thema 3: tekst 6: PSLH

factoranalytisch

soort vragenlijsten: Big Five

• vragenlijsten sterk geïnspireerd op de Big Five-theorie,

  • ontwikkeld via statistische technieken om onderliggende dimensies te identificeren.

lexicale

FA-vragenlijsten: soort traditie

• De basis van de Big Five,

  • waarbij men ervan uitgaat dat belangrijke gedragskenmerken zijn vastgelegd in taal via persoonbeschrijvende bijvoeglijke naamwoorden.

NEO-PI-3

FA-vragenlijsten

• Een populaire vragenlijst die de vijf hoofddimensies van persoonlijkheid meet en deze verder differentieert in facetten
  

neuroticisme

FA-vragenlijsten: NEO-PI-3

• Dimensie die peilt naar emotionele instabiliteit en de neiging tot negatieve gevoelen

extraversie

FA-vragenlijsten: NEO-PI-3

• De mate van gerichtheid op de buitenwereld, activiteit en sociabiliteit.

openheid

FA-vragenlijsten: NEO-PI-3

• De mate van openheid voor nieuwe ervaringen, ideeën en fantasie

altruïsme

FA-vragenlijsten: NEO-PI-3

• De dimensie die vriendelijkheid, behulpzaamheid en meegaandheid meet.

consciëntieusheid

FA-vragenlijsten: NEO-PI-3

• de mate van zorgvuldigheid, ordelijkheid en plichtsgetrouw handelen
  

6 facetten

FA-vragenlijsten: NEO-PI-3

(cijfer + term)

• specifieke deelaspecten per hoofddomein die zorgen voor een meer verfijnde diagnostiek
  

NEO-FFI-3

FA-vragenlijsten

• De verkorte versie van de NEO-PI-3 die enkel de 5 hoofddomeinen meet zonder uitsplitsing in facetten

HiPIC

FA-vragenlijsten

• Een in Vlaanderen ontwikkelde vragenlijst voor kinderen

  • gebaseerd op 144 gedragsbeschrijvende termen.

vindingrijkheid

FA-vragenlijsten: HiPIC

• De kindspecifieke antecedent van de dimensie 'Openheid'.

welwillendheid

FA-vragenlijsten: HiPIC

• De kindspecifieke antecedent van de dimensie 'Altruïsme'.

18, 5

FA-vragenlijsten: HiPIC-facetten

• …. onderliggende facetten waarin … hoofddimensies bij de HiPIC verder worden onderverdeeld.

BFI-1-NL

FA-vragenlijsten

• Een zelfrapportagevragenlijst voor de Big Five (60 items)

  • vooral in onderzoek wordt gebruikt wegens het gebrek aan een officiële handleiding of normen.

factoranalyse

soort vragenlijsten: gebaseerd op …

• NEO-PI-3, NEO-FFI-3, HiPIC, BFI-2-NL

empirische

MMPI-traditie volgt een … constructiemethode

MMPI-3

empirische constructiemethode

• bpld test gekenmerkt door een sterke klinische inslag en een ja/nee-antwoordformaat
  

gezichtsvaliditeit

nadeel MMPI-3

• Het feit dat MMPI-items vaak weinig direct herkenbaar zijn als passend bij het construct

  • wat voortvloeit uit de empirische constructie.

validiteit en inhoud

2 soorten schalen in MMPI

VRIN

validiteitsschaal MMPI

• Meet de tendens om op een willekeurige of inconsistente manier te antwoorden op gelijkaardige items

TRIN

validiteitsschaal MMPI

• Meet de neiging om inconsistent 'ja' of 'nee' te antwoorden op items met een tegengestelde inhoud
  

CRIN

validiteitsschaal MMPI

• Een composiet-schaal die VRIN en TRIN combineert om gemengde patronen van inconsistentie te identificeren
  

overrapportage

term

• De tendens om een extreem of ongeloofwaardig klachtenbeeld te presenteren.

F-schaal

validiteitsschaal MMPI

• Bevat symptomen die door gezonde mensen zelden met 'ja' worden beantwoord

overrapportage

validiteitsschaal MMPI

• hoge score op F-schaal wijst op ….

Fp

validiteitsschaal MMPI

• Vergelijkbaar met de F-schaal, maar specifiek gericht op het onderscheid binnen groepen met een psychiatrische voorgeschiedenis

psychiatrische

validiteitschaal MMPI

• Fp-schaal speciaal gericht op groepen met … voorgeschiedenis

Fs

validiteitsschaal MMPI

• Meet overrapportage door vergelijking met patiënten die werkelijke medische problematiek hebben
  

werkelijk medische

validiteitsschaal MMPI

• Fs-schaal meet patiënten die … problematiek hebben

FBS

validiteitsschaal MMPI

• Identificeert een onwaarschijnlijke combinatie van somatische en neurocognitieve klachten

juridische

validiteitsschaal MMPI

• FBS-schaal wordt vaak gebruikt in … contexten

RBS

validiteitsschaal MMPI

• Meet specifiek het overmatig rapporteren van onwaarschijnlijke geheugenklachten

onderrapportage

term

• De tendens om zichzelf op een onrealistisch gunstige manier te presenteren.

L-schaal

validiteitsschaal MMPI

• Meet een grove vorm van onderrapportage waarbij de respondent probeert zich moreel volmaakt voor te stellen
  

K-schaal

validiteitsschaal MMPI

• Meet een subtielere vorm van sociaal wenselijk antwoorden of een verdedigende houding.

H-O

inhoudsschalen MMPI

• De drie overkoepelende schalen bovenaan de hiërarchie

  • (emotionele klachten, ontregeld denken, gedragsproblemen)
    

higher-order

inhoudsschalen MMPI

• voor wat staat H-O-schalen

RC

inhoudsschalen MMPI

• Herstructureerde klinische schalen die meer specifieke kernproblemen in kaart brengen

restructured clinical

inhoudsschalen MMPI

• voor wat staat RC-schalen

PSY-5

inhoudsschalen MMPI

• Schalen die specifiek verwijzen naar kenmerken van mogelijke persoonlijkheidsstoornissen
  

MMPI-A

De specifieke variant van de MMPI voor adolescenten

• inclusief inhoudsschalen voor schoolse problemen of experimenteergedrag

theoretische

soort vragenlijsten

• waarbij de constructie direct vertrekt vanuit een a priori vastgelegde theorie.

TCI

theoretische vragenlijsten

• Een (verouderde) test die uitging van het onderscheid tussen erfelijk temperament en later ontwikkeld karakter
  

NPV

theoretische vragenlijsten

• Een instrument ontwikkeld met een combinatie van methoden voor diverse werkvelden.

  • (FA, empirisch, theoretisch)

NPV-2-R

theoretische vragenlijsten

• De versie voor volwassenen die via 7 hoofdschalen dimensies zoals neuroticisme, sociale angst en zelfwaardering meet
  

NPV-J-3

theoretische vragenlijsten

• De variant van de NPV voor kinderen en jongeren
  

recalcitrantie

theoretische vragenlijsten: NPV-J-3

• een specifieke schaal die de mate van weerspannigheid of weerbarstigheid bij jongeren meet
  

NKPV

theoretische vragenlijsten

• Een klinische persoonlijkheidsvragenlijst met specifieke normen voor psychiatrische patiënten
  

BIP

theoretische vragenlijsten

• Een vragenlijst gericht op persoonlijkheidsdimensies die cruciaal zijn voor het functioneren in een beroepscontext.

PfPI

theoretische vragenlijsten

• Een online tool die de Big Five in kaart brengt binnen een professionele werkomgeving

psychomterische

soort criteria

• Harde kwaliteitseisen voor een test

  • zoals betrouwbaarheid, validiteit, fairheid en de kwaliteit van de normgroep

betrouwbaarheid, validiteit en fairheid

3 belangrijkste psychometrische criteria

• bv. voor kwaliteit van de normgroep

praktische

soort criteria

• Logistieke factoren bij testkeuze,

  • zoals de duurtijd, de kostprijs en of de test collectief afneembaar is

testpersoon

kenmerken van …

• Individuele factoren zoals leeftijd en taalvaardigheid die bepalen welke test geschikt is

→helpen bepalen test

hulpvraag-afstemming

keuze test

• De noodzaak om te kiezen tussen een brede meting (algemeen profiel) of een test gericht op slechts enkele specifieke kenmerken
  

dichotoom

soort antwoordformat

• Een antwoordwijze met slechts twee opties (ja/nee), typerend voor de MMPI.

likert-schaal

term

• Een antwoordformaat met meerdere gradaties (meestal 5)

  • wat bij de meeste andere persoonlijkheidsvragenlijsten wordt gebruikt