4 Etapy integracji gospodarczej | Quizlet

Stopnie regionalnej integracji gospodarczej według koncepcji neoliberalne

Liberalizacja handlu CAŁKOWITA

Liberalizacja przepływu czynników produkcji NISKI STOPIEŃ

Harmonizacja polityki handlowej i gospodarczej NISKI STOPIEŃ

Stopnie regionalnej integracji gospodarczej według koncepcji instytucjonalnej

Liberalizacja handlu CAŁKOWITA

Liberalizacja przepływu czynników produkcji CAŁKOWITA

Harmonizacja polityki handlowej i gospodarczej CAŁKOWITA

Strefa wolnego handlu Zalety

swoboda w kształtowaniu polityki handlowej i innych form polityki gospodarczej wobec krajów trzecich (u3manie suwerenność gospodarcza)

poprawa poziomu efektywności gospodarowania i poziomu stopy życiowej w ramach ugrupowania (występowanie określonych efektów)

Strefa wolnego handlu istota

eliminacja ceł i ograniczeń ilościowych na towary • autonomia polityki celnej i zagranicznej w stosunku do krajów trzecich

Strefa wolnego handlu Pojęcie

Międzynarodowa Organizacja Handlu 1947-1948 • najprostsza instytucjonalna forma realizacji idei wolnego handlu w regionie

Efekty gospodarcze SWH statyczne (krótkookresowe)

❑ efekt kreacji handlu

❑ efekt przesunięcia (zmiany kierunków) handlu

❑ efekt zniekształcenia handlu

Efekty gospodarcze SWH dynamiczne (długookresowe)

❑ ↑ tempa wzrostu gospodarczego

❑ ↑ popytu inwestycyjnego

❑ ↑ poziomu zatrudnienia + sprawności kapitału i pracy

❑ racjonalizacja wykorzystania czynników wytwórczych

❑ korzyści skali w sferze produkcji i zbytu

❑ uruchamianie mechanizmów mnożnikowych

Efekt kreacji handlu SWH

• dotyczy wyłącznie wymiany wzajemnej między krajami SWH • powstanie nowego strumienia obrotów • rezultat różnic w kosztach produkcji • efekt produkcyjny (James E. Meade 1907-1995, 1977) (zastępowanie drogiej produkcji krajowej przez tańszy import z innego kraju strefy) • efekt konsumpcyjny (wzrost konsumpcji całkowitej, efekt substytucyjny)

Efekt przesunięcia handlu SWH

• przesunięcie źródeł zakupu towarów • ↑ udziału handlu wzajemnego między krajami ugrupowania integracyjnego • ↓ udziału handlu z krajami trzecimi • efekt produkcyjny + konsumpcyjny: w relacji kraje SWH kraje trzecie • przyczyna: wzrost konkurencyjności cenowej na skutek zniesienia barier handlowych

Efekt zniekształcenia handlu SWH

• sprowadzanie towaru z kraju trzeciego poprzez granice kraju strefy o niższym poziomie ceł • przyczyny: brak ceł wewnątrz strefy + autonomia polityki handlowej wobec krajów trzecich • przy braku reguł pochodzenia towarów ( prawa, regulacje i praktyki administracyjne stosowane w celu zidentyfikowania kraju pochodzenia towarów w handlu światowym) (możliwy tylko w teorii)

Unia celna Pojęcie

• Jacob Viner (l. 40. XX w) - badania teoretyczne nad unią celną • wyższa forma regionalnej integracji gospodarczej niż strefa wolnego handlu

Unia celna istota

• liberalizacja wzajemnych obrotów handlowych • ujednolicenie polityki celnej wobec krajów trzecich

Unia celna Efekty gospodarcze

Statyczne (w krótkim okresie) • efekt kreacji handlu (efekt produkcyjny + konsumpcyjny) • efekt przesunięcia handlu • efekt fiskalny (zmiana poziomu wpływów z ceł) • efekt redystrybucyjny (zmiana relacji korzyści konsument-producent z powodu zmian struktury produkcji, konsumpcji i handlu) • efekt bilansu obrotów handlowych, efekt bilansu obrotów bieżących, efekt terms of trade

TOT

relatywne ceny dóbr eksportowanych do importowanych (w danym państwie), określane warunkami wymiany międzynarodowej.

• TERMS OF TRADE WEWNĘTRZNY

dotyczy relacji cen w ramach ugrupowania integracyjnego

• TERMS OF TRADE ZEWNĘTRZNY

relacje cen w stosunku do krajów trzecich, niezintegrowanych

EFEKT TERMS OF TRADE

• pojawia się wraz ze zniesieniem barier celnych • powoduje zmianę relacji cen importowanych i eksportowanych przez dany kraj • zależy od: rozmiarów i struktury obrotów handlowych + cenowych i dochodowych elastyczności popytu i podaży w integrujących się krajach

Efekty dynamiczne unii celnej dla krajów członkowskich i nieczłonkowskich unii

Efekty alokacyjne

Efekty akumulacyjne

Efekty lokalizacyjne wzrostu gospodarczego i dobrobytu

Efekty dla wzrostu gospodarczego i dobrobytu

Efekty dla podziału dochodów

Efekty alokacyjne UC

-alokacja zasobów zgodnie z zasadą ich obfitości-poprawa efektywności zasobów-korzyści skali (w sferze produkcji i zbytu)-ograniczenie zniekształceń rynkowych

Efekty dla podziału dochodów

Efekty akumulacyjne UC

- akumulacja zasobów

Efekty lokalizacyjne wzrostu gospodarczego i dobrobytu UC

- przestrzenna polaryzacja działalności gospodarczej

Efekty dla wzrostu gospodarczego i dobrobytu UC

-po stronie popytu-po stronie podaży

Efekty dla podziału dochodów UC

wpływ na terms of trade

Wspólny rynek istota

wyższa instytucjonalna forma integracji niż SWH i UC • usunięcie barier swobodnego przepływu dóbr, usług oraz czynników wytwórczych • eliminacja wszelkich przeszkód dla międzynarodowej migracji siły roboczej i kapitału

Efekty wspólnego rynku

efekty alokacyjne

efekty akumulacyjne

efekty lokalizacyjne

efekty alokacyjne WR

(wyrównanie cen czynników wytwórczych + efekty dochodowe powodowane wyrównaniem dochodów z własności tych czynników)

efekty akumulacyjne WR

(efekty inwestowania w czynniki wytwórcze {zasoby pracy -> w tym złożonej -> kapitał ludzki -> wiedza techniczna}, warunek: pozytywny efekt funkcjonowania wspólnego rynku)

efekty lokalizacyjne WR

(efekty przestrzennej koncentracji działalności gospodarczej, dysonans prędkości rozwoju poszczególnych regionów)

Unia monetarna Istota

rozwinięcie SWH, UC i WR • wspólny rynek kapitałowy (w tym finansowy) • unia kursowa (pełna wymienialność walut lub wspólna waluta we wzajemnych rozliczeniach) • pełna harmonizacja polityki pieniężnej • połączenie rezerw dewizowych • wspólny bank centralny

Warunki sprawnego funkcjonowania Unii montarnej

wysoki stopień otwartości gospodarki i strukturalnego dopasowania w sferze handlu • wysoki stopień mobilności czynników wytwórczych • pełna elastyczność stawek płac i cen produktów • wysoki stopień przygotowania gospodarek do wystąpienia szoków podażowych i popytowych

Korzyści makroekonomiczne UM

• racjonalne wykorzystanie wspólnych zasobów dewizowych • wspólna waluta dla rozliczeń międzynarodowych • pomoc finansowa w razie trudności gospodarczych • wewnątrzunijna koordynacja polityki pieniężnej i fiskalnej

. Unia monetarna Korzyści mikroekonomiczne

Efekty eliminacji kosztów transakcyjnych

Efekty eliminacji ryzyka zmian kursów walutowych

Efekty eliminacji kosztów transakcyjnych

(Korzyści mikroekonomiczne UM)

Korzyści bezpośrednie (eliminacja kosztów wymiany) \

Korzyści pośrednie (zanik dyskryminacji cenowej)

Efekty eliminacji ryzyka zmian kursów walutowych

(Korzyści mikroekonomiczne UM)

Większa przewidywalność przyszłych dochodów i poziomu dobrobytu

Stabilizacja cen i działania mechanizmu cenowego

Wzrost tempa rozwoju gospodarczego

Korzyści pozaekonomiczne UM

polityczno-społeczne zwiększone poczucie bezpieczeństwa i stabilności warunków działania większa identyfikacja interesów ponadnarodowych tworzenie i pogłębianie przesłanek procesu przechodzenia do unii politycznej

Zagrożenia UM

polityczno-społeczne zwiększone poczucie bezpieczeństwa i stabilności warunków działania większa identyfikacja interesów ponadnarodowych tworzenie i pogłębianie przesłanek procesu przechodzenia do unii politycznej

Systemy kursu walutowego

sztywne

pośrednie

zmienne

kurs sztywny

IZBA WALUTOWA

UNIA MONETARNA

DOLARYZACJA (EUROIZACJA)

kursy pośrednie

KURS REGULOWANY

KURS PEŁZAJĄCY

PASMO KURSOWE

KURS USTALANY WZGLĘDEM KOSZTYKA WALUT

kursy zmienne

KURS PŁYNNY KIEROWANY

KURS PŁYNNY KIEROWANY

Rodzaje dolaryzacji

nieoficjalna

półoficjalna

oficjalna (dolaryzaxja pełna)

nieoficjalna delaryzacja

korzystanie z waluty obcej jako środka przechowywania wartości

• jako miernika wartości przy dużych transakcjach (np. kupno nieruchomości) • środkiem płatniczym - waluta krajowa

• trudna do oszacowania

półoficjalna dolaryzacja

• oficjalny system dwu- lub wielowalutowy • w praktyce: funkcjonowanie 2 walut • waluta obca - rola drugorzędna w stosunku do waluty krajowej

oficjalna (dolaryzacja pełna)

oficjalna (dolaryzacja pełna)

Dolaryzacja Ekwadoru

Efekty w sferze finansowej (1)

Inflacja • Stabilizacja inflacji • Spadek zmienności inflacji

Stopy procentowe • Obniżenie zmienności stóp procentowych • Mniejsza wrażliwość stóp procentowych na zmiany polityczne • Spadek realnych stóp procentowych

Finanse państwa • Większa dyscyplina fiskalna • Stymulująca rola w zakresie reform strukturalnych

Inflacja • Stabilizacja inflacji • Spadek zmienności inflacji Stopy procentowe • Obniżenie zmienności stóp procentowych • Mniejsza wrażliwość stóp procentowych na zmiany polityczne • Spadek realnych stóp procentowych Finanse państwa • Większa dyscyplina fiskalna • Stymulująca rola w zakresie reform strukturalnych

Kurs walutowy i finanse międzynarodowe • Obniżenie zmienności realnego kursu walutowego • Izolacja krajowych rynków finansowych od perturbacji politycznych • Utrata części rezerw dewizowych na rzecz kupna banknotów (bez monet)

System bankowy • Brak odpowiedniego systemu zabezpieczenia depozytów • Spadła liczba niespłaconych kredytów • Konsolidacja systemu bankowego (1998-39; 2005-25 banków komercyjnych) • Wzrost poziomu bankowych kapitałów własnych • Wzrost płynności - konieczność utrzymywania przez banki wyższego poziomu aktywów płynnych (efekt zlikwidowania instytucji pożyczkodawcy ostatniej instancji)

Dolaryzacja Ekwadoru Efekty w wymianie z zagranicą

• Niższe koszty transakcyjne – stymulowanie wymiany handlowej

• Zwiększenie napływu kapitału zagranicznego

Dolaryzacja Ekwadoru

Efekty gospodarczo-polityczne

• Stabilizacja gospodarcza • Osiągnięcie większej stabilności finansowej • Osiągnięcie większego zaufania na arenie międzynarodowej

Istota unii gospodarczej

wolny handel towarami i usługami • swoboda przepływu czynników wytwórczych • koordynacja wszystkich rodzajów polityki gospodarczej w skali całego ugrupowania

Unia gospodarcza Obszary koordynacji

polityka makroekonomiczna (w tym: cenowa, walutowa, stopy procentowej, budżetowa i fiskalna) • polityka rozwoju gospodarczego (w tym: zatrudnienia, płac, edukacyjna, technologiczna) • polityka mikroekonomiczna (w tym: przemysłowa, rolna, energetyczna, transportowa, ochrony środowiska naturalnego i regionalna)

Unia gospodarcza skoordynowana a pełna integracja

Unia gospodarcza skoordynowana w skali ugrupowania polityka krajowa jedna polityka ponadkrajowa nie wymaga unii politycznej

pełna integracja gospodarcza

jedna polityka ponadkrajowa j jedna wewnętrzna i zagraniczna polityka sensu stricto

Efekty unii gospodarczej

alokacyjne

akumulacyjne

lokalizacyjne

alokacyjne efekty UG

skuteczniejsze usuwanie przeszkód dla „niewidzialnej ręki" (eliminacja nieuczciwej konkurencji)

akumulacyjne efekty UG

silniejsze - dzięki wspólnej polityce celnej, monetarnej, gospodarczej itp.

lokalizacyjne efekty ug

silniejsze - dzięki wspólnej polityce celnej, monetarnej, gospodarczej itp.

Istota unii politycznej

dopasowywanie polityki wewnętrznej (organizacja życia publicznego oraz formy udziału osób fizycznych i prawnych w tym życiu)

dopasowywanie poloityki zagranicznej (stosunki między narodami i państwami wyrażające się we wzajemnym poparciu, sojuszach i tolerancji)

dopasowywanie integrujących się krajów

dopasowywanie UP

ponadnarodowa - ujęcie federalne

międzynarodowa - ujęcie funkcjonalne

ponadnarodowa - ujęcie federalne UP

(integracja polityczna - charakter ponadkrajowy organ ponadkrajowy - o szerokim zakresie kompetencji przejętych z ośrodków krajowych)

międzynarodowa - ujęcie funkcjonalne ujęcie UP

(decyzje polityczne - krajowe organy integracyjne organ międzynarodowy - koordynacja wspólnych przedsięwzięć politycznych)

Istota pełnej integracji gospodarczej

całkowite ujednolicenie w skali międzynarodowej podstawowych reguł i zasad funkcjonowania gospodarki oraz polityki wewnętrznej i zagranicznej • scalony gospodarczo i politycznie organizm • podmiot międzynarodowego życia gospodarczego i politycznego

Metody realizacji pełnej integracji gospodarczej

pełna integracja gospodarcza w sferze rzeczowej

pełna integracja gospodarcza w sferze instytucjonalnej

uwarunkowana infrastrukturalnie

efekt ujednolicania czynników pozaekonomicznych (politycznych)

pełna integracja gospodarcza w sferze rzeczowej - inne nazwy

integracja faktyczna integracja naturalna

pełna integracja gospodarcza w sferze instytucjonalnej - inne nazwy

integracja strategiczna integracja polityczna

uwarunkowana infrastrukturalnie pełnej integracji gosp

(położenie geograficzne, infrastruktura ekonomiczna i społeczna) i gospodarczo (poziom rozwoju gospodarczego, komplementarność)

Główne koncepcje realizacji pełnej integracji gospodarczej

Federalizm Konfederalizm

Neofunkcjonalizm Funkcjonalizm

Federalizm

federacja ponadkrajowy system organów integracja polityczna - priorytet

Konfederalizm

konfederacja suwerenność państw instytucje ponadkrajowe - ograniczone kompetencje

Neofunkcjonalizm

rozwój powiązań rzeczowych częściowy automatyzm integracji

Funkcjonalizm

rintegracja gospodarcza - prymat automatyzm integracji pod wpływem rynku

FEDERALIZM przedstawiciele

Jean Monnet Robert Schuman Konrad Adenauer Walter Hallstein

Konfederalizm przedstawiciele

Charles de Gaulle Franz Josef Strauss

Neofunkcjonalizm przedstawiciele

Ernst Haas Leon Lindberg

Funkcjonalizm przedstawiciele

David Mitrany Herbert Giersch

Jean Monnet -

francuski polityk i ekonomista, jeden z głównych architektów integracji europejskiej; nie pełnił wysokich urzędów, ale miał duży wpływ na politykę państw zachodnich.

Robert Schuman -

francuski polityk, współtwórca zjednoczonej Europy; przeciwnik nazizmu (aresztowany); współinicjator EWWiS; przewodniczący Parlamentu Europejskiego (1958-1960).

Konrad Adenauer -

kanclerz RFN (1949-1963), lider CDU; przeciwnik nazizmu; jego polityka wobec granicy z Polską była negatywnie oceniana w Polsce.

Walter Hallstein -

niemiecki prawnik i polityk, pierwszy przewodniczący Komisji Europejskiej (1958-1967); wcześniej związany z obroną nazistów w Norymberdze.

Charles de Gaulle -

francuski polityk i wojskowy; przywódca Wolnej Francji podczas II wojny światowej; prezydent (1959-1969); twórca systemu półprezydenckiego.

Franz Josef Strauss -

niemiecki polityk, lider CSU; minister w rządzie RFN (m.in. obrony); wieloletni premier Bawarii.

David Mitrany -

brytyjski teoretyk stosunków międzynarodowych; przeciwnik federalizmu; twórca koncepcji współpracy międzynarodowej przez wyspecjalizowane instytucje.

Herbert Giersch -

niemiecki ekonomista; początkowo zwolennik keynesizmu, później ekonomii podaży.

Ernst Haas

- politolog, twórca neofunkcjonalizmu; emigrant do USA; profesor Uniwersytetu Berkeley.

Leon Lindberg -

ekonomista i profesor; zajmował się integracją regionalną i rozwojem neofunkcjonalizmu.