp biedt aan langdurige cliënten

Villa VIP

• maken van overzichtelijk weekschema

  • activiteiten

  • weekmenu

  • huishoudelijke taken

• voor zorgteam: opvoeders, verpleegkundige, ergo’s

Voordelen Villa VIP

➕ Meer structuur

➕ zorgen voor meer zelfredzaamheid

➕ Meer verbondenheid

nadelen Villa VIP

➖ Nadenken over indeling, waar gaan ze het hangen?

➖ Prijzig