H1 een inleiding in de ontwikkeling van het kind

Ontwikkelingspsychologie

wetenschappelijke studie van patronen van groei, verandering en stabiliteit bij mensen gedurende hun hele leven, van conceptie tot de late volwassenheid.

Fysieke ontwikkeling

Studie naar de invloed van het lichaam op het gedrag

Cognitieve ontwikkeling

Studie naar de invloed van groei en verandering in intellectuele vermogens op het gedrag

Sociaal-emotionele ontwikkeling

Studie naar interacties van mensen en hoe hun sociale relaties in de loop van hun leven groeien, veranderen en stabiel blijven, en de manier waarop mensen in toenemende mate hun emoties bewust ervaren en er greep op krijgen

Persoonlijkheidsontwikkeling

Studie naar stabiliteit en veranderingen in eigenschappen die personen van elkaar onderscheiden

Individuele ontwikkeling

individuele variatie rond het normatieve verloop van de ontwikkeling

Cohort

een groep mensen die rond dezelfde tijd op dezelfde plek is geboren

Normatieve gebeurtenissen

gebeurtenissen die zich voor de meeste individuen binnen een groep op dezelfde manier voltrekken

Normatieve historische invloeden

(ook wel cohorteffecten)

» Bv. Corona, 9/11, atoombom, rampen

Leeftijdsgebonden invloeden

Biologische en omgevingsinvloeden gelijk voor mensen in bepaalde

leeftijdsgroep, ‘ongeacht’ wanneer of waar ze opgroeien

Normatieve sociaal-cultureel bepaalde invloeden

Bv. Etnische afkomst, sociale klasse, subcultuur

Niet-normatieve gebeurtenissen

Atypische gebeurtenissen op tijdstip dat dit meeste anderen uit die

groep niet overkomt

» Bv. Studeren met achtergrond (zeer) lage SES

Continue verandering

geleidelijke kwantitatieve ontwikkeling, waarbij

prestaties op een bepaald niveau voortvloeien uit de vorige niveaus

Discontinue verandering =

ontwikkeling die in aparte stappen of stadia

plaatsvindt, en waarbij elk stadium gedrag oplevert dat kwalitatief anders is

dan gedrag in eerdere stadia

Continue versus discontinue verandering nu

En-en: sommige ontwikkelingsaspecten meer continu, andere meer

discontinu

Kritieke periode

specifieke tijd in de ontwikkeling waarin een bepaalde

gebeurtenis de grootste – en zelfs onomkeerbare - gevolgen heeft

Plasticiteit

mate waarin een ontwikkelend gedrag of fysieke structuur kan worden gewijzigd

Gevoelige periode

'(meer modern -) periode, meestal vroeg in het leven, waarin mensen extra gevoelig zijn voor bepaalde omgevingsinvloeden en sterk ontvankelijk zijn voor het leren van specifieke vaardigheden

Levensloopmodel versus focus op specifieke perioden

-Op welke perioden moeten ontwikkelingspsychologen hun aandacht richten?

− Vroeger vooral focus op babytijd en adolescentie

− In ELK levensstadium is sprake van groei en verandering

Nature =genetisch

genetisch bepaalde eigenschappen, vermogens en capaciteiten

• Maturatie: geleidelijke ontvouwing van voorbestemde genetische informatie

Nurture

omgevingsinvloeden die ons gedrag bepalen