Pediatrie tentamen

Wat zijn functies van moederzorg?

• Gedrag leren van de moeder

• Sociale hechting (moeder als veilige uitvalsbasis)

Waar leidt verstoorde maternale hechting toe bij honden?

Verlatingsangst. Dit kan zich uiten als overbinding aan de eigenaar en problemen met de HPA stabiliteit.

Wat is een socialisatieperiode?

Een periode waarin het dier relevant gedrag leert t.o.v. diverse externe prikkels.

Waar leidt een inadequate socialisatieperiode toe bij volwassen honden?

• Angst(agressie)

• Hyperactieve reactiviteit op prikkels

Wanneer zijn de neonatale fase, transitiefase, 1e en 2e socialisatiefasen bij de pup en wat gebeurt er in deze fasen?

• Neonatale fase = eerste 1-2 weken. Via geur en tast vindt maternal imprinting plaats en het CZS rijpt.

• Transitiefase = 3 weken oud. De pup gaat lopen en kwispelen, visuele maternal imprinting en verdere ontwikkeling en myelinisatie van het CZS

• 1e socialisatiefase = 4-12 weken oud. Perfectioneren van motorische vaardigheden, sociale filial imprinting en myelinisatie CZS

• 2e socialisatiefase = 12w-6m. Verder benadrukken wat in de 1e socialisatiefase geleerd is.

Wat zijn de positieve effecten van juveniel speelgedrag voor later?

• Reduceert angstgerelateerd gedrag in volwassen dier

• Verbeterd probleemoplossend vermogen

• Betere emotionele stabiliteit

• Verbeterde impulsiviteit

• Verbeterde sociale vaardigheden

Wat is imprinting en welke soorten bestaan er?

Imprinting = snel leermoment bij het jonge dier in een specifieke korte gevoelige periode. Het heeft vaak een irreversibel effect voor de latere levensfases. De soorten:

• Maternal

• Filial = groepsgenoten

• Sexual

Welk type pathogeen is meestal de veroorzaker van mastitis bij ooien. En welke specifieke pathogeen is het meestal als het gaat om chronische mastitis?

• Meestal is de oorzaak bacterieel

• Bij chronische mastitis is de oorzaak vaak het Maedi Visna virus (geeft ook pulmonaire klachten)

Welke verschijnselen worden gezien bij een ooi met mastitis?

• Kreupelheid

• Pijnlijke uier

• Zwakke/hongerige lammeren (mogen niet drinken)

Welke aspecten moeten bij het lam direct na de partus beoordeeld worden?

• Hartactie

• Ademhaling

• Doorbloeding —> stuwbaarheid V. jugularis

• Reflexen

• Activiteit

• Schmallenberg infectie? —> lammeren vertonen afwijkend gedrag

Welke aspecten zijn belangrijk voor het (helpen met) het op gang komen van de ademhaling bij lammeren?

• Luchtwegen vrijmaken van slijm en vocht

• Ademhaling moet <30 sec zelf op gang komen. Indien niet het geval, dan lam helpen:

  • Lam op rechterzijde brengen

  • 3 sec inademen (lam optillen aan humerus en ribben)

  • 2 sec uitademen

  • Indien dit niet werkt doxopram toedienen

• Hartslagcontrole op de linker borstwand

Wat kan je doen om te voorkomen dat lammeren onderkoeld raken?

• Monitoren —> temperaturen bij geboorte en later op de dag

• Afdrogen

• Warmtelamp

Wat zijn de meest waarschijnlijke oorzaken van een onderkoeld lam als de onderkoeling <5 uur na partus of >5 uur na partus geconstateerd wordt

• <5 uur —> meestal door een te lage omgevingstemperatuur

• >5 uur —> meestal door te weinig biestopname (hypoglykemie)

Wanneer moet de meconium afkomen?

<24 uur

Wat is de therapie bij zwakke lammeren?

• opwarmen in een warme ruimte (37-40 graden)

• Biest geven met fles of sonde —> 30-60 mL om de 4 uur

• Glucose injectie in het abdomen bij een onderkoeld lam

Op welke verschillende manieren kunnen zoönoses uitbraken voorkomen worden?

• Zoönoses uitroeien met vaccinatie

• Transmissieroute doorbreken

• Persoonlijke preventiemethoden

Wat is de porte d’entree van Ecthyma?

Bacterie komt binnen via wondjes d.m.v. direct contact met een besmet schaap. Mensen kunnen elkaar niet besmetten.

Wanneer scheiden ooien Chlamydia abortus uit en hoe kunnen ze mensen besmetten?

• Ooien scheiden het 1-9 dagen ante-partum tot 2-3 dagen post-partum uit en rond de ovulatie

• Mensen raken besmet door de bacterie op te nemen per os, per inhalatie of via een wond

Welke zoönosen van schapen zijn extra gevaarlijk voor zwangere vrouwen?

• Chlamydia abortus

• Toxoplasma

• Listeria

• Q-koorts

  • Brucella burnetti

Wat is de reactie van de vrucht op beginnende hypoxie en aanhoudende hypoxie?

• Beginnend:

  • Perifere vasoconstrictie

  • Redistributie circulatie naar vitale organen

  • Vagale respons —> daling hartfrequentie en hypertensie

• Aanhoudend:

  • Overschakeling naar anaerobe glycolyse —> metabole acidose

  • oppervlakkig ademhaling

  • basale foetal heart rate (FHR) stijgt door productie catecholamines

Je hebt dus eerst een respiratoire acidose en daarna een metabole.

Hoe ontstaat hersenschade bij een foetus met aanhoudende hypoxie? Hoe proberen de hersenen hiervoor te compenseren?

Er ontstaat dan irreversibele neuronale schade in de hersenen door ionverstoringen, intracelluair oedeem en celdood. Hierdoor krijg je primaire neuronale necrose met secundaire apoptose.

De hersenen proberen te compenseren door meer zuurstof uit het bloed te halen en door de cerebrale toevoer toe te laten nemen.

Wat is het effect van temperatuurdaling post partum op metabole acidose van vruchten die aanhoudende hypoxie hebben meegemaakt?

De temperatuursdaling helpt om metabole acidose te verminderen doordat de enzymactiviteit, en hiermee de lactaatproductie, verminderd wordt.

Welke therapie helpt tegen metabole acidose bij vruchten die tijdens de partus aanhoudende hypoxie hebben meegemaakt?

• Temperatuursdaling —> de temperatuur van neonaten neemt altijd af, Je wil een dier met metabole acidose niet te snel opwarmen

• Geen zuurstof geven, hierdoor ontstaat radicaalvorming

• NaHCO3- infuus geven

• Zorgen dat de neonaat goed biest drinkt

Welke medicaties kunnen gegeven worden aan neonaten met hersenschade (door te lang aanhoudende hypoxie)?

• Calciumkanaalblokkers

• Antioxidanten

• Anticonvulsiva

• Neurotrofe groeifactoren

• Gangliosiden

Welke factoren worden bekeken om de vitaliteit van een pasgeboren big te beoordelen?

• Geboortegewicht

• Rectale temperatuur (moet >37 graden zijn)

• Biestopname

• Type geboorte (stuitligging geeft meer zuurstoftekort en stress)

• Of er doodgeboren/gemummificeerde biggen in de toom voorkwamen

• IUGR biggen —> intra-uteriene groeirestrictie biggen. De groei is dan belemmerd doordat de placenta niet goed meegroeide

Wat zijn de prodromi bij zeugen? Waardoor worden deze verdragingen veroorzaakt?

• Afzondering

• Nest zoekgedrag

• Bijten/wroeten en stro richten/nest bouwen

• Herhaald opstaan en liggen

• Algemene rusteloosheid

Over het algemeen dus een toegenomen activiteit. Dit komt door hoger cortisol, OXT en oestradiol.

Wat zijn de belangrijkste gedragskenmerken van biggen in de eerste uren post partum?

• Uierzoekgedrag —> door temperatuurstijging van de uier

• Uitvechten van de tepelrangorde

• Vocalisatie om de zeug te laten weten waar ze zijn (doodliggen voorkomen)

• Warme plek zoeken

Welke vloertemperatuur is optimaal voor biggen?

30 graden

Hoe kan je de foetale hartslag(frequentie) beoordelen tijdens de dracht?

• Doppler —> meet de bloedsnelheid en hartkleppen

• Transabdominale echografie —> je krijgt anatomische informatie

• CTG —> geeft de baseline hartfrequentie en de periodieke veranderingen. Je kan hiermee foetale hypoxie detecteren

• Fetomaternaal ECG —> tegelijkertijd de wee-contractie en foetale hartfrequentie meten. De foetale hartfrequentie behoort mee te gaan met de wee-contractie

Wat is een biophysical profile? Hoe wordt deze bepaald?

Een score die de vitaliteit/prognose van een foetus geeft tijdens de dracht. Het is een maat voor de perinatale mortaliteit. De foetus wordt gescoord op:

• Foetale hartslag

• Cranium en oogkas

• Placentoom grootte (bij herkauwers)

• Uretroplacentaal contact en dikte (bij kleine dieren)

Wat zijn de invloed van de volgende medicaties bij het moederdier voor de foetale hartslag:

• sedativa, opioïden en anesthetica

• B-sympaticomimetica en anticholinergica

• Magnesiumsulfaat

• OXT

• sedativa, opioïden en anesthetica —> onderdrukking CZS en hierdoor vermindering van variabiliteit bij moeder en foetus. Minder stijging als reactie op prikkels

• B-sympaticomimetica en anticholinergica —> tachycardie

• Magnesiumsulfaat —> verminderde variabiliteit

• OXT —> hypoxie (door heftige contracties) en verlaging hartslagfrequentie

Welke maternale effecten hebben invloed op de biestkwaliteit bij herkauwers?

• Dieet/energie-opname

  • Te veel energie —> lagere IgG

  • Verhoogd eiwit en glucose —> hogere brix-waarde

• Droogstand —> langere droogstand (>40 dgn) geeft hogere IgG

• Body condition score (BCS) —> bij dikke schapen is de IgG lager en bij dunnere schapen wordt er minder biest gegeven en is de kwaliteit ook minder.

• Pariteit —> primipare koeien (vaarzen) geven lagere IgG en minder biest

• Worpgrootte —> grotere worp geeft hogere concentratie vet en eiwit en lager lactose

• Ziekte/stress

• Ras —> vleesrassen over het algemeen hogere IgG dan melkrassen

• Booster vaccin —> kan met juiste timing de IgG (tegen een bepaald pathogeen) verhogen

Wat is het verschil in IgG en BRIX-waarde van koeien biest en ooien biest?

• IgG gehalt = hoger bij koeien biest dan bij schapen biest

• BRIX-waarde = hoger bij schapen biest dan bij koeien biest

Welke factoren zijn van invloed op hoeveel biestopname optimaal is voor een jong?

• De IgG concentratie van de biest

• Efficiëntie van de absorptie van IgG door het jong

• Snelheid darmpassage jong

• Timing van de biestgift

• Of er moederbiest of vervangers gebruikt worden

Op welke manieren kan beoordeeld worden of jongen (lammeren) voldoende biest gehad hebben?

• Buikvulling beoordelen

• Rectale temperatuur meten (jongen die weinig drinken vaan hypotherm)

• Vitaliteit jong beoordelen (zuigreflex)

• Uier van de ooi controleren —> of er melk uitkomt en pijnlijkheid

• BRIX-meting melk

• SNAP-test bloed op dag 3 (aantal antilichamen)

Welk type biest is het best met de keuze uit verse moederbiest, ingevroren biest, runderbiest en kunstbiest voor lammetjes?

• Moederbiest is het best, omdat de IgG’s afgestemd zijn op het lam en het best geabsorbeerd kunnen worden. Ook zullen ze van hoogste kwaliteit zijn en langste halfwaardetijd hebben

• Als de moeder geen goede kwaliteit biest heeft dan kan het best gekozen worden voor ingevroren schapenbiest van een andere ooi.

• Indien dit niet mogelijk is dan kunstbiest kiezen die afgestemd is voor lammetjes

• Runderbiest alleen als laatste optie. Dit kan namelijk hemolyse veroorzaken bij lammetjes (omdat het eigenlijk voor een ander diersoort bedoelt is).

Wat geeft de brixwaarde aan?

Het is een maat voor hoeveel antilichamen er in de biest zitten. Voor een schaap wordt aangehouden dan bij een waarde van 26 er 20g IgG per L in de biest zit.

Welke ziektes kunnen via de biest overgedragen worden aan het lam?

• Zwoegerziekte (maedi visna virus) (CAE bij geiten)

• Para tuberculose

Welke therapie wordt gebruikt bij lammetjes en bij veulens die op dag 3 failure of passive transfer hebben?

• Lammetjes —> bloedtransfusie

• Veulens —> bloedplasma transfusie (commercieel verkrijgbaar)

Hoe kan stress de colostrum opname belemmeren?

Cortisol belemmert de absorptie door onvoldoende darmwerking.

Wat is het optimale tijdstip van biestopname bij kalveren?

4 uur post partum.

Welke toevoeging aan kunstmatige biestvervangers kan de opname in de darm verbeteren bij kalveren?

Bij biestvervangers kan toevoeging van NaHCO3- de absorptie verbeteren

Wat zijn de prodromi bij paarden en wanneer worden deze gezien?

• Verslappen bekkenbanden en kegelen 1-4 uur voor partus

• Opuieren vanaf 2 weken voor partus

Welke vuistregel wordt bij neonataal veulengedrag post partum gewerkt?

De 1-2-3 regel:

• <1 uur zelfstandig staan

• <2 uur zelfstandig drinken

• < 3 uur nageboorte eraf bij de merrie

Wat betekenen de termen prematuur, dysmatuur, postmatuur en immatuur als het gaat om veulens?

• Prematuur = geboren <320 dagen dracht

• Dysmatuur = voldragen veulen (320-360 dagen), maar klinisch onrijp

• Postmatuur = post-term veulen (>360 dagen) met normale grootte, maar vermagerd

• Immatuur = onrijp veulen (ongeacht draagtijd)

Welke diagnostiek kan je doen bij premature veulens om de prognose te bepalen?

• Algemene indruk

  • Zuigreflex

  • vacht —> zijdeachtig, aansluiting

  • floppy ears

  • Ademhaling

  • Bewustzijnsniveau

• Bloedanalyse

  • Cortisol + ACTH —> bij premature veulens laag cortisol ondanks hoge ACTH

  • Gassen ratio tussen O2 en CO2 —> mate voor longfunctie

  • Witte bloedcellen en serum amyloid

• Beelvorming

  • Röntgen van carpus en tarsus om mate van ossificatie vast te stellen

Wat zijn de normaalwaardes voor pols, ademhalingsfrequentie en temperatuur voor neonate pups?

• Polsfrequentie = 160/min

• Ademhalingsfrequentie = 10-18/min

• Temperatuur = 36,5/min

Wat is afwijkend aan de vacht van premature pups?

Premature pups hebben vaak kale plekken rond de snuit en onderpoten.

Hoe is de energievoorziening bij neonate pups (en waarom is dit anders dan bij volwassen dieren)?

• Neonate pups halen hun energie de eerste 8-12 uur uit hun glycogeenvoorraad. Daarna zijn ze afhankelijk van glucose uit de melk

• Dit is anders dan volwassen honden (die dagenlang zonder eten kunnen), omdat de leverfuncties nog niet volledig ontwikkelt zijn. Het gaat hier vooral om gluconeogenese en glycogenolyse,

Hoe behandel je een pup met hypoglykemie?

Oraal glucose toedienen of IV glucose of lactaat toedienen. De pups zijn vaak ook onderkoeld en uitgedroogd, dus dit wil je ook behandelen.

Hoe is de absorptie, distributie, metabolisme en excretie van medicijnen anders bij pups/jonge dieren dan bij volwassenen?

• Absorptie

  • Onregelmatige MDK motiliteit —> onregelmatige orale absorptie

  • Hogere neutrale pH = zwakke zuren minder goed geabsorbeerd en zwakke basen beter

  • Eerste uren verhoogde darmpermeabiliteit

• Distributie

  • Hoger total body water = hydrofiele farmaca hebben groter verdelingsvolume

  • Lager vetpercentage = lager verdelingsvolume hydrofobe farmaca

• Metabolisme = minder oxidase en CYP450, dus minder fase 1 reacties

• Excretie = lagere GFR, dus vertraagde renale klaring

Over het algemeen moet je het dosisinterval of de dosis zelf verlagen bij jonge dieren.

Wat zijn predisponerende factoren voor sepsis bij veulens (veulenziekte)?

• placentitis bij de merrie

• Prematuriteit (onrijp immuunsysteem)

• Te weinig biestopname (failure of passive transfer)

• Neonatale enxephalopathie (zwakkere veulens, dus drinken minder)

• Ziekte moederdier (biest van minder kwaliteit)

Wat zijn de klinische verschijnselen van sepsis bij veulens (veulenziekte)?

• Verandering lichaamstemperatuur (hypo/hyper)

• Sterk doorbloede slijmvliezen en/of petechiën

• Hypopyon = ophoping pus in voorste oogkamer

• diarree

• gewrichtseffusie

• zwakte en lethargie

Wat is de therapie bij sepsis bij veulens (veulenziekte)?

Breedspectrum AB

Bij artritis ook gewricht spoelen

Wat is neonatal malajustment syndrome (NMS) bij veulens?

Dit is de diagnose voor veulens met abnormaal gedrag/neurologische verschijnselen waarbij andere oorzaken uitgesloten zijn.

Wat zijn de klinische verschijnselen van NMS?

• Mild

  • Verminderde affiniteit voor de merrie

  • Slechte zuigreflex

  • Ronddwalen/afwijkende coördinatie

  • Diep slapen

  • Abnormaal ademen/abnormale vocalisaties

• Ernstig

  • onbewust zijn van omgeving/blind lijken

  • convulsies

Wat zijn mogelijke oorzaken van NMS bij veulens?

• Trauma/bloedingen in CZS tijdens dracht —> door verhoogde intra-craniale druk

• Zuurstofgebrek voor of na de geboorte

• Te snelle partus —> hormonale transitie van rust (in uterus) naar vluchtdier gaat niet goed

Wat is de therapie voor NMS bij veulens?

• Bij toevallen IV benzoduazepine of barbituraten toedienen

• Eventueel manueel voeden (met sonde) als dier geen zuigreflex heeft

• Cerebraal oedeem verminderen met dimethyl mannitol

Waar staat de APGAR-score voor?

• Appearance

• Pulse

• Grimace (reflex)

• Attitude (motiliteit)

• Respiration

Dit moet binnen 5 minuten na geboorte gemeten worden. Elke factor wordt gescoord van 0-2. Dus er is een totale score van 10 mogelijk. Score 0-6 heeft hogere kans op sterfte <24 uur.

Welke factoren kunnen gebruikt worden om onderscheid te maken tussen hoog en laag risico pups?

• APGAR-score

• Geboortegewicht

• Plasma-glucose

• Verhoogde PCO2 en lagere pH (acidose)

• Hypoxie/asfyxie/anoxie signalen (voornaamste sterfte rede bij pups)

• Prematuriteit

Hoe warm wil je de warmtebron om een hypotherme pup op te warmen?

Tussen de 29-32 graden

Welke therapie gebruik je bij een te lage pols (<120/min en <50/min) bij een pup?

• Bij <120/min doe je eerst positive pressure ventilation (PPV) waarbij je lucht in de longen blaast.

• Bij <50/min doe je ook hartcompressies icm PPV

Wat is de therapie bij een pup met te lage ademhalingsfrequentie (<15/min)?

Oxygenatie ondersteunen met een zuurstofmasker

Waarom zijn pups gevoeliger voor hypoxie dan volwassen honden?

Omdat ze een lagere bloeddruk hebben, maar wel een hogere ademhalings- en polsfrequentie

Waarom zijn pups sneller vatbaar voor CHV-1 infectie dan volwassen honden?

Pups zijn vatbaarder, omdat ze een hogere darmpermeabiliteit hebben en een lagere temperatuur. De lichaamstemperatuur van pups is de ideale temperatuur voor virusreplicatie van CHV-1.

Hoe vindt de infectie met CHV-1 van pups plaats en hoe kan dit voorkomen worden?

Infectie kan zowel verticaal als horizontaal. Preventie door de moeder tijdens de dracht met een geïnactiveerd vaccin te vaccineren (pups krijgen IgG via de biest).

In welke volgorde ontwikkelt het immuunsysteem in de foetus?

1. Primaire lymfoïde organen (thymus, beenmerg) en immature lymfocyten (T-cellen)

2. Secundaire lymfoïde organen (milt, lymfeknopen) en T- en B--lymfocyten

3. Innate immuunsysteem —> complement en afweercellen

4. Functionele adaptaties —> IgM en IgG productie als reactie op antigen mogelijk

5. MALT —> peyers patches en tonsillen

Infecties met virussen (zoals BVD) tijdens de dracht kan verschillende gevolgen hebben. Welke gevolgen zal dit bij een kalf hebben <50 dagen dracht, op 100 dagen dracht en op 200 dagen dracht?

• <50 dagen dracht —> meestal spontane abortus

• 100 dagen dracht —> asymptomatische persisterende infectie doordat de foetus nu centrale tolerantie aan het ontwikkelen is. Of malformatie

• 200 dagen dracht —> meestal geen effect, omdat het immuunsysteem volledig ontwikkelt is. Bij een erg virulent virus wel abortus

Hoe vindt het proces van zelftolerantie plaats in de foetus?

• productie T-cellen met verschillende receptoren

• Positieve selectie —> binding met MHC-1 of MHC-2 molecuul. Indien beide niet mogelijk gaat de cel in apoptose

• Negatieve selectie —> binding met lichaamseigen antigen. Als dit mogelijk is, dan gaat de cel in apoptose.

Welke types placenta hebben honden, katten, herkauwers, paarden, varkens, mensen en knaagdieren? Wat betekent dit voor de overdracht van antilichamen over de placenta?

• Hond/kat —> endotheliochoriaal. 10-15% van de IgG kan over de placenta worden overgedragen (maar dit wordt niet gezien bij katten)

• Rund/paard/varken —> epitheliochoriaal. Overdracht antilichamen niet mogelijk

• Mens/knaagdier —> hemochoriaal. Overdracht IgG mogelijk.

Welk antilichaam is met name te vinden in colostrum en welke met name in normale melk (>24 uur)? Waarom dit verschil?

• Colostrum = IgG

• Melk = IgA

Dit verschil bestaat, omdat de antilichamen in colostrum vooral dienen voor systemische afweer, deze antilichamen moeten dus in het bloed terechtkomen. IgG is hiervoor het juiste antilichaam. Na 24 uur kunnen antilichamen niet meer over de darmwand. Nu is IgA het belangrijkst voor de lokale mucosale immuniteit.

Komt een patente toxocara infectie met name voor bij pups of bij volwassen honden? Waarom?

• Een patente toxocara infectie komt met name voor bij pups <6 maanden leeftijd.

• Dit komt omdat leeftijdsresistentie optreedt. Migratie van L3 larven via de tracheale route wordt dan geblokkeerd en deze route is nodig voor het ontwikkelen van een persistente infectie (dat de larven volwassen wormen worden)

• Bij volwassen honden migrerend de L3 larven naar de weefsels toe, waar ze lang kunnen overleven, maar niet volwassen kunnen worden.

Hoe/via welke routes kunnen pups, kittens en kalveren besmet raken met (respectievelijk) toxocara canis, cati en hajadaro?

• Pups —> via placenta vanaf 42 dagen dracht, via moedermelk en via de omgeving (oro-faecaal)

• Kittens en kalveren —> alleen transmammair (via melk) en via omgeving

Theoretisch is via predatie ook mogelijk, maar bij pups en kittens zal dit geen grote rol spelen.

Vanaf welke leeftijd kunnen volwassen toxocara wormen gevonden worden bij pups, kittens en kalveren?

• Pups —> vanaf 2-3 weken

• Kittens, kalveren —> vanaf 3-4 weken

• Dit verschil bestaat, omdat pups al in utero besmet kunnen worden en kittens en kalveren pas na partus (via de melk/omgeving)

Hoe wordt (leeftijds)resistentie opgebouwd tegen toxocara. Oftewel, welke soort immuunrespons lokt het uit en waarop?

• Migrerende larven scheiden TES-antigenen uit

• Als reactie hierop ontstaat een Th2-respons

Welke symptomen worden gezien bij pups, kittens en kalveren met een toxocara infectie?

• Diarree (alleen bij pups)

• Braken

• Obstipatie

• Dikke buik

• Slechte groei

Wat is een goed behandelschema bij pups tegen toxocara?

• Zogende pups/kittens —> elke twee weken ontwormen

• 8w-6m leeftijd —> elke maand

• >6 maanden leeftijd —> 4x per jaar

Op welke vier manieren kan een herpesvirus van moeder naar foetus overgebracht worden?

• Viremie bij de moeder

• Infectie uteriene bloedvaten

• Infectie placentaire (trofoblast) cellen

• Reactivatie van het virus bij een latente infectie (immuunsupressie tijdens dracht)

Wanneer in de dracht veroorzaakt herpesvirus meestal abortus? Wat zijn andere mogelijke uitkomsten van een herpesvirus infectie tijdens de dracht?

• Meestal laat in de dracht. Andere opties zijn:

  • zwakke nakomelingen

  • doodgeboren nakomelingen

  • congenitaal afwijkende nakomelingen

Hoe kan hoge koorts bij het moederdier leiden tot abortus?

Bij koort is er een hoge productie voor prostaglandinen. Als dit te lang aanhoudt dan zal dit leiden tot luteolyse en hierdoor einde van de dracht

Op welke manieren kan FIV overgedragen worden van moeder naar kitten?

• Transplacentair

• Via de melk

Welke typische verschijnselen zie je bij lammeren die intra-uterien geïnfecteerd zijn geraakt met BDV?

• Abnormale vacht (lang en krullend)

• Hairy shaker

• Hersenverschijnselen

Het zijn verder vaak zwakke, kleinere lammeren. Infectie aan het begin van de dracht leidt meestal tot foetale sterfte of persistent geïnfecteerde lammeren.

Wat is haemolytic disease of the newborn (HDN) en hoe ontstaat dit?

• HDN = erytrocyten van neonaat worden afgebroken door maternale antilichamen die gericht zijn op de bloedgroep van het jong. Dit leidt tot anemie of sterfte

• Bij kat ontstaat dit doordat katten natuurlijke antilichamen hebben tegen de andere bloedgroep (A of B). Met name de antilichamen tegen A zijn sterk

• Bij de mens ontstaat het bij rhesusnegatieve moeders die een kind hebben die rhesuspositief is. Dit kan pas overgaan op het kind tijdens de tweede zwangerschap

• Bij veulens wordt het ook gezien.

Hoe wordt een bloedgroep bepaald (welke methode) en wat houdt dit in?

• TUBE methode

• Bloedgroep antigenen en antilichamen in het bloedplasma worden gedetecteerd dmv agglutinatie

Wat is bovine neonatal pancytopenia (BNP) en waardoor wordt dit veroorzaakt?

• Ook wel haemorraghische diathese genoemd. Het is een bloedingssyndroom (verhoogde bloedingsneiging) dat wordt gekenmerkt door trombocytopenie, leukopenie en beenmerghypoplasie.

• Het ontstaat door maternale allo-antistoffen gericht tegen de bloedcellen van het kalf. En dan met name tegen (MHC-I) van trombocyten en leukocyten. Deze antilichamen worden opgenomen via de biest.

• Het wordt met name gezien bij kalveren waarvan de moeder gevaccineerd is tegen BVD

Wat zijn de symptomen van bovine neonatal pancytopenia (BNP) bij kalveren?

• Huidbloedingen en petechiën

• Melena

• Spontane bloedingen

• Koorts

• Bloedonderzoek —> trombocytopenie en leukopenie

Wat is foetal neonatal allo-immune pancytopenia (FNAIT) bij babies?

Het is hetzelfde als bovine neonatal trombocytopenia (BNP), maar dan humaan. IgG wordt hier, anders bij bij koeien, al via de placenta doorgegeven aan de baby, waardoor die geboren wordt met een trombocytopenie.

Wat wordt bedoelt met de immunity gap?

Dit is de periode waarin het gehalte maternale antilichamen in het bloed van het jong te laag is voor immuniteit, maar nog te hoof om zelf immuniteit op te bouwen (respons op antigenen nog niet mogelijk). Tijdens deze periode zijn jonge dieren dus extra gevoelig voor pathogenen.

Ooien worden tijdens de dracht gevaccineerd tegen een bepaalde bacterie om passieve immuniteit hiertegen door te geven aan de lammeren. Om welk pathogeen gaat het en wanneer in de dracht wordt dit gedaan?

• Clostridium perfirngens

• 3 weken voor partus

Hoe vaak moeten pups in de eerste week per dag gevoed worden en hoeveel energie (in kJ) hebben ze nodig voor 1 gram groei? Vanaf hoeveeel weken mogen pups deels overgaan op vast voer

• 8x per dag

• 16 kJ per gram groei

• Vanaf 3 weken deels over op vast voer

Hoe warm moet de omgevingstemperatuur zijn in de eerste week/weken bij pups met en pups zonder een moeder

• Pups met moeder —> omgevingstemperatuur van 25 graden in de eerste week.

• Pups zonder moeder —> in eerste week 30-32 graden. In de volgende 3 weken geleidelijk terugbrengen tot 24 graden

Waarmee moet je rekening houden bij het vaccinatieschema van pups die zonder moeder opgegroeid zijn?

• Ze hebben geen antilichamen via de biest gekregen

• Moeten gevaccineerd worden op 4 weken ipv 6 weken leeftijd

Wanneer en op welke manier wordt schijndracht gezien bij honden, katten en schapen?

• Honden —> eind luteale fase wanneer progesteron daalt en prolactine stijgt. Je ziet typisch maternaal gedrag

• Kat —> na mislukte copulatie. Geen gedragsveranderingen, maar de loopsheid blijft uit

• Schaap —> bij hormoonbehandelingen met oestrogeen en progesteron gevolgd door vaginale stimulatie

Welke partus processen zijn belangrijk voor een goede moeder-kind binding?

• Vagino-cervicale stimulatie —> vrijkomen OXT

• Daling progesteron en stijging oestradiol en prolactine

  • progesteron omlaag —> inductie partus

  • oestradil omhoog —> zorgt voor meer OXT receptoren en zorgt ervoor dat de hersenen gevoelig worden voor OXT

Wat zijn de functies van het drooglikken van het jong het na de geboorte?

• Droogmaken

• Placentaresten verwijderen —> geur verwijderen

• Ademhaling stimuleren

• Bevorderen moeder-jong relatie

Waarvoor worden puppytesten gebruikt en hoe worden pups gescoord?

• Puppytesten worden gebruikt om het karakter van een hond in te schatten op latere leeftijd. Dit wordt getest door handelingen uit te voeren die een normale roedel nabootsen.

• Mogelijk scores:

  • DD = dominant

  • D = redelijk dominant

  • S = sociaal

  • SS = sociaal/onderdanig

  • I = angstif

Hoe wordt de periode van de eerste vier levensweken genoemd bij pups (in relatie tot gedrag)? En de periode vanaf 7 weken? Waardoor ontstaan juist deze periodes?

• eerste vier weken = stresshyporesponsieve periode (SHRP). Er is in deze periode een laag niveau cortisol, wat optimaal is voor hersenontwikkeling. Pups kennen in deze fase weinig angst

• Rond 7 weken = angstafse. De amygdala is bij pups dan volledig ontwikkelt, wat de impulsiviteit onderdukt. Hierdoor lijken pups opeens meer onzeker en zijn gevoeliger voor trauma’s.

Wanneer is de periode post-partum waarin er een selectieve band gevormd wordt tussen ooi en lam. Vanaf hoeveel uur post-partum is het limiet van de sensitieve periode (voor het ontwikkelen van maternaal gedrag) volledig bereikt?

• De eerste 4-6 uur post partum is de gevoelige periode waarin de ooi een sterke respons heeft op de lammeren. Dit komt door een piek in de oestradiol concentratie

• Na 12 uur neemt het maternale gedrag af. Dit is het limiet van de sensitieve periode

Wat zijn de criteria voor een goede pleegooi?

• Moet op dezelfde dag (liefst <12 uur) zelf bevallen zijn

• Heeft niet meer dan 1 lam gekregen

• Het liefst eerst adoptie lam zien voordat ze haar eigen lam ziet

Wat zijn redenen om een lam over te leggen naar een andere ooi?

• ooi accepteert lam niet

• te grote worp (3-4)

• ooi te zwak/dood

• Er is maar één functionele speen bij een tweeling