Community & diversity work

Wat verstaan we onder diversiteit?

Diversiteit verwijst naar de Sociale, Etnische, culturele (SEC) en fysieke verschillen in de samenleving

Deze verschillen situeren zich in verschillende domeinen zoals gender, geaardheid, religie, leeftijd, sociale klasse

Diversiteit is du veel meer dan etniciteit!

Wat verstaan we onder superdiversiteit?

Benadrukt de complexe en meervoudige identiteiten binnen de samenleving

Vooral zichtbaar in steden, ontstaan door mondialisering en migratiestromen

> gevolg: de norm wijzigt en traditionele concepten worden onbruikbaar

Wat verstaan we onder majority minority Cities?

in de grootsteden: alle minderheden samen zijn de meerderheid (verschillende etnische, culturele en sociale groepen)

Diversiteitverschillen in omgang: 3 denkkaders of brillen hoe we naar diversiteit kunnen kijken

1. kleurenblind (Color Blindness)

2. Multiculturalisme (Multiculturalism)

3. Intersectionaliteit of Kruispuntdenken (Intersectionality)

1. Kleurenblindheid (kern, focus, risico)

• Kern: Ik zie geen kleur, ik zie alleen mensen (iedereen gelijk)

• Focus: Benadrukkken van gelijkenissen / Discriminatie voorkomen

• Risico: Goedbedoeld maar kan leiden tot ontkennen van reële ervaringen van minderheidsgroepen

2. Multiculturalisme (kern, focus, risico)

• Kern: Verschillen mogen er zijn en moeten we vieren

• Focus: Diversiteit is een verrijking voor de groep

• Risico: ‘culturalisering’: mensen niet meer als individu zien, maar reduceren tot hun cultuur

Intersectionaliteit of Kruispuntdenken (Kern, focus en DOEL)

• Kern: De mens is de optelsom van verschillende identiteiten

• Focus: Verschillende assen van identiteit kruisen elkaar en bepalen onze positie en kansen binnen gemeenschappen

• DOEL: Aanpakken van complexe ongelijkheden en bevorderen van sociale rechtvaardigheid

Dit moet de visie zijn als ERGO

Kruispuntdenken is?

Manier van denken en reflecteren over verschil door het in vraag te stellen van dominante ideeën en normen.

De 14 assen van identiteitsvorming

Onze identiteit wordt gevormd via verschillende kenmerken (assen) zoals bv leeftijd, klasse, religie, gezondheid, geslacht, bezit,..

Deze assen hebben verschillende kruispunten = die kruispunten zorgen voor de verwevenheid in gemeenschappen en bepalen onze positie en onze kansen daarbinnen

kruispunten = zaken die je gemeen hebt met elkaar

Binair - homogeen denken kan leiden tot?

Polarisatie en wij-zij denken

Wat is polarisatie?

Polarisatie is het proces waarbij mensen in groepen worden verdeeld, vaak resulterend in een sterk tegenstelling tussen "wij" en "zij", wat kan leiden tot conflicten en sociale spanning.

Wat is Etniciteit?

Socio-Culturele identiteit die voortkomt uit gedeelde cultuur, taal, religie en geschiedenis.

Wat is het verschil tussen discriminatie en Rascisme?

• Discriminatie: ongelijke behandeling op basis van een bepaald kenmer/karakteristiek

• Racisme: inferioriteit van een ‘ras’ (etnische groep) ten opzichte van een andere groep

Welke soorten racisme zijn er?

Systemisch racisme: radicale ongelijkheden worden gecreëerd of in stand gehouden door instellingen (overheden, bedrijven)

everyday racisme: racistische uitingen die dagelijks voorvallen en zich opstapelen resulterend in gevoel van inferioriteit

De lekkende pijpleiding?

Vrouwen vallen vaak af ondanks dezelfde prestaties, loonverschil,

glazen plafond: fenomeen dat vrouwen op de ladder klimmen maar ergens worden tegengehouden om verder te gaan

Wat verstaan we onder geaccumuleere macht?

opgebouwde/opgestapelde macht, zoals een goede achtergrond, betere studies… op basis van naam, geslacht, wordt er een beoordeling gemaakt

wat verstaan we onder de diversiteitsparadox?

beschrijft een fenomeen waarin diversiteit wél zorgt voor innovatie en creativiteit, maar de personen uit ondervertegenwoordigde groepen die deze vernieuwing brengen, paradoxaal genoeg minder waardering, promotie of succes ervaren binnen organisaties

Wat verstaan we onder ‘tokenisme’?

Bij tokenisme worden mensen uit minderheidsgroepen aangenomen om als "visueel bewijs" van diversiteit te dienen. Zij lopen direct vast in de diversiteitsparadox: hun aanwezigheid wordt gevierd, maar hun vernieuwende ideeën worden genegeerd.

wat verstaan we onder Occupational Deprivation?

Occupational deprivation verwijst naar de situatie waarin individuen beperkt zijn in hun deelname aan betekenisvolle activiteiten of bezigheden door externe factoren zoals sociale ongelijkheid, armoede of discriminatie.

gevolg = als je diversiteit als ergo niet mee in rekening brengt, ga je niet kunnen connecteren met de cliênt. We moeten van hokjesdenken naar kruispuntdenken!

Hoe gaan we van hokjesdenken naar kruispuntdenken?

Het vraagt om een actieve verandering in hoe je naar mensen en systemen kijkt. Je stopt met het indelen van mensen op basis van één enkel kenmerk en leert kijken naar de unieke stapeling van eigenschappen.

breng in kaart hoe verschillende assen (gender, etniciteit, klasse, religie, geaardheid, arbeidsbeperking) elkaar kruisen en beïnvloeden.

Welke verschillende manieren bestaan er om met diversiteit om te gaan?

• uitsluiting

• segregatie

• assimilatie

• integratie

• inclusie

Uitsluiting

Idee dat er normale mensen en zijn en een groep die ‘niet normaal’ is

> bv niet aanvaarden dat er kinderen met een beperking in het reguliere onderwijs zitten

Segregatie

Scheiding, minderheidsgroepen worden gescheiden van de rest van de samenleving

= bv segregatie in de arbeidsmarkt op basis van gender

Assimilatie

Het proces waarbij minderheidsgroepen de cultuurelementen van de meerderheid overnemen, vaak met verlies van hun eigen culturele identiteit. = als ze zich kunnen aanpassen worden ze beschouwd als onderdeel van de samenleving

> bv hoofddoekenverbod

Integratie

Het proces waarbij minderheidsgroepen de cultuurelementen van de meerderheid overnemen, maar tegelijkertijd hun eigen identiteit behouden binnen de samenleving.

bv integreren van niet europese nieuwkomers via inburgeringtraject

Inclusie

Inclusie is het proces waarbij iedereen, ongeacht achtergrond of identiteit, gelijke kansen en toegang krijgt tot alle aspecten van de samenleving, waarbij diversiteit wordt gewaardeerd en gerespecteerd.

Wat is etniciteit?

gemeenschappelijke afkomst, samenhorigheid door origine, cultuur en taal

wat is ras?

Samenhorigheid op basis van biologische kenmerken

wat is cultuur?

Het geheel van sociale identiteiten en groepen

• cultuur is dynamisch (waarden en normen evolueren)

• cultuur is heterogeen

• is machtsgeladen (bepaalt de norm)

Cultureel archief

Bepaald hoe we onszelf zien en de ander zien (bv zwarte pieten discussie)

Wat is sociale cohesie?

verbondenheid tussen individuen in een gemeenschap. De lijm tussen verschillende culturen

Hoe kunnen we een vorm van connectie maken tussen diverse individuen?

via gemeenschapsvorming

Hoe meer sociale cohesie = hoe groter sociaal kapitaal, wat wil dit zeggen?

Naarmate individuen meer met elkaar verbonden zijn, gaan zij beter in staat zijn om middelen, informatie en steun uit te wisselen binnen de gemeenschap.

= hoe beter het beleid in een land! (robert putnam)

Hoe kunnen we sociaal kapitaal vergroten volgens Putnam?

• bonding: Hechte band tussen mensen (vrienden en familie, maar ook buren die elkaar helpen

• bridging: relaties tussen verschillende groepen (diverse achtergrond of andere buurt, bv via buurtfeest)

• linking: Rolmodellen, belangenbehartigers (verticale relatie), kloof tussen burgers en overheid (bv lady gaga voor lgbtq+)

Blokland identificeert 2 oorzaken voor een gebrek aan sociale cohesie

• gebrek aan herkenbaarheid

• gebrek aan sociale netwerken

Hoe lossen we een gebrek aan sociale cohesie op?

Bonding, bridging en linking

• Spreek met elkaar op gelijke grond (buurtfeest)

• Ontmoetingsplaatsen

• hou het laagdrempelig

• zoek verbindende factor

Ergotherapie en diversiteit?

• (h)erkennen van de verschillen en dit meepakken in de behandeling/therapie

• Taal is belangrijk: pas je taal aan, tolken..

• Ken de ‘feiten’: achtergrond, ethiek,..

Wat is een community?

Als individuen met elkaar verbonden zijn vanwege een gezamenlijk belang en een gedeelde identiteit

Welke vormen van community onderscheiden we?

• Community of Place: verbonden door samen te leven in dezelfde stad

• Community of Interest: verbonden door gedeelde interesse

• Community united through service: bv studenten aan Hogent

• Community based practice: je gaat naar de buurt, daar werken met mensen (bv in lokaal dienstencentrum

Wat verstaan we onder Community Development?

Vanuit de WHO: Binnen de gemeenschap gaan kijken, hoe we mensen kunnen ondersteunen zodanig dat ze meer kansen hebben tot gezondheidszorg

• start vanuit eerstelijnszorg = is bottom up

• Health for us all (bv bij ons: verhoogde tegemoetkoming)

• mensen gelijkwaardig behandelen

• inclusie nastreven

Gelijkheid is niet hetzelfde als gelijkwaardigheid?

Er is gelijkheid, gelijkwaardigheid en sociale rechtvaardigheid, we streven naar sociale rechtvaardigheid

Gelijkheid: betekent dat iedereen precies hetzelfde wordt behandeld door identieke middelen te bieden, terwijl (bv verhoogde tegemoetkoming)

Gelijkwaardigheid: betekent dat middelen worden verdeeld op basis van individuele behoeften om ervoor te zorgen dat iedereen hetzelfde resultaat kan bereiken.

sociale rechtvaardigheid: Breekt de wetten, systemen of barrières af die ongelijkheid veroorzaken. (bv huizenmarkt…)

Hoe gaan we als ergo de gemeenschap versterken?

• samen met de mensen

• inclusie / gelijkwaardigheid / participatie bevorderen

• empowerment = mee laten beslissen, kracht van binnenuit

• collectieve actie

• wijkregisseurs aanstellen om de problemen van de buurt te weten te komen

• bezorgheden in kaart brengen = bottom up approach

• gezamenlijk problemen opmerken > prio’s stellen en aanpakken

Wat is het verschil tussen Community based practice en Community Development?

Community based practice: richt zich op actieve samenwerking met individuen binnen de gemeenschap om hun specifieke behoeften te begrijpen en verbeteren

Community Development: focust zich op het bevorderen van de algehele ontwikkeling en empowerment van de gemeenschap als geheel.

het verschil tussen CBP en CD om te werken als ergotherapeut?

CBP: blijft beperkt, je komt als ergo als ‘expert’

er is wel wederkerigheid, de mensen waarmee je werkt zullen wel aangeven waar ze naartoe willen

CD: je werkt in de lokale context en MET hen, zij gaan aangeven waar ze behoefte aan hebben en hoe ze dat willen bereiken. is echt bottom up

Wat is het hoofddoel bij Community Development?

• Sociale inclusie (participatie bevorden van idividuen en uitsluiting terugdringen)

• Participatie

• Gelijke kansen (op vlak van gezondheid & welzijn en kwaliteit van leven)

Wat is het hoofddoel als ergo bij Community Development

Occupational Justice nastreven

= Het recht van elk individu om deel te nemen aan betekenisvolle activiteiten die gezonheid en welzijn bevorderen

Geef een voorbeeld

Toegankelijke communicatie: tips om brieven te schrijven > niet iedereen is even geletterd (bv uitnodigingen voor buurtfeest, vuilniszakken,..)

Community development is zowel een proces als een resultaat, leg uit?

Je gaat zaken doorlopen (proces) en gaandeweg ontdekken, werkt dit of werkt dit niet.

Je weet niet altijd hoe het gaat uitdraaien.

Het proces is belangrijk om tot sociale transformatie te komen = systeem veranderen zodat iedereen kan participeren = is een lang proces