Geschiedenis Woordenschat Flashcards

Een uitgebreide set vocabulary flashcards over historische begrippen uit de Griekse en Romeinse oudheid gebaseerd op de verstrekte lesnotities.

eeuw

Een periode van $100\,jaar$.

millennium

Een periode van $1\,000\,jaar$.

aanleiding

De gebeurtenis of omstandigheid die rechtstreeks tot iets leidt.

continuïteit

Een activiteit of situatie loopt gewoon door in de tijd.

evolutie

Een trage verandering vindt plaats in kleine stappen over een lange tijd.

gevolg

Wat uit een oorzaak voortkomt.

historische inleving

Jezelf trachten te verplaatsen in een persoon die in het verleden leefde.

oorzaak

Een gebeurtenis of omstandigheid die onrechtstreeks tot iets leidt.

perspectief

De manier waarop je naar een gebeurtenis kijkt.

revolutie

Een grote verandering die in korte tijd plaatsvindt, oftewel een plotse verandering.

discontinuïteit

Er verandert iets of er vindt een sterke verandering in de geschiedenis plaats.

hypothese

Een veronderstelling, een stelling die nog niet bewezen is.

migratie

De verplaatsing van groepen mensen van de ene plaats naar de andere.

mengcultuur

Het vermengen van twee of meerdere culturen tot één cultuur, een multiculturele samenleving.

romanisering

Het overnemen van de Romeinse cultuur, taal, tradities…

monotheïsme

Geloven in een god.

natuurgodsdienst

Een godsdienst die nauw verbonden is aan de natuur, waarbij natuurelementen worden vereerd.

polytheïsme

Geloven in meerdere goden.

patriarchale maatschappij

Een maatschappij waarin de man een dominante rol heeft.

egalitaire maatschappij

Een maatschappij waarin iedereen gelijk behandeld wordt.

standenmaatschappij

Een maatschappij waarin de bevolking in verschillende groepen met eigen rechten en plichten is opgedeeld.

handel

Het invoeren en uitvoeren van producten.

ruraal

Landelijk, van het platteland.

sedentair

Het wonen op een vaste woonplaats, zonder rond te trekken.

acropolis

Versterkte heuvel in het midden van een Griekse stadstaat.

agora

Het centrum van de stadstaat, een soort marktplein.

polis/poleis

Een stadstaat, bestaande uit een stad met ook het omliggende gebied.

fresco

Een muurschildering gemaakt op natte kalk.

thalassocratie

Een heerschappij die op zeemacht berust (maritiem).

autarkisch

Voor zichzelf kunnen zorgen op economisch vlak.

hopliet

Oud-Griekse zwaarbewapende soldaat.

monarchie

Een regeringsvorm waarbij de macht bij één persoon berust, vaak een koning(in), en erfelijk is.

aristocratie

De macht wordt uitgeoefend door de besten van de vooraanstaande families.

oligarchie

Alle macht ligt bij een kleine groep rijke en invloedrijke personen.

tirannie

Alle macht ligt bij één persoon die wreed, onrechtvaardig optreedt of onderdrukking uitoefent.

democratie

De macht ligt bij het volk, waarbij mensen gelijk aan elkaar zijn, vaak verdedigd door verkozen volksvertegenwoordigers.

push- en pullfactoren

Omstandigheden die een groep of individu wegdrijven (PUSH) of juist aantrekken (PULL) tot een gebied.

Delisch-Attische Zeebond

Militair bondgenootschap tussen de Griekse eilanden uit de Egeïsche Zee en enkele poleis uit Klein-Azië onder leiding van Athene.

Peloponnesische Bond

Militair bondgenootschap tussen de gebieden op de Peloponnesos onder leiding van Sparta.

statisch

Stokstijf, zonder beweging.

kouros

Sculptuur van een naakte jonge man typisch voor de oud-Griekse archaïscheperiode.

korè

Sculptuur van een jonge vrouw typisch voor de oud-Griekse archaïsche periode.

contrapost-houding

Buiging langs de verticale as van het lichaam waardoor de richting van de heupen, schouders en het hoofd verandert, typisch voor de klassieke periode.

acculturatie

Een proces waarbij een cultuur of groep kenmerken van een andere cultuur of groep slechts langs één kant overneemt.

Olympische pantheon

De groep van Olympische of Griekse goden.

Olympische Spelen

Een internationaal sportevenement.

falanx

Een gesloten legeropstelling bestaande uit hoplieten bewapend met lange lansen, opgesteld in rijen.

hegemonie

Volledig de baas zijn over iets of iemand.

imperialisme

Het streven naar macht, gebiedsuitbreiding en een wereldheerschappij.

sarissa

Een lange Macedonische lans met ijzeren punt.

slag bij Chaeronea

De beslissende veldslag die het einde betekende van de zelfstandigheid van de Griekse stadstaten.

Bucephalus

Het paard van Alexander de Grote.

imperium

Wereldrijk.

Persepolis

Hoofdstad van het Perzische Rijk (Iran).

diadochen

De generaals en opvolgers van Alexander de Grote.

diadochenrijken

De vier rijken die ontstaan na de dood van Alexander De Grote.

dynastie

Een opeenvolging van heersers die tot dezelfde koninklijke familie behoren.

hellenisme

De vermenging van de Griekse/Macedonische cultuur en de Perzische cultuur.

Latium

Een regio in het midden van Italië aan de westkust, bewoond door de Latijnen.

Rome

De hoofdstad van Italië, voorheen de hoofstad van het Romeinse Rijk.

Romulus en Remus

Volgens de Romeinse mythologie de stichters van Rome, door een wolvin gezoogd als baby; Romulus vermoordde Remus en gaf zijn naam aan de stad.

Titus Livius

Romeins geschiedschrijver uit de $1\text{ste eeuw v.C.}$ die Ab Urbe Condita schreef.

assimilatie

De gehele of gedeeltelijke overname van een cultuur of bepaalde aspecten daarvan.

Carthago

Fenicische kolonie uit de $9\text{de eeuw v.C.}$ waarvan de inwoners Puniërs werden genoemd; in $146\,v.C.$ verwoest door de Romeinen.

Klein-Azië

Schiereiland in het uiterste westen van Azië dat onderdeel is van het huidige Turkije.

Etruskische Twaalfstedenbond

Een samenwerking tussen de twaalf grootste steden van het Etruskische rijk.

verbannen

Iemand dwingen om een bepaald gebied te verlaten.

Romeinse Senaat

Bestuurlijke vergadering van patriciërs.

Romeinse volksvergadering

Bestuurlijke vergadering van plebejers en patriciërs.

scheiding der machten

De macht in België is verdeeld over drie machten: de wetgevende, de uitvoerende en de rechterlijke macht.

mythe

Een verhaal dat veel mensen kennen, maar dat niet werkelijk is gebeurd.

volkstribuun

Iemand die macht had om de plebejers en de proletariërs op politiek vlak te beschermen.

continentaal

Vooral gericht en sterk zijn op het land.

maritiem

Vooral gericht en sterk zijn op de zee.

enterbrug

Een brug tussen twee schepen die het mogelijk maakt over te steken van de nee naar de nadere boot.

tactiek

Een doordachte manier om ervoor te zorgen dat je je doel bereikt.

proletariërs

De armen die niets anders hadden dan hun kinderen en massaal naar Rome trokken.

populares

Mensen die opkomen voor de rechten van armen (proletariërs).

optimates

Rijken die de rechten van de patriciërs beschermen.

beroepsleger

Een leger dat betaald wordt door een generaal; soldaten krijgen een loon in plaats van vrijwilligers te zijn.

triumviraat

Een driemanschap, oftewel samenwerking door drie leden.

Alea iacta est

Betekent 'de teerling is geworpen': een stap waarvan niet terug te komen is.

Rubicon

Een kleine rivier in Italië die de grens vormde van het ambtsgebied van Caesar.

Augustus

Bijnaam van keizer Octavianus die 'de verhevene' betekent.

Pontifex Maximus

Romeins opperpriester.

Pax Romana

Romeinse vrede die zorgde voor economische groei.

imperator

Opperbevelhebber van het Romeinse leger.

Princeps

Titel die 'eerste burger van het land' betekent.

Pretoriaanse wacht

De lijfwacht en beschermers van de keizers.

Tetrarchie

Viermanschap waarbij vier keizers heersen over het Romeinse rijk ($2$ in het westen en $2$ in het oosten).

Dominus et Deus

Titel die 'Heer en God' betekent.

godsdienstvrijheid

De vrijheid om de godsdienst van je keuze te beoefenen.

staatsgodsdienst

De officiële godsdienst in een land of staat.

Mare Nostrum

Betekent 'Onze Zee', verwijzend naar alle gebieden rond de Middellandse Zee in Romeinse handen.

volksverhuizingen

Het verplaatsen van een volk door allerlei oorzaken naar een nieuwe locatie.

Franken

De Germaanse stam die zich in onze streken vestigde.

foederati

Germanen die als bondgenoten werden toegelaten in het West-Romeinse Rijk om het te helpen verdedigen.

patriciër

Leden van de Romeinse adel, afkomstig van het Latijnse woord pater (vader).

plebejer

De gewone Romeinse burgers zoals boeren, ambachtslieden en handelaars.

pater familias

De oudste man van een Romeins huisgezin met volledig beslissingsrecht over zijn gezin.