EDEBİYAT - Divaan edebiyatıı ESER KONULARI ve ek bilgi

Mesnevi

Hayvan Fabl, didaktik ve sürükleyici

Mesnevi

Mevlana

Divan - ı Kebir

Şem askıyla yazılmış

Divan - ı Kebir

Mevlana

Fimi Ma Fih

Ayet ve Hadis Yorumları

Fimi Ma Fih

Mevlana

Mektubat

Millete yazılan mektuplar

Menkubat

Mevlana

Mecalis - i Seba

Yedi vaazın bir araya getirilmesi

Meclis - i Seba

Mevlana

Mantık’t Tayr

Sömürge un özelliklerini anlatır. Kuşlar birgün toplanıp Hüdhüd ün önderliğinde liderlerini bulmaya dağa giderler. İşin sonunda sadece bir ayna bulurlar, kendi hükümdarları kendileridir (eğer birşey kalbindeyse herşeyi yapabilirsin)

Mantık’t Tayr

Gülşeri

Yusuf u Züleyha

Kaynağını kutsal kitaplardan alan bu mesnevinin olay örgüsünde asıl kahramanın kıskanılarak kardeşleri tarafından kuyuya atılması, köle pazarında satılması, rüya tabirlerinde bulunması, güzelliğiyle beğenilmesi, tüm sıkıntılara karşı sabır ve sadakat göstermesi hikâyenin önemli noktalarını oluşturur.

Bu hikâyedeki gömlek, kuyu, buğday ve rüya tabirleri simgesel değerleriyle anlatımı zenginleştiren unsurlardandır.

Yusuf u Züleyha

Şeyyad Hamza

Varka ve Gülşah

Mekke’de bulunan Beni Şeyba kabilesine reislik eden iki kardeşin çocukları arasında geçen aşk anlatılır

Varka ve Gülşah

Yusuf - u Meddah

İskendername

Büyük İskender’in Maceraları

İskendername

Ahmedi

Harname

Tokuzluköy tımarı, Eşşek, Hacı Bayram Veli

Harname

Şeyhi

Ahmet Paşa

Fatih Sultan Mehmet ve II. Bayezid zamanında şiirler yazmıştır. Şiirleri, o daha hayattayken, bütün Anadolu ve Rumeli'ye yayıldığı gibi Hüseyin Baykara'nın Herat'taki sarayında dahi okunur olmuş, kendisinden sonraki şairleri de etkilemiştir. Türk edebiyatı tarihinde Şeyhi ile Necati arasında yetişen şairlerin en tanınmışlarındandır. Onun "kerem", "benefşe" ve "ab" redifli kasideleri, bilinen eserleri arasındadır.

Necati Bey

Hüsrev - i Rum

Yusuf u Züleyha

Şeyyad Hamza

Yusuf u Züleyha

Hamdullah Hamdi

Yusuf u Züleyha

Taşlacıcalı Yahya

Kanuni Mersiyesi

Kanuni Sultan Süleyman ın ölümü sonucunda yazılan Terkibibent nazımlı mersiye

Kanuni Mersiyesi

Baki

Fezalül Cihad

Cihadın Faziletlerini anlatır genel olarak

Fezalül Cihad

Baki

Fezailil Mekke

Sokullu un emiri il tercüme edildilir. Mekke tarihinden ve yazarın Osmanlı’da yaptığı eserlerinden bahseder

Fezalil Mekke

Baki

Leyla vü Mecnun

"Mecaz yolu" olarak beyan ettiği edebiyat vasıta-sıyla ilahi hakikatleri ve sırları açıklamak için yazmıştır.

Leyla vü Mecnun

Fuzuli

Leyla vü Mecnun

Beşeri aşkı canlı bir şekilde anlatarak "ilahi aşk"a varır. Bir Arap hikâyesidir. erkek figürün kadın figüre duyduğu beşerî aşkı ilahi aşka yük-seltir

Beng ü Bade

Alegori eser (Esrar - şarap benzetmesi)

Beng ü Bade

Fuzuli

Beng ü Bade

Şah İsmail e sunulmuştur

Sakiname

Farsça içki demektir. Tasavvufi konuları anlatır. İnsanı - ı Kemal olmaya çalışırken çekilen acılar

Sakiname

Fuzuli

Sakiname

Tasavvuf düşüncesi ve Musuki bilgisi

Sohbet ül Esmar

Meyveler konuşarak birbirleriyle sohbet eder. Birbirlerini kıskanırlar

Sohbet ül Esmar

Fuzuli

Hadikatü’s Süeda

Kerbela olayını anlatan mensur

Hadikatü’s Süeda

Fuzuli

Hadikatü’s Süeda

Hz. hüseyin’in şehit edilmesini anlatır

Şikayetname

Süslü neşir yazarak kendisine verilmeyen parayı ister (hakkını arar)

Şikayetname

Yazarın Türkçe mektubu

Şikayetname

Fuzuli

Rind u Zahid

Farsça mensur eser. Baba - oğul arasında geçen tartışma ve konuşmalar tasavvufi bir dil ile anlatılır

Rind u Zaid

Dünya ve ahiret dengesini baba ve oğul üzerinden anlatır

Rind u Zaid

Fuzuli

Sıhat ü Maraz

Tıbbi konulu eser fakat tasavvufi anlamda ruh - beden ilişkisinden bahseder

Sıhat ü Maraz

Fuzuli

Sıhat ü Maraz

Ruhun beden ülkesine yaptığı yolculuktann bahseder

Sıhat ü Maraz

İnsan ruhu çektiği acılar vasıtasıyla temizlenerk fenafillah a ulaşır

Hayriyye

Yazarıb ününü yaptığı eseridir. Halep'te yazılır. Oğlu Ebulhayr Mehmet'e öğüt vermek için yazılır. Oğlu şahsında dönemin gençlerine öğüt verir. Dönemin sosyal yapısını hicvederek tanıtır. Sosyal hicviye ve pendnâme özelliği gösterir.

"Nasihatname" türündedir. Orijinal bir eserdir.

Hayriyye

Gençlere öğüt verir, Çağının ideal insanını oluşturmak için gerekli olan ahlak kurallarını ve dünya görüşünü bildirir.

Hayriyye

Nabi

Hayrabad

Yazarın Halep sürgününde yazdığı ikinci mesnevisidir. Attar'ın Bülbülname adlı eserindeki bir hikâyeyi genişleterek oluşturur.

Hayrabad

Nebi

Tuhfetü’l Harameyn

Yazar hacca gittikten beş sene sonra yazıyo

Tuhfetü’l Harameyn

Nefi