Moeder en kind: inleiding

Een kind

- Is geen kleine volwassene
- Een groeiend, zich ontwikkelend individu

Verschil volwassene en kind

- De kind is onze Pt
- Maar ook de ouders en het gezin

Behoefte kinderen

- Belangrijk om naar het kind te kijken in zijn totaliteit

Basisbehoeften kinderen

- 6 gebieden
- Lichamelijk
- Emotioneel
- Veiligheid
- Duidelijkheid
- Erkenning
- Zelfvertrouwen
- Zingeving

Lichamelijk

- Evenwichtig voeding- en vocht patroon
- Rust en slaap
- Bewegen
- Gezondheid

Evenwichtig voeding- en vocht patroon

- Verschillend volgens leeftijdsfase
- Ziekte van het kind kan mogelijks een aanpassing vragen
- (hypoallergene voeding, diabetesdieet)

Rust en slaap

- Deze behoefte is groter naarmate het kind kleiner is
- Ook hebbe zieke kinderen relatief meer behoefte aan rust en slaap

Bewegen

- Sport en spel in de mate van het mogelijke

Gezondheid

- Normale groei en ontwikkeling
- Afwezigheid van ziekte
- Normale vitale functies

Emotioneel

- Graag gezien worden
- Liefde
- Geborgenheid
- Hechting
- Fundamentiele behoefte voor een evenwichtige groei en ontwikkeling

Veiligheid en duidelijkheid

- Een voorspelbare omgeving
- Regelmaat
- Op iemand kunnen rekenen
- Weten wat kan en niet kan

Soorten veiligheid

- Fysieke veiligheid
- Psychische veiligheid

Fysieke veiligheid

- Bescherming tegen lichamelijk letsel

Psychische veiligheid

- Weten wat er gaat gebeuren
- Vertrouwen

Erkenning

- Aanvaard en gewaardeerd worden, iets betekenen voor iemand
- Door: aanmoediging en onafhankelijkheid

Aanmoediging

- Bevestiging en beloning van het positieve bij het kind
- Geven meer zelfvertrouwen

Onafhankelijkheid

- Een kind is meer zorgbehoevend dan een volwassene
- Behoefte wordt toch groter naarmate het kind groter wordt

Zelfvertrouwen

- Iets zelf kunnen, succeservaringen, zelfrealisatie, zelfstandigheid

Zingeving

- Verbondenheid met anderen en de wereld

Andere behoeften waarin ook rekening moet gehouden worden in het ziekenhuis

- Spel en ontspanning
- Onderwijs
- Privacy

Ouders en andere familieleden behoeften

- contact
- informatie
- begrip
- vertrouwen
- waardering en respect
- privacy
- zekerheid en hoopvol toekomstperspectief

ouderparticipatie en rooming in

- ouders laten deelnemen aan de zorg
- zelfs laten slapen op de kamer

kinderrechten in ziekenhuis (lezen)

- kinderen worden niet in een ziekenhuis opgenomen als de zorg die zijn nodig hebben thuis, in dagbehandeling of poliklinisch kan worden verleend
- kinderen hebben het recht om hun ouders of verzorgers altijd bij zich te hebben
- ouders worden accommodatie en de mogelijkheid tot overnachting naast het kind aangeboden. Ouders worden geholpen en gestimuleerd bij het kind te blijven en deel te nemen aan de verzorging en verpleging van het kind
- kinderen en ouders hebben recht op informatie (aangepast aan bevattingsvermogen)
- maatregelen worden genomen om pijn, lichamelijk ongemak en emotionele spanning te verlichten
- kinderen en ouders hebben recht op alle informatie die noodzakelijk is voor het geven van toestemming voor onderzoeken, ingrepen en behandelingen
- kinderen worden in het ziekenhuis gehuisvest en verzorgd samen met kinderen in dezelfde leeftijds-en/ontwikkelingsfase
- kinderen mogen niet samen met volwassenen verpleegd
- kinderen hebben recht op mogelijkheden om te spelen
- kinderen worden behandeld en verzorgd door medisch, verpleegkundig en ander personeel dat speciaal is opgeleid om kinderen te behandelen
- kinderen hebben recht op verzorging en behandeling door zoveel mogelijk dezelfde personen die optimaal samenwerken
- kinderen hebben het recht met tact en begrip te worden benaderd
- privacy

Kindgerichte zorg

- Zorg afgestemd op het kind
- Zorgen worden gebundeld
- Kinderen hun behoeften respecteren
- Veel behoefte aan rust en slaap
- Slaap wordt meer gerespecteerd
- Behoefte wordt meer gerespecteerd

Gezinsgerichte zorg

- Ouder mag of kan aan zorg deelnemen
- Kind staat wel centraal

Ontwikkel gerichte zorgen

- Neontologie
- Kindgericht
- Wat hebben ze nodig om hun ontwikkeling zo goed mogelijk verder te zetten
- Stilte, rust, bepaalde houdingen, kangeroeeen

Ronald macdonald

- Macdonalds
- Huis: die plaatsen bieden voor lang gehospitaliseerde kinderen hun ouders of familieleden
- Zeker handig als ze in universitaire ziekenhuizen liggen
- Ver van huis

Spelbegeleidster

- Animatie
- Maar niet bij infectieziekten etc.
- Kunnen spel op de kamer krijgen

Psychosociale begeleider

- Naar ouders toe die wat problemen hebben of moeilijker hebben
- Vaak een persoon, ook spelbegeleidster
- Multifunctioneel

Cliniclowns

- Brengen afleiding en plezier aan kinderen
- Kunnen ook op huisbezoek gaan

Zorgclowns

- Brengen een magisch moment van verlichting
- Richten zich op wat de kinderen nog wel kunnen
- Goed communiceren met personeel

Betekenis van opname in ziekenhuis voor kinderen

- Breuk met vertrouwd milieu
- Ondergaan van pijnlijke onderzoeken en behandelingen
- Ondergaan van beperkingen
- Kind begrijpt niet altijd waarom en wat er met hem gebeurt
- Angst
- Paniek
- Gevoel gestraft te zijn
- Eenzaamheid/verdriet

Breuk met vertrouwd milieu

- Scheiding van de moeder en de rest van het gezin
- Vreemde mensen in ziekenhuis
- Vreemde omgeving
- Vreemde toestellen
- Vreemde dagindeling

Ondergaan van beperkingen

- Bewegingsmogelijkheden
- Contactmogelijkheden
- Schoolactiviteiten
- Spelmogelijkheden
- Jeugdbeweging
- Voeding

Het kind begrijpt niet altijd waarom en wat er gebeurt

- Alleen gelaten worden
- Pijnlijke onderzoeken en behandelingen
- Opgelegde beperkingen: dieet bedrust

Angst

- Scheidingsangst
- Angst voor verminking

Paniek

- Uitgesproken vorm van angst
- Fantasie

Gevolg angst

- Kan zorgen voor afweerreacties

Soorten afweerreacties

- Zuigeling
- Peuter
- Kleuter
- Schoolkind

Afweerreacties zuigeling

- Huilen

Huilen

- Emotionele ontladen in stresserende of bedreigende situaties
- Kinderen moeten weten dat ze mogen huilen

Afweerreacties peuter

- Protest
- Verzet
- Boos zijn
- Gillen slaan

Kleuter

- Regressie

Schoolkind

- Verdringing

Ouders ziekenhuiscontext

- Kunnen niet zelf voor kind zorgen
- Toekomstverwachtingen kind in gevaar brengen

Voorbereiden van kinderen en ouders

- Verschil tussen voorbereiden en voorlichten

Voorbereiden

- Bestaat uit relevante informatie op maat
- Informatie omvat het verloop van gebeurtenissen, wat het kind zal ruiken, horen, voelen
- Eerlijke informatie

Voorlichting

- Geven van informatie aan jonge kinderen zonder dat er sprake is van een opname

Doel van voorbereiden

- Het kind kan de stressvolle gebeurtenissen zodanig laten ondergaan dat het zijn emoties kan verwerken
- Geeft het kind controle over de situatie en verkleind de kans op trauma

Hoe voorbereiden

- Ieder kind is uniek en verloopt anders
- Er zijn wel 3 goede factoren die helpen bij het voorbereiden

3 factoren hoe voorbereiden

- Vertrouwen geven in de komende situatie
- Laten begrijpen wat er gaat gebeuren
- Controle over de situatie hebben

Mogelijkheden om het kind voor te bereiden

- Praten in taal die het kind ook begrijpt
- Kleur- en vertelboekjes
- Speelgoed
- Een bezoek brengen aan ziekenhuis
- Laten helpen om koffer te pakken
- Vertrouwde zaken meenemen

Wie kan het kind voorbereiden

- Als de ouder de situatie goed kent kan hij het zelf doen
- Wanneer dit niet zo is kan er beroep gedaan worden op psychosociale begeleiding van het ziekenhuis

Opname van een kind

- Spoedopname
- Geplande opname

Pews

- De pediatrische versie van MEWS
- Pediatric Early warning score

Voorbereiden

- Wie
- Wat
- Waar
- Wanneer
- Hoe

Wie voorbereiden

- Ouders
- Psychosociale begeleiding
- Verpleegkundige
- Arts

Waar voorbereiden

- Thuis
- In ziekenhuis

Hoe voorbereiden

- Individueel bepaald
- Vertrouwen geven, laten begrijpen, controle over situatie geven
- Boekjes, filmpjes, speelgoed

Wanneer voorbereiden

- Niet te lang op voorhand
- Tijd voor vragen voorzien

Wanneer voorbereiden per leeftijd

- Onder 3j: enkele uren
- 3-5j: 2 dagen
- Ouder dan 5j: 2 weken

Geplande opname procedure

- Belang van opbouwen vertrouwensrelatie ouder en kind
- Aandacht voor ouders
- Aandacht voor kind
- Vertrouwde objecten

Dagelijkse zorgen voor het kind

- Hygiënische zorgen
- Controle vitale functies
- Voeding en vocht
- Uitscheiding
- Rust en lichaamshouding
- Aandacht voor veiligheid
- Observatie en rapportage
- Onderzoeken en therapieën
- Spel onderwijs
- Medisch-maatschappelijke problemen, religieus aspect

Controle vitale functies

- Temperatuur
- Hartslag
- Bloeddruk
- Ademhaling

Afwijkende waarden ademhaling

- Apneu
- Dyspneu
- Bradypneu
- Tachypneu

Afwijkende waarden ademhaling mogelijk door

- Beweging
- Huilen
- Elektroden kleven fout

Hoe ademhaling meten

- Kijken en tellen over 1 min
- Bloot bovenlichaam
- Cardiorespiratoire monitor

Ademhaling tegenover volwassenen

- Hoger

Aandacht ademhaling

- Rustig kind
- Steeds observatie kind
- Elektroden
- Beweging, geluid, frequentie en zuurstofsaturatie

Hart afwijkende waarden

- Bradycardie
- Tachycardie

Afwijkende waarden mogelijk door hart

- Beweging
- Huilen
- Elektroden kleven fout

Hart waarden hoe meten

- Stethoscoop luisteren naar hart
- Voelen aan: radialis, brachialis, femoralis, carotis
- Cardiorespiratoire monitor
- Saturatie meter

Hart waarden tegenover volwassenen

- Ouder

Hart waarden aandacht voor

- Rustig kind
- Observatie kind
- Elektroden
- Ritme frequentie

Abnormale waarden BD

- Hypertensie
- Hypotensie

Oorzaken abnormale waarden BD

- Beweging
- Huilen
- Te grote of te kleine manchet

Hoe BD meten

- Automatische BD meten
- Ausculatoire BD meter
- Cardiorespiratoire monitor

BD tegenover volwassenen

- Lager

aandachtBD

- Rustig kind
- Manchet 2/3 van bovenarm
- Controle bij verhoogde BD

Temperatuur normaalwaarden

- 36,5-37,5

Abnormale waarden temperatuur

- Hyperthermie 38
- Hypothermie 36

Oorzaken abnormale waarden

- Verkeerde wijze van meten
- Verkeerd gebruik thermometer

Hoe meten temperatuur

- Oraal
- Rectaal
- Axillair
- Tympaan
- Percutaan (prematuren)

Temperatuur in vergelijking met volwassenen

- Hetzelfde

Aandacht temperatuur

- Correct gebruik van thermometer
- Controle na toediening medicatie

Saturatie normaalwaarden

- 95%-100%

Abnormale waarden saturatie

- Onder 95%
- Blauwe verkleuring van extremiteiten of huid

Oorzaken abnormale waarden saturatie

- Beweging
- Huilen
- Probe niet goed bevestigt

Hoe saturatie meten

- Saturatiemeter
- Cardiorespiratoire monitor
- Aan voet, teen, vingen, handje -> goed bevestigen

Saturatie tegenover volwassenen

- Hetzelfde

Aandacht saturatie

- Rustig kind
- Probe wisselen van voetje -> brandwonden

Normaalwaarden hartslag

- 220 - leeftijd in jaren
- <1j: 110-160
- 1-2j: 100-150
- 2-5j: 95-140
- 5-12j: 80-120
- >12j: 60-100

Normaalwaarden ademhaling

- <1j: 30-40
- 1-2j: 25-35
- 2-5j: 25-35
- 5-12j: 20-25
- >12j: 15-20

Normaalwaarden BD

- <1j: 80-90
- 1-2j: 85-95
- 2-5j: 85-100
- 5-12j: 90/110
- 12j: 100-120

Observatie ademhaling

- Ademhalingsfrequentie
- Ademhalingsbeweging
- Ademhalingsgeluid
- Zuurstofsaturatie

Ademhalingsfrequentie

- Afhankelijk van de leeftijd
- Tellen over 1 minuut, bloot bovenlichaam
- Tachypneu, bradypneu, apneu
- Cardiorespiratoire monitor

Ademhalingsbeweging

- Ritme en diepte
- Neusvleugelen
- Synchrone borstbeweging
- Afwezigheid sternumintrekkingen
- Afwezigheid tussenribse intrekkingen
- Afwezigheid intrekking boven sleutelbeen

Ademgeluid

- Snurken
- Reutelen
- Kreunen
- Stridor

Zuurstofsaturatie

- Cyanose
- Omstandigheden nakijken
- Saturatiemeter

Een te kleine manchet geeft

- Een te hoge BD