Inleiding (p11-23) (een geschiedenis van België)

Met welke drie grote problemen kampt België volgens de inleiding van het boek vandaag de dag?

• Interne verdeeldheid

• De naweeën van de wereldwijde financiële crisis

• het proces van Europese schaalvergroting.

Welke drie elementen hielden België volgens de Britse historicus Tony Judt op de vooravond van de 21ste eeuw nog bij elkaar?

Door de koning, de munt en de torenhoge staatsschuld.

Wat is er de afgelopen decennia gebeurd met voormalige nationale pijlers zoals de Société Générale de Belgique en de Belgische frank?

Deze symbolen zijn ontmanteld en in buitenlandse handen terechtgekomen, of, in het geval van de frank, volledig opgegaan in de bredere eurozone.

Waarom omschreef Tony Judt België als een uniek slachtoffer van de globalisering?

Hij beschouwde België als het allereerste ontwikkelde land dat volledig en onbeschermd aan de genade van de globalisering en internationale financiële markten werd overgeleverd.

Welke maatschappelijke organisatie is nog een van de weinige die over de taalgrens heen de handen ineenslaat?

De vakbonden.

Waardoor kwam de rol van de nationale staat internationaal plotseling weer centraal te staan, ondanks de heersende globalisering?

Tijdens de wereldwijde financiële crisis keek iedereen plots weer naar de overheid om de falende banken overeind te houden.

Hoe keek de nationalistische geschiedschrijving traditioneel naar de geschiedenis van de gewesten in de periode vóór 1830?

Beschouwde het gevarieerde verleden voor 1830 nogal simplistisch als één lange, onvermijdelijke prelude op het ontstaan van de staat België.

Waarom wordt de ingewikkelde Belgische staatshuishouding soms beschouwd als een belangrijke testcase voor de Europese Unie?

Omdat België op microschaal worstelt met exact hetzelfde complexe multinationale staatsvormingsproces als Europa.

Welke ironische symboliek schuilt er achter de huidige locatie van het Europees Parlement in de Brusselse Leopoldwijk?

De moderne Europese eenheid en transparantie worden weerspiegeld in exact dezelfde wijk die kort na de onafhankelijkheid werd gebouwd om juist de prille Belgische eendracht te benadrukken.

Vanaf wanneer werd de landsnaam 'Belgique' of 'België' pas echt algemeen gangbaar gebruikt?

pas echt algemeen gangbaar in politieke zin aan het einde van de achttiende eeuw en rond de onafhankelijkheid in 1830.

Wat houdt het 'breuklijnenmodel' in de historische wetenschap in?

Het is een theorie die stelt dat diepe scheidslijnen een samenleving in verschillende kampen verdelen en zo de basis vormen voor politieke partijen en maatschappelijke dynamiek.

Welke drie traditionele breuklijnen onderscheidt men in de Belgische historiografie?

• levensbeschouwelijke breuklijn

• sociaal-economische breuklijn

• communautaire breuklijn

Waardoor zijn de drie traditionele breuklijnen in de westerse wereld in de basis ontstaan?

Door de ingrijpende moderniseringsprocessen die de westerse wereld na het jaar 1750 heeft doorgemaakt.

Welk groot maatschappelijk conflict in België is een direct gevolg van de levensbeschouwelijke breuklijn?

De aanhoudende schoolstrijd tussen aanhangers van het katholieke en het vrijzinnige (officiële) onderwijsnet.

Wat was het oorspronkelijke, radicale doel van de socialistische arbeidersbeweging binnen de sociaal-economische breuklijn?

Zij hanteerden een marxistisch discours waarmee ze de burgerlijke liberale staat in vraag stelden en de nationalisering van kapitaalgoederen eisten.

Hoe werd de hevigheid van de sociaal-economische breuklijn na de Tweede Wereldoorlog grotendeels gedempt (gepacificeerd)?

Door de opbouw van een welvaartssamenleving, gebaseerd op een overlegmodel tussen werkgevers en werknemers.

Waaruit is de communautaire breuklijn tussen Nederlandstalige en Franstalige Belgen oorspronkelijk voortgevloeid?

Ontstond uit de strijd voor gelijke rechten van de Nederlandstalige Belgen binnen een staat die na de onafhankelijkheid vrijwel volledig verfranst was.

Tot welke grote politieke transformatie leidde de communautaire breuklijn vanaf de jaren 1970?

Het leidde via opeenvolgende staatshervormingen tot de verregaande regionalisering van België in gewesten en gemeenschappen.

Tussen welke twee waardenstelsels bevindt zich de nieuwe 'ecologische' breuklijn die eind 20ste eeuw ontstond?

Deze breuklijn draait om de tegenstelling tussen het nastreven van 'immateriële' waarden (bescherming van de planeet) en 'materiële' waarden (ongebreidelde welvaart).

Welke maatschappelijke ontwikkeling ligt aan de basis van de tweede nieuwe, zogenaamde 'etnische' breuklijn?

De toenemende niet-Europese immigratie heeft geleid tot een maatschappelijk spanningsveld tussen een autochtone Belgische en een allochtone bevolking.

Wat is een 'centrifugale dynamiek' in een politieke context?

Middelpuntvliedende kracht waarbij bevolkingsgroepen of landsdelen steeds meer uit elkaar drijven en de macht verschuift van het centrum naar de regio's.

Wat wordt er in het boek bedoeld met 'herverkaveling van het partijpolitieke landschap'?

Proces waarbij kiezers overlopen en nieuwe politieke partijen ontstaan (of oude verdwijnen), waardoor de machtsverhoudingen in de politiek compleet veranderen.

Wat houdt het begrip 'ontvoogding' in?

Het is het proces van emancipatie waarbij een achtergestelde groep (zoals de Vlamingen in de 19e eeuw) zich bevrijdt van haar afhankelijke positie en gelijke rechten opeist.