🪱🔍 Parazytologia - 📋🪱 Tabelki - 🧠⚡ Pełzaki OUN

Computer-friendly

🦠🤒 Toksoplazmoza (nabyta lub wrodzona)

❓🏥 Jaka choroba jest wywoływana przez Toxoplasma gondii?

🌡🤕 Postać nabyta (węzłowa):

1. 🪢 Powiększenie węzłów chłonnych (głównie szyjnych, karkowych, zausznych).

2. 🪫 Osłabienie, bóle mięśniowe.

3. 🫨 Nawracające bóle głowy, zapalenie gardła.

❓🪢 Jakie są objawy chorobowe postaci nabytej wywoływane przez Toxoplasma gondii? [3]

• 📌

• 📌

• 📌

🔍👁 Postać oczna:

1. 🔥 Zmiany zapalne siatkówki i naczyniówki.

2. 😵‍💫 Zaburzenia widzenia, mroczki, ból gałki ocznej.

❓👁 Jakie są objawy chorobowe postaci ocznej wywoływane przez Toxoplasma gondii? [2]

• 📌

• 📌

🔍🤰 Postać wrodzona (triada Sabina-Pinkertona):

1. 🔥 Zapalenie siatkówki i naczyniówki;

2. 💦 Wodogłowie (lub małogłowie);

3. 🍼 Zwapnienia śródmózgowe.

❓🤱 Jakie są objawy chorobowe postaci wrodzonej wywoływane przez Toxoplasma gondii? [3]

• 📌

• 📌

• 📌

💉🩸 Krew (surowica) – do badań serologicznych (najczęściej).

👶💧 Płyn owodniowy – w podejrzeniu toksoplazmozy wrodzonej (PCR).

🧠💧 Płyn mózgowo-rdzeniowy – w neurotoksoplazmozie.

🔬🥩 Bioptat (np. węzła chłonnego, mięśnia, szpiku) – rzadziej.

❓🔬 Jaki materiał pobiera się do badań diagnostycznych w kierunku Toxoplasma gondii? [4]

• 📌

• 📌

• 📌

• 📌
  

(wymień płyny ustrojowe i tkanki wykorzystywane w diagnostyce)

🧬💊 Przeciwciała anty-T. gondii (klasy IgM, IgG, IgA) – w badaniach serologicznych.

🧬🦠 DNA pasożyta – w badaniach molekularnych.

🔬🦠 Tachyzoity – w ostrym stadium (płyny ustrojowe, bioptaty).

🔬🟣 Cysty tkankowe (z bradyzoitami) – w bioptatach tkanek.

❓👀 Jakie postacie lub elementy Toxoplasma gondii są wykrywalne w materiale diagnostycznym? [5]

• 📌

• 📌

• 📌

• 📌

(uwzględnij zarówno formy morfologiczne pasożyta, jak i markery immunologiczne/genetyczne)

🌙🔬 Kształt: Łukowato wygięty (półksiężycowaty/bananowaty), z jednym biegunem zaokrąglonym, a drugim ostro zakończonym.

📏 Wymiary: Długość 4–8 µm, szerokość 2–3 µm.

🔵 Jądro: Owalne, umieszczone pośrodku komórki.

🧬 Budowa: Brak wici i organelli ruchu (porusza się ruchem ślizgowym).

❓🧬 Jaka jest budowa morfologiczna trofozoitu (tachyzoitu/bradyzoitu) Toxoplasma gondii? [3]

• 🛑

• 📏

• 🧬

• 🧱
  

(opisz kształt, wymiary, lokalizację jądra)

🏐🥓 Kształt: Okrągła lub owalna.

📏 Wymiary: Od 20 do 200 µm (zależnie od wieku cysty).

🧱 Otoczka: Otoczona własną błoną oraz tkanką łączną żywiciela.

📦 Zawartość: Zawiera liczne (nawet tysiące) bradyzoitów (wolno dzielących się form, morfologicznie podobnych do tachyzoitów).

❓🧬 Jaka jest budowa morfologiczna cysty tkankowej Toxoplasma gondii? [4]

• 🛑

• 📏

• ⭕

• 📦
  

(opisz kształt, wielkość, otoczkę i zawartość)

🦠🧠 Akantameboza, która może przebiegać jako:

1. 🧠 GAE – Ziarniniakowe pełzakowe zapalenie mózgu (u osób z obniżoną odpornością).

2. 👁 AK – Pełzakowe zapalenie rogówki (głównie u osób noszących soczewki kontaktowe).
   

3. 🤕 Postać skórna lub uogólniona.

❓🏥 Jaka choroba jest wywoływana przez Acanthamoeba castellanii? [3 postacie]

• 📌

• 📌

• 📌
  

(wymień skróty i pełne nazwy głównych zespołów chorobowych)

🧠😵 GAE (OUN): Zmiany psychiczne, drgawki, bóle głowy, sztywność karku, niedowłady, śpiączka.

👁💧 AK (Oko): Silny ból oka, światłowstręt, nadmierne łzawienie, uczucie ciała obcego, owrzodzenie rogówki (pierścień w rogówce).

🤲🔴 Skóra: Grudki, owrzodzenia, ropnie.

❓🤢 Jakie są objawy chorobowe inwazji Acanthamoeba castellanii? [3 kategorie]

(wymień symptomy neurologiczne, oczne i skórne)

👁💧 AK (Oko):

• 💢 silny ból oka;

• 💡 światłowstręt;

• 😭 nadmierne łzawienie;

• 😖 uczucie ciała obcego;

• ⭕ owrzodzenie rogówki (pierścień w rogówce).

❓👁 Jakie są objawy chorobowe inwazji Acanthamoeba castellanii w postaci AK?

• 📌

• 📌

• 📌

• 📌

• 📌

• 📌

• 📌

👁🔪 Zeskrobiny z rogówki (w przypadku AK).

🧠💧 Płyn mózgowo-rdzeniowy (rzadko wykrywany).

🔬🥩 Bioptat (z mózgu, skóry, rogówki).

👃🧪 Treść jam nosa i gardła.

❓🔬 Jaki materiał pobiera się do badań diagnostycznych w kierunku Acanthamoeba castellanii? [4]

(wymień materiały pobierane z oka, OUN i dróg oddechowych)

🔬🦠 Trofozoity.

🥔🔬 Cysty.

🧬🔍 DNA Acanthamoeba (metody molekularne).

(Możliwa hodowla in vitro na podłożu agarowym).

❓👀 Jakie postacie lub elementy Acanthamoeba castellanii są wykrywalne w materiale diagnostycznym? [3]

(wymień dwie formy morfologiczne oraz marker genetyczny)

🖐🌵 Kształt: Zmienny (pełzak).

📏 Wymiary: 14–40 µm.

🦵 Nibynóżki: Cienkie, kolcowate, często rozdwojone – tzw. akantopodia.

🔵 Jądro: Pojedyncze z bardzo dużym kariosomem (zajmującym ok. 2/3 jądra).

❓🧬 Jaka jest budowa morfologiczna trofozoitu Acanthamoeba castellanii? [4]

(opisz wymiary, charakterystyczny typ nibynóżek oraz wygląd jądra)

🏐🧱 Kształt: Okrągła (wielokątna w obrysie wewnętrznym).

📏 Wymiary: Średnica 12–16 µm.

🛡 Otoczka: Podwójna – zewnętrzna silnie pofałdowana, wewnętrzna gładka (często gwiaździsta/wielokątna), odstająca od zewnętrznej.

🔵 Jądro: Pojedyncze.

❓🧬 Jaka jest budowa morfologiczna cysty Acanthamoeba castellanii? [4]

(opisz wielkość, specyficzną budowę podwójnej otoczki oraz liczbę jąder)

🦠🧠 Neglerioza, przebiegająca jako PAM – Pierwotne pełzakowe zapalenie mózgu i opon mózgowych.

❓🏥 Jaka choroba jest wywoływana przez Naegleria fowleri?

🌡🤯 Objawy ostre i gwałtowne:

1. 🤒 Wysoka gorączka (39–40°C).
   

2. 🤕 Silne bóle głowy (w okolicy czołowej), sztywność karku.
   

3. 🤮 Nudności, wymioty, brak łaknienia.
   

4. 😴 Zmiany stanu psychicznego: senność, dezorientacja, halucynacje.
   

5. 😵‍💫 Zaburzenia widzenia (podwójne widzenie), porażenia nerwów, śpiączka.

❓🤢 Jakie są objawy chorobowe inwazji Naegleria fowleri? [5]

(wymień główne symptomy neurologiczne i ogólne towarzyszące tej ostrej infekcji)

🧠💧 Płyn mózgowo-rdzeniowy (osad).

🧬👃 Treść z jam nosa i gardła lub plwocina (rzadziej, np. do hodowli).

🔬🧠 Bioptat / materiał sekcyjny (tkanka mózgowa).

❓🔬 Jaki materiał pobiera się do badań diagnostycznych w kierunku Naegleria fowleri? [3]

(wymień płyn ustrojowy oraz inne materiały)

🔬🦠 Trofozoity (głównie postać pełzakowata, rzadziej wiciowa).

🧬💊 Antygeny (analiza antygenowa).

🧬🔍 DNA Naegleria fowleri (metody molekularne).

(Uwaga: w tkankach człowieka nie znajduje się cyst).

❓👀 Jakie postacie lub elementy Naegleria fowleri są wykrywalne w materiale diagnostycznym? [3]

(wymień formę morfologiczną oraz markery biochemiczne/genetyczne)

🖐🧿 Kształt: Zmienny (pełzakowaty).

📏 Wymiary: 8–15 µm.

🦵 Nibynóżki: Szerokie, zaokrąglone (lobopodia).

🔵 Jądro: Okrągłe, z pojedynczym, bardzo dużym kariosomem (zajmującym >50% objętości jądra).

❓🧬 Jaka jest budowa morfologiczna trofozoitu (postaci pełzakowatej) Naegleria fowleri? [4]

(opisz kształt, typ nibynóżek oraz charakterystyczną cechę jądra)