9: leven een industriële samenleving

vmm jaar 1

Industriële revolutie (1750-1914)

een fundamentele overgang van handarbeid naar machinale productie in fabrieken, begonnen in Engeland. door uitvindingen zoals de stoommachine en het gebruik van steenkool steeg de productie wat leidde tot urbanisatie

technologische veranderingen

van handwerk naar machineproductie. belangrijke innovaties als de stoommachine leidde tot massaproductie en verstedelijking. het zorgde voor moderne transportsector

economische veranderingen

huisnijverheid maakte plaats voor fabrieken, wat leidde tot schaalvergroting, snellere productie, lagere prijzen, urbanisatie en opkomst van kapitalisme. agrarisch → industrieel

sociale veranderingen

massale urbanisatie, opkomst arbeidersklasse en klassensamenleving. armoede in steden, lange dagen en slechte omstandigheden, kinderarbeid.

urbanisering

een massale trek van het platteland naar steden, doordat fabrieken werkgelegenheid boden. het leidt tot overbevolking, extreme armoede, slechte huisvesting en hygiëne. → de sociale kwestie

kinderarbeid

tijdens de revolutie was kinderarbeid op grote schaal gebruikelijk in fabrieken, mijnen en werkplaatsen. kinderen vanaf 6 jaar gingen aan het werk. ze waren goedkoop. ze werkte om het gezin te kunnen onderhouden. veel kindersterfte

sociale ongelijkheid

een grote kloof tussen rijke fabriekseigenaren en een arme arbeidersklassen die in krottenwijken leefden en werkdagen maakte tussen de 12 en 16 uur.

opkomst vakbonden

in de tweede helft van de 19e eeuw kwamen vakbonden op. ze streden voor beter lonen, kortere werkdagen en minder kinderarbeid. in 1872 werden vakbonden gelegaliseerd

sociale bewegingen

als reactie op de sociale kwestie: slechte arbeidsomstandigheden, armoede en kinderarbeid. er ontstonden stromingen zoals socialisme en feminisme

kinderwetje van houten

in 1874 kwam het kinderwetje, als voorloper op de leerplichtwet. onderander deze wet legt de basis voor de verzorgingsstaat