CD1-B3-1: TƯƠNG TÁC THUỐC

định nghĩa tương tác thuốc

• sự thay đổi dượng độc học/ hoạt tính dược lý của 1 thuốc bởi 1 thuốc khác

• khi sử dụng cùng 1 lúc 2 hay nhiều thứ thuốc

có mấy loại tác động xảy ra trong tương tác thuốc

• 2 loại

• tác động 1 chiều: ciprofloxacin →theophylin

• tác động 2 chiều: clarithromycin-Rifabutin

cơ chế khác nhau giữa dược động học và dược lực học

dược động học:

• A,D,M,E→thay đổi nồng độ, sinh khả dụng, thời gian đáp ứng

Dược lực học

• thụ thể+phi thụ thể→ảnh hưởng trực tiếp tới kết quả điều trị

Tương kị là gì

• sử dụng chung nhiều thuốc→gây kết tủa thuốc

tương tác thuốc trong dược lực học bao gồm

• đối kháng

• hiệp lực

đối kháng gồm có

• đối kháng sinh lý/ chức năng: glucagon và insulin trên đường trong máu

• đối kháng thụ thể

đối kháng thụ thể bao gồm

• cạnh tranh (gắn cùng 1 VT trên thụ thể): naloxone-morphin

• Không cạnh tranh (khác vị trí)-thuốc gây ngủ-caffein

Hiệp lực là

• bổ sung: 1+1=2→Spironolacton-ACE inhibitors

• Bội tăng: 1+1=3, Trimethoprim-sulfonamide

• Tăng tiềm lực: 0+1=3: Acid clavulanic-amoxicillin

hệ quả lâm sàng của tương tác thuốc

• làm tăng tác dụng thuốc

• tăng độc tính

• giảm/ mất hiệu lức thuốc

tương tác thuốc-thức ăn

• thay đổi hấp thu thuốc

• thay đổi tác dụng và độc tính của thuốc:

• thay đổi chuyển hóa thuốc:

• thay đổi bài tiết thuốc

thay đổi tác dụng và độc tính của thuốc VD

• thức ăn nhiều vit K-thuốc chống đông

• thức ăn mặn-corticoid

thay đổi chuyển hóa thuốc-VD

• cảm ứng enzyme: bắp cải, củ cải

• ức chế enzyme (nước bưởi)

Tương tác thuốc-đồ uống

• sữa

• cà phê

• trà

• rượu

• nước bười

• nước khoáng kiềm, nước ngọt

sữa

• có Ca→tạo phức

• có protein→gắn thuốc

cà phê

• tương tác với phenylpropanolamin-tăng HA

• tăng tác dụng của aspirin, paracetamol→có lợi

Trà

• có tanin→gây tủa alcaloid+thuốc có FE

• có cafein→tương tự như cafe

rượu

• tăng td thuốc ức chế TKTW

• tăng TD phụ của NSAIDs trên đường tiêu hóa

• tăng TD thuốc hạ HA

• gây hội chứng giống DIsulfiram (metronidazol)

nước bưởi

• chứa naringin ức chế enzyme CYP450 tăng sinh khả dụng của thuốc

nước khoáng kiềm, nước ngọti

• làm hư thuốc

• làm thuốc hấp thu quá nhanh

tương tác thuốc-thuốc lá

• ảnh hướng tới chuyển hóa thuốc

• VD: tăng CH Theophylin→giảm nồng độ theophyllin trong máu