Biologie - ingangsexamen geneeskunde - m4: homeostase

definitie homeostase

het vermogen van een organisme om het inwendige milieu ± constant te houden ondanks veranderingen in het externe milieu

homeostatische regelsystemen: principe

• Sensor

  • registreert veranderingen in de inwendige homeostase

  • bv. lichaamstemperatuur, glucoselevel, bloeddruk

  • stuurt signaal naar het

• Controlecentrum

  • Checkt of veranderin in de vastgestelde grenswaarden zit

  • buiten de norm: stuurt signaal naar

• Effector

  • zet actie in gang om verstoorde parameter te corrigeren

  • stuurt negatieve terugkoppeling naar de sensor, die dit registreert en doorgeeft aan het controlecentrum om te cheken of alles terug in balans is

principe boedsuikerspiegel

glucose wordt opgenomen uit het bloed en in mytochondrien via cellulaire ademhaling omgezt naar ATP

continue glucoseconcentratie in het bloed nodig

homeostatische regelsystemen toegepast op bloedsuikerspiegel

• sensor

  • receptoren in hongercentrum van hypothalamus

  • beta-cellen in pancreas

• controlecentrum

  • hypothalamus

• effector

  • pancreas en bijnier

  • passen afwijkingen aan mbv hormonen

pancreas als effector

• klier onder lever

• gemengde klier:

  • exocriene functie

    • geeft via afvoerbuis spijsverteringsenzymen af aan uitwendige milieu (lumen 12-vingerige darm)

  • endocriene functie

    • geeft hormonen af aan bloed (inwendige milieu)

• Hormonen: eilandjes van langerhans

  • alfacellen produceren glucagon

  • betacellen produceren insuline

  • hormonen afgegeven in bloedbaan, hebben invloed op bloedsuikerspiegel

bijnier als effector

• boven op de nier

• 2 zones die hormonen produceren met invloed op bloedsuikerspiegel

  • buiteste zone (bijnierschors)

    • bv. cortisol

  • binneste zone (bijniermerg)

    • bv. adrenaline

hyperglycemie

• te hoge bloedsuikerspiegel

• sensor

  • receptoren hypothalamus, beta-cellen pancreas

• controlecentrum

  • hypothalamus

• effector

  • beta-cellen pancreas: geven insuline vrij (secretie insuline)

  • stimuleert cellen om glucose op te nemen uit bloedbaan

  • vetcellen: verwerkt tot vet

  • spiercellen en levercellen: verwerkt tot glycogeen

hypoglycemie

• te lage bloedsuikerspiegel

• sensor

  • receptoren hypothalamus, beta-cellen pancreas

• controlecentrum

  • hypothalamus

• effector

  • alfa-cellen pancreas: secretie glucagon

  • en bijnier: secretie adrenaline en cortisol

  • aanmaak van glucose vanuit

    • glucagon en adrenaline: omzetting glycogeen → glucose

    • cortisol: verhoogt gluconeogenese (aanmaak glucose in lever en spieren)