Psychopathologie deel 1 : hoofdstuk 1 t/m 3

Wat is psychopathologie bij kinderen en jeugdigen?

De wetenschappelijke studie van psychische problemen, stoornissen en afwijkende ontwikkeling bij kinderen en adolescenten

Wat is ontwikkelingspsychopathologie?

Het bestuderen van psychopathologie vanuit een ontwikkelingsperspectief waarbij normale en afwijkende ontwikkeling samen worden bekeken

Waarom is een ontwikkelingsperspectief belangrijk?

Omdat symptomen veranderen met de leeftijd en zich anders uiten per ontwikkelingsfase

Wat is een risicofactor?

Een factor die de kans op het ontwikkelen van psychopathologie vergroot

Wat is een protectieve factor?

Een factor die beschermt tegen het ontstaan van psychopathologie

Wat is een predisponerende factor?

Een bestaande kwetsbaarheid die de kans op een stoornis verhoogt

Wat is een uitlokkende factor?

Een gebeurtenis die het ontstaan van klachten in gang zet

Wat is een instandhoudende factor?

Een factor die ervoor zorgt dat klachten blijven bestaan

Wat is een beschermende factor?

Een factor die negatieve gevolgen vermindert of voorkomt

Wat is multifinaliteit?

Dezelfde risicofactor kan leiden tot verschillende uitkomsten

Wat is equifinaliteit?

Verschillende risicofactoren kunnen leiden tot dezelfde stoornis

Wat is comorbiditeit?

Het tegelijkertijd voorkomen van meerdere stoornissen

Wat is prevalentie?

Het aantal bestaande gevallen van een stoornis binnen een bepaalde periode

Wat is incidentie?

Het aantal nieuwe gevallen van een stoornis binnen een bepaalde periode

Wat is het verschil tussen prevalentie en incidentie?

Prevalentie zijn bestaande gevallen en incidentie zijn nieuwe gevallen

Wat is de DSM-5-TR?

Het classificatiesysteem voor psychische stoornissen

Waar staat DSM voor?

Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders

Wat is het doel van de DSM?

Psychische stoornissen classificeren op basis van symptomen

Noem vier voordelen van de DSM

Bevordert communicatie tussen professionals, ondersteunt wetenschappelijk onderzoek, ondersteunt epidemiologisch onderzoek en biedt efficiëntie

Noem vier nadelen van de DSM

Geen duidelijke grens tussen normaal en afwijkend gedrag, beperkte validiteit, beperkte culturele sensitiviteit en stigmatisering

Waarom is de DSM een categorisch systeem?

Omdat iemand wel of geen diagnose krijgt

Wat betekent dimensioneel denken?

Psychopathologie ligt op een continuüm van normaal naar afwijkend gedrag

Wat is internaliserende problematiek?

Problemen die naar binnen gericht zijn

Noem voorbeelden van internaliserende problematiek

Angst, depressie en teruggetrokken gedrag

Wat is externaliserende problematiek?

Problemen die naar buiten gericht zijn

Noem voorbeelden van externaliserende problematiek

ADHD, agressie en gedragsproblemen

Wat is het biopsychosociaal model?

Een model waarin biologische, psychologische en sociale factoren samen psychopathologie beïnvloeden

Noem de drie onderdelen van het biopsychosociaal model

Biologische factoren, psychologische factoren en sociale factoren

Wat betekent heterogeniteit?

Dezelfde stoornis kan zich verschillend uiten bij verschillende personen

Wat is een continuüm?

Een geleidelijke overgang tussen normaal en afwijkend gedrag

Welke vier factoren moet je altijd herkennen in tentamencasussen?

Predisponerende, uitlokkende, instandhoudende en beschermende factoren

Wat is het verschil tussen vrees en angst?

Vrees is een reactie op een directe dreiging en angst is anticiperen op een toekomstige dreiging

Wanneer spreken we van een angststoornis?

Wanneer de angst buitenproportioneel is, langdurig aanhoudt, niet vrijwillig te controleren is en het functioneren belemmert

Hoe lang moet angst meestal aanwezig zijn bij een angststoornis?

Minstens 6 maanden

Wat is het belangrijkste kenmerk van alle angststoornissen?

Overmatige angst en vrees met gedragsveranderingen

Welke vijf domeinen kunnen betrokken zijn bij angstreacties?

Cognitief, affectief, fysiologisch, gedragsmatig en relationeel

Wat houdt de cognitieve component van angst in?

Negatieve gedachten of verwachtingen over gevaar

Wat houdt de affectieve component van angst in?

Gevoelens van spanning en onrust

Wat houdt de fysiologische component van angst in?

Lichamelijke reacties zoals hartkloppingen en zweten

Wat houdt de gedragsmatige component van angst in?

Vermijding of veiligheidsgedrag

Wat houdt de relationele component van angst in?

Problemen in sociale relaties

Welke angst is normaal bij baby's?

Verlies van steun, scheidingsangst en plotselinge sensorische prikkels

Welke angst is normaal bij peuters?

Scheiding, donker, onweer en bloed

Welke angst is normaal op basisschoolleeftijd?

Fantasiefiguren, bacteriën, natuurrampen en verlies van lichamelijke integriteit

Welke angst is normaal in de adolescentie?

Beoordeling door leeftijdgenoten, falen en eigen uiterlijk

Welke angststoornissen moet je kennen?

Separatieangststoornis, selectief mutisme, specifieke fobie, sociale angststoornis, paniekstoornis, agorafobie en gegeneraliseerde angststoornis

Wat is een separatieangststoornis?

Extreme angst voor scheiding van belangrijke hechtingsfiguren

Wat is selectief mutisme?

Niet spreken in bepaalde sociale situaties ondanks normaal taalvermogen

Wat is een specifieke fobie?

Extreme angst voor een specifiek object of een specifieke situatie

Wat is een sociale angststoornis?

Angst voor negatieve beoordeling door anderen

Wat is een paniekstoornis?

Terugkerende onverwachte paniekaanvallen met angst voor nieuwe aanvallen

Wat is een paniekaanval?

Een plotselinge intense angstreactie met lichamelijke symptomen

Wat is agorafobie?

Angst voor situaties waaruit ontsnappen moeilijk lijkt

Wat is een gegeneraliseerde angststoornis?

Overmatige en moeilijk controleerbare zorgen over meerdere levensgebieden

Wat is vermijding?

Het vermijden van angstige situaties om spanning te verminderen

Waarom houdt vermijding angst in stand?

Omdat iemand niet leert dat de situatie veilig is

Wat is veiligheidsgedrag?

Gedrag dat iemand gebruikt om zich veiliger te voelen

Waarom is veiligheidsgedrag problematisch?

Het houdt angst in stand

Wat is de cirkel van angst?

Angstige gedachten leiden tot angst, vermijding en tijdelijke opluchting waardoor de angst terugkeert

Hoeveel jongeren hebben ongeveer angstklachten?

Ongeveer 1 op de 4 jongeren

Welke factoren verhogen de kans op angststoornissen?

Genetische kwetsbaarheid, temperament, opvoeding en stressvolle gebeurtenissen

Welke opvoedingsstijl kan angst in stand houden?

Een overbeschermende opvoedingsstijl

Wat is de eerste keus behandeling bij angststoornissen?

Cognitieve gedragstherapie

Wat is exposure?

Het stapsgewijs blootstellen aan angstige situaties

Waarom werkt exposure?

Omdat iemand leert dat de verwachte ramp niet gebeurt

Wat is een depressieve stoornis?

Een stoornis waarbij minstens vijf symptomen gedurende twee weken aanwezig zijn

Wat zijn de twee hoofdsymptomen van een depressieve stoornis?

Sombere stemming en verlies van interesse of plezier

Hoeveel symptomen zijn nodig voor een depressieve stoornis?

Minstens vijf

Hoe lang moeten de symptomen aanwezig zijn?

Minstens twee weken

Noem overige symptomen van depressie

Gewichtsverandering, slaapproblemen, vermoeidheid, schuldgevoelens, concentratieproblemen en gedachten aan de dood

Wat is een persisterende depressieve stoornis?

Een langdurige depressieve stemming die bij kinderen minstens één jaar duurt

Wat is een disruptieve stemmingsdisregulatiestoornis (DMDD)?

Ernstige terugkerende woede-uitbarstingen gecombineerd met een chronisch geïrriteerde stemming

Hoe vaak komen woede-uitbarstingen voor bij DMDD?

Minstens drie keer per week

Hoe lang moeten klachten van DMDD aanwezig zijn?

Minstens twaalf maanden

Tussen welke leeftijden mag DMDD worden vastgesteld?

Tussen 6 en 18 jaar

Voor welke leeftijd moeten de eerste symptomen van DMDD aanwezig zijn?

Voor het 10e levensjaar

Wat is een bipolaire stoornis?

Een stoornis met afwisselende depressieve en manische of hypomanische episodes

Wat is een manische episode?

Een periode van verhoogde of prikkelbare stemming en verhoogde energie gedurende minstens één week

Wat zijn de twee hoofdsymptomen van een manische episode?

Een verhoogde of prikkelbare stemming en verhoogde doelgerichte activiteit of energie

Noem symptomen van manie

Grandiositeit, minder slaapbehoefte, spreekdrang, gedachtevlucht, afleidbaarheid en risicovol gedrag

Wat is een hypomanische episode?

Een mildere vorm van manie die minstens vier dagen duurt

Wat is het verschil tussen hypomanie en manie?

Hypomanie veroorzaakt geen ernstige beperkingen of ziekenhuisopname

Wat is een bipolaire-I-stoornis?

Een stoornis met minstens één manische episode

Wat is een bipolaire-II-stoornis?

Een stoornis met depressieve episodes en hypomanie, maar nooit manie

Wat is een cyclothyme stoornis?

Wisselende milde depressieve en hypomanische symptomen zonder volledige episodes

Waarom is het stellen van een diagnose bij kinderen lastig?

Omdat symptomen anders tot uiting komen per leeftijd

Welke drie groepen etiologische theorieën moet je kennen?

Biologische, psychologische en sociale theorieën

Wat houdt de stress-theorie in?

Depressie ontstaat wanneer iemand onvoldoende kan omgaan met eisen en stressoren

Wat houdt de gedragstheorie van Lewinsohn in?

Tekort aan sociale vaardigheden leidt tot minder belonende interacties en depressie

Wat houdt Becks cognitieve theorie in?

Negatieve denkpatronen veroorzaken en onderhouden depressie

Wat houdt de biologische theorie in?

Genetische factoren en verstoringen in neurotransmitters spelen een rol

Wat is zelfverwonding?

Het opzettelijk beschadigen van het eigen lichaam zonder suïcide-intentie

Wat is suïcide?

Het opzettelijk beëindigen van het eigen leven