biology | Quizlet

Genotype

Je persoonlijke DNA-code die vastligt vanaf je geboorte.

Fenotype

Hoe je eruitziet en hoe je lichaam werkt. Dit is een mix van je genotype + je omgeving.

Modificatie / Modification

Een verandering aan je uiterlijk die niet in je DNA zit (bijv. een litteken of geverfd haar). Dit geef je niet door aan je kinderen.

Chromosomen / Chromosomes

De "pakketjes" in je cellen waar je DNA in zit. Mensen hebben er 46 (23 paren).

Autosomen / Autosomes

Chromosoom 1 tot en met 22. Deze bepalen niet je geslacht.

Geslachtschromosomen / Sex chromosomes

Paar number 23. Vrouwen hebben XX, mannen hebben XY.

Gen / Gene

Een stukje DNA dat de code is voor één eigenschap (bijv. oogkleur).

Alleel / Allele

De versie van een gen (bijv. de versie voor blauwe ogen óf voor bruine ogen).

Locus

De precieze plek van een gen op een chromosoom.

Homozygoot / Homozygous

Je hebt twee dezelfde versies van een gen gekregen (bijv. BB of bb)

Heterozygoot / Heterozygous

Je hebt twee verschillende versies van een gen gekregen (bijv. Bb).

Dominant alleel / Dominant allele

Het sterke alleel (hoofdletter B). Als je deze hebt, zie je deze eigenschap altijd aan de buitenkant.

Recessief alleel / Recessive allele

Het zwakkere alleel (kleine letter b). Je ziet dit pas als je er twee van hebt (bb), zonder een dominant alleel erbij.

Drager / Carrier

je bent gezond, maar je hebt stiekem wel één zwak/ziek alleel bij je (Bb). Je kunt dit doorgeven aan je kinderen.

Intermediair / Intermediate

Geen van de twee allelen is de baas; ze mengen samen tot iets nieuws (Rood + Wit = Roze).

Codominantie / Codominance

Beide allelen zijn even sterk en zijn allebei tegelijk te zien (bijv. bloedgroep AB).

Recombinatie / Recombination

Het husselen van het DNA van je vader en moeder, waardoor elk kind uniek is.

Monohybride kruising / Monohybrid cross

Een fok- of kruisingsproef waarbij je naar maar één eigenschap kijkt.

P, F1, F2

P = de ouders. F1 = de kinderen. F2 = de kleinkinderen.

Genotype-verhouding / Genotype ratio

De verhouding van de letters in de uitslag (bijv. 1x AA : 2x Aa : 1x aa).

Fenotype-verhouding / Phenotype ratio

De verhouding van hoe het nageslacht eruitziet (bijv. 3x Bruine ogen : 1x Blauwe ogen).

Testkruising / Test cross

Een test waarbij je een dominant uitziend individu kruist met een recessief (aa) individu om te ontdekken welke letters het heeft.

Stamboom / Pedigree

Een familietekening die laat zien wie welke genen of ziektes heeft (Rondje = vrouw, Vierkantje = man).

X-chromosomaal / X-linked

Genen die op het X-chromosoom liggen. Mannen (XY) hebben er maar één en zijn dus sneller de klos bij ziektes zoals kleurenblindheid.

Aanleg (Nature) / Nature

Eigenschappen die in je DNA zitten (zoals je oogkleur).

Epigenetica / Epigenetics

Hoe je omgeving (zoals stress of roken) genen "aan" of "uit" kan zetten zonder het DNA echt te veranderen.

Letale factoren / Lethal factors

Een dodelijke lettercombinatie waardoor een baby/organisme al sterft voor de geboorte.

yndroom van Klinefelter / Klinefelter syndrome

Een man met een extra X-chromosoom (XXY). Hij heeft 47 chromosomen in totaal.

Syndroom van Turner / Turner syndrome

Een vrouw die een X-chromosoom mist (X0). Zij heeft 45 chromosomen in totaal.

Tweelingonderzoek / Twin study

Onderzoek naar eeneiige en twee-eiige tweelingen om te kijken wat door genen (nature) komt of door de omgeving (nurture).

Nature-nurture-discussie / Nature-nurture debate

De discussie: Worden je eigenschappen bepaald door je DNA of door je omgeving?

ABO-systeem / ABO system

Het systeem dat je bloedgroep (A, B, AB of O) bepaalt door de "vlaggetjes" (antigenen) op je bloedcellen.

Kleurenblindheid / Color blindness

lechter kleuren zien door een recessief foutje op het X-chromosoom (komt vaker voor bij mannen).

Nucleotiden / Nucleotides

De bouwstenen van DNA, gemaakt van: suiker, fosfaat en een stikstofbase (de letter).

Baseparing / Base pairing

De vaste rits-regel van DNA-letters: A klikt aan T, en C klikt aan G.

Genoom / Genome

De complete set van áv al jouw DNA bij elkaar.

Karyogram

Een foto/kaart waarop al je chromosomen netjes in paren zijn gesorteerd

Milieufactoren / Environmental factors

Invloeden van buitenaf (zoals voeding, weer, stress of zonlicht).