KPSS Tarih

Orta Asya Kültür Merkezleri

Anav -> Orta Asya'nın en eski kültür merkezi
Afanesyova -> Orta Asya'nın en eski Türk kültür merkezi
Tagar -> Orta Asya'nın en gelişmiş kültür merkezi
Andronova - > Türklerin atalarının yaşadığı kültür merkezi
Karasuk -> orta asya ilk demir işlendiği yer
Kelteminar -> orta asya yerleşik yaşam kültür merkezi

Türk Göçlerinin Nedenleri (islamiyet öncesi)

• Kuraklık, kar fırtınaları ve kıtlık - Orta Asya'nın toprak ve iklim bakımından hayvancılık ve tarıma elverişsiz hale gelmesi - Çin, Kitan ve Moğol baskısı (dış etken) - Yeni yerler görme isteği (merak) - Tüm dünyayı türkler yönetsin anlayışı - Boylar arası mücadele ve hayvan hastalıkları - Hızlı nüfus artışı ve kaynakların (otlakların) hızla tükenmesi.

Türk göçlerinin sonuçları

• Türk kültürü geniş alana yayılmıştır. - Türk din ve dil yapıları değişmiştir. - Türk tarihinin bir bütün içerisinde incelenmesi zorlaşmıştır. - Yeni Türk devletleri kurulmuştur.

İskitler hakkında genel bilgiler

"İranlılar Saka adını vermiştir. En yoğun Kırım Yarımadası ve çevresinde yaşamışlar. Bilinen ilk Türk boyudur. En önemli hükümdar Alper Tunga'dır. Alper Tunga ile Pers hükümdarı ""Kirus"" arasında yıllarca savaşlar olmuştur. Bu savaşlar İran destanı Şehname'ye konu olmuştur. Alper Tunga bu destanda Afrasiyab olarak geçmiştir. Kadın hükümdar Tomris Hatun İskitleri yönetmiştir. Ordusunda Amazon adı verilen kadın savaşçılar yer almıştır. Atı evcilleştirip atlardan bir savaş aracı olarak yararlanmıştır. Üzengiyi ilk defa kullanmışlardır. Maden işlemeciliğinde usatalaştıkları için Bozkırın Kuyumcuları nickname'ini almışlardır. İlk defa balbal dikmişlerdir. böyle garip bi heykelimsi bi şey. Sanat eserlerinde hayvan üslubunu kullanmışlardır. Tarihçi Heredot ""İskitler çok medeni bir milletti. Gümüş işçiliğinde, dişçilikte ve çıkıkları sarmakta ustaydılar"" demiştir."

Asya Hun Devleti (Büyük Hun Devleti) Genel mö 220 - ms 216

"Tarihte bilinen ilk Türk devletidir. Hun insan, halk anlamına gelir. Çinliler hunlar için ""asya bozkırlarının hakimi atlı bir topluluk"" demiştir. Kurucusu Teoman'dır, başkenti Ötüken'dir. Milattan Önce 4. yüzyılın başlarında Çinliler hun akınlarına karşı koyamadıkları için kulelerini birleştirerek çin seddini yapmıştır. En önemli hükümdarı Metehan'dır. Sonsuz genişlik, yücelik anlamına gelen Tan-Hu ünvanını almıştır. Metehan'dan sonra başa geçen Kiok Çin özentisi bi lavuktur. Çinli prensesle evlenmesi gelecekte devletin içten yıkılmasına ortam hazırlamıştır. Çin entrikaları, boylar arası mücadele ve halkın kağanlara karşı itaatsizliği gibi sebeplerden devlet ikiye ayrılmıştır. Asya Hun Devleti Hükümdarı Çiçi Türkler süperdir boyun eğmeyeceğiz falan filan demiştir. Kardeşi ""Gel abi Çin'e bağlanalım"" diyince de ""hassiktir lan ordan"" demiştir. Çin baskısından dolayı Kuzey Hun Lideri Balamir, iki yüz bin kişiyle Avrupa'ya göç etmeye başlamıştır. Yollarındaki barbar kavimler (Gepit, Vandal, Sakson, Frank, Got, Astrogot) gelen hunları görerek kaçmaya başlamışlardır bu büyük hareket silsilesine Kavimler Göçü (375) denir."

Asya Hun Devleti - Metehan

"Moğol asıllı Tunghular, Metehan'dan atlarını, bir eşini ve bir toprak parçası istemiştir. İlk ikisini kabul eden Mete toprak parçasına şiddetle karşı çıkmıştır. ""Toprak devletin temeli ve köküdür. Milletin malıdır"" anlayışını getirerek vatan sevgisinden bahseden ilk Türk hükümdarı olmuştur. Mete han 176'da Çin Hükümdarı'na gönderdiği mektupta ""Batıdakı yüeçileri göğün yardımıyla askerlerimizin üstün yetenekleri ve dayanıklı askerlerimizin gücüyle yendim. Sonra türk 26 boyu birleştirdim. Yay çekebilen bütün kavimler tek bir aile gibi birleştiler. Hepsi Hun oldular."" diyerek Orta Asya'da ilk defa siyasi birliği sağlayan Türk hükümdarı olmuştur. Metehan ordu da 10'lu sistemi kurarak ilk defa düzenli orduyu bulmuştur. Bu sayede Çin'e yaptığı seferlerde başarılı olmuş fakat asimile olmamak için Çin'i almamış, vergiye bağlamıştır."

Kavimler Göçü Sonuçları

Roma İmparatorluğu 395 yılında Doğu ve Batı Roma olmak üzere ikiye ayrılmıştır.Avrupa Hun Devleti kurulmuştur.Avrupa'da feodalite (derebeylik) ortaya çıkmıştır.Kilise güçlenmiş, skolastik düşünce ortaya çıkmıştır.Çeşitli kavimlerin kaynaşması sonucu yeni milletler ortaya çıkmıştır. (İspanyollar, İngilizler vb.)Avrupa'nın günümüzdeki devletleri ortaya çıkmıştır. (İngiltere, Fransa)Hristiyanlık Avrupa milletleri arasında yayılmıştır.İlk Çağ kapanmış, Orta Çağ açılmıştır.Avrupalılar, Türk kültürünü tanımıştır.