THEMA 2

sympathische effecten

• welle stoffen

• welke rec

• welke rec voor wat

• NA en A = catecholamines

• alpha en beta-adrenoreceptoren

  • vasoconstrictie → alpha

  • hartstimulatie → beta

  • bronchodilatatie → beta 2

parasympathische effecten

• welle stoffen

• welke rec

• welke rec voor wat

• ACh

• muscarinerec

  • hart → M2

  • glad spierweefsel en klieren → M3

pre en post-ganglionaire vezels

• pre gang → ACh (nicotinisch) in in beide systemen

• post-ganglionair

  • para → ACh (muscarinisch)

  • symp → NA (adrenerge, GPCR)

soorten rec voor ACh

• nicotine = ionotropische rec

• muscarine = GPCR

  • Gs (beta1/2) → hoge cAMP → + ino/chronotroop, bronchodila

  • Gi (M2, soms a2) → lage cAMP → re vrijgifte/geleiding

  • Gq (a1, M3) → hoge IP/DAG → Ca med contractie/secretie

voorbeeld cocaine werking

• blokkade van NA heroname

• verlengt en versterkt adrenerge respons

farmaca die werkingen nabootsen

• bij postsynap rec

• sympathica-mimetica → symp werking nadoen

• als ze inhiberen = sympathica-lytic

serontine synthese en opslag

• ontstaat uit L-tryptofaan

  • tryptofaanhydroxylase → AADC

• wordt in vesikels opgeslagen

• na vrijgifte hoofdzakelijk via heropname (SERT) en intracellulaire MAO → geinactiveerd

• ionkanaal 5-HT3 = snel

• GPCR = trager

glucocorticoiden / cortisol

• cortisol wordt gestuurd door HPA-as

  • CRH → ACTH → cortisol (met neg feedback)

• corti werkt via nucleaire rec en heeft twee verschillende typen

  • NRC1 → glucocorticoide rec (GR)

  • NRC2 → mineralcorticoide rec (MR)

cortisol en NRC1 en NRC2

• corti is een mixed agonist voor beide rec → hoge affini voor MR en lagere affini voor GR

• GR → op alle cellen in lichaam

• MR → alleen op celln van niere, colon, zweetkleiren en speekselklieren

cortisol inactivatie

• in nier beschermt het enzym 11b-HSD2 tegen cortisol

• zet het om in cortison

• in lever kan cortison door 11b-HSD1 omgezet worden in actieve cortisol