nederlands opem boek begrippen | Quizlet

fictie

verhaal dat grotendeels door de auteur verzonnen is

non-fictie

informatieve teksten over feiten

genre

categorie waarin je kunstvormen in kunt delen

hoofdgenre

een van de drie overkoepelende genres in de literatuur

interpunctie

gebruik maken van leestekens in een tekst

motto

korte tekst voor in het boek die vaak de achterliggende bedoeling van de auter weergeeft

opdracht

korte tekst voor in het boek waarmee de schrijver het boek opdaagt aan een of meerdere personen

plot

ontwikkelingen en gebeurtenissen in het verhaal

Poëzie

gedicht waarbij de vorm belangrijk is en waar emoties op een bijzondere manier uitgedrukt word

proza

geschreven taal waarbij de vorm minder belangrijk is; de auteur vertelt een lopende verhaal

ab ovo

vertelwijze waarbij de auteur zijn verhaal vanaf het begin aan de lezer presenteert

in media res

vertelwijze waarbij de auteur de lezer meteen midden in het verhaal plaatst

post rem

vertelwijze waarbij de auteur het verhaal aan het chronologische eind van de verwikkelingen begint

ik-perspectief

perspectief in de ik-vorm

alwetende verteller

perspectief waarbij de verteller buiten het verhaal staat

personale verteller

perspectief in de hij/zij vorm

rond personage

personage dat een ontwikkeling doormaakt in het verhaal

vlak personage

personage dat geen ontwikkeling doormaakt

type

personage dat een minder belangrijk rol in het verhaal speelt

speaking name

personage dat een naam heeft dat bij zijn karakter past

held

een personage dat in een verhaal de dingen in zijn hand zet

antiheld

een personage waarbij allerlei dingen hem overkomen zonder dat hij invloed erop heeft

ruimte

de plaatsen waar een verhaal zich afspeelt

vertelde tijd

de tijd binnen het verhaal

verteltijd

de tijd die je erover doet om het verhaal te vertellen

flashback

terugblik naar iets wat er in het verleden is gebeurd

flashforward

vooruitblik naar iets wat er in de toekomst zal gebeuren

chronologie

een verhaal zonder flashbackso of flashforwards

extern motief

herkenbaar motief dat in meerdere verhalen voorkomt

intern motief

een onderwerp, voorwerp of zinnetje dat alleen in dat specifieke verhaal steeds terugkomt

thema

zo kort mogelijke beschrijving van het verhaal

gesloten einde

na afloop van het verhaal weet je hoe alles op zijn plaats gevallen is

open einde

na afloop van het verhaal is het einde nog steeds onduidelijk

strofe

deel van het gedicht dat tussen 2 witregels zit

distichon

strofe van 2 regels

terzine

strofe van 3 regels

kwatrijn

strofe van 4 regels

quintet

strofe van 5 regels

octaaf

strofe van 8 regels

couplet

onderdeel van een lied waarbij de tekst niet herhaald word maar de melodie wel

refrein

onderdeel van een lied waarbij de tekst herhaald word en de melodie

brug

onderdeel van een lied dat afwijkt van de rest van het lied (ander tekst en melodie)

rijm

klankovereenkomst van beklemtoonde lettergrepen die niet al te ver van elkaar staan

volrijm

klankovereenkomst zit aan het eind

halfrijm

gezamelijke benaming voor medeklinkerrijm en klinkerrijm

klinkerrijm

een vorm van halfrijm waarbij de klinkers rijmen

beginrijm

rijm waarbij de klankovereenkomst aan het begin van de woorden zit

eindrijm

rijm op het einde van 2 of meer versregels

gepaard rijm

AABB (rijmschema)

omarmend rijm

ABBA (rijmschema)

verspringend rim

ABCABC (rijmschema)

gekruist rijm

ABAB (rijmschema)

antithese

ander woord voor tegenstelling

enjambement

zin die doorloopt van de ene dichtregel naar de andere zonder dat er een natuurlijke rustpauze is

enumeratie

opsomming

eufemisme

verzachtende uitdrukking waarbij iets als minder erg wordt voorgesteld dan het is

hyperbool

overdrijving

paradox

schijnbare tegenspraak

pleonasme

overtollig woordgebruik bv witte sneeuw

repetitio

herhaling van woorden

tautologie

stijlfiguur waar het woord twee keer hetzelfde wordt gezegd maar anders geschreven word

metafoor

figuurlijke uitspraak die gebaseerd is op overeenkomst

synesthesie

vermenging van verschillende zintuigen

limerick

humoristisch gedicht van 5 regels (rijmschema AABBA)

sonnet

een gedicht van 14 regels

parodie

spottende nabootsing

Satire

deels ernstige, deels humoristische aanval op menselijke dwaasheden