Beleid en organisatie in het onderwijs

Gecentraliseerde staat

Staatsvorm waarbij één centrale overheid alle macht uitoefent over het hele land

Wetgevende macht

Macht die wetten maakt (Koning, Kamer en Senaat)

Uitvoerende macht

Macht die wetten uitvoert (regering)

Rechterlijke macht

Macht die recht spreekt en wetten toepast

Eerste staatshervorming

(1970) Oprichting cultuurgemeenschappen en erkenning gewesten

Tweede staatshervorming

(1980) Gemeenschappen en gewesten krijgen eigen parlement en regering

Derde staatshervorming

(1988-1989) Onderwijs naar gemeenschappen, oprichting Brussels Gewest

Vierde staatshervorming

(1993) België wordt federale staat

Vijfde staatshervorming

(2001) Overdracht bijkomende bevoegdheden

Zesde staatshervorming

(2011-2014) Hervorming senaat en bevoegdhedenverdeling

Vlaams parlement

Wetgevende macht in Vlaanderen die decreten maakt

Vlaamse regering

Uitvoerende macht in Vlaanderen

Gemeentewet

Wet die gemeenten bevoegd maakt voor onderwijsorganisatie

Eerste organieke wet op lager onderwijs

Wet (1842) die gratis lager onderwijs verplicht maakte

Eerste organieke wet op middelbaar onderwijs

Wet (1850) die middelbaar onderwijs regelde

Tweede wet op lager onderwijs en middelbaar onderwijs

Wet (1879-1881) die officiële scholen verplicht stelde

Schoolpactwet

Wet (1959) die vrijheid van onderwijs en financiering regelt

Communautarisering

Overdracht van onderwijsbevoegdheden naar gemeenschappen

Grondwet artikel 24

Artikel dat vrijheid van onderwijs garandeert

Legaliteitsbeginsel

Elke maatregel die ernstig ingrijpt op de organisatie van het onderwijs moet door de decreetgever worden geregeld

Agentschap voor onderwijsdiensten (AGODI)

Voert onderwijsbeleid uit en betaalt middelen/salarissen uit

DISCIMUS

Systeem voor uitwisseling van leerlingengegevens

Hoger beroepsonderwijs (HBO5)

Opleidingen tussen secundair en hoger onderwijs

Secundair na secundair onderwijs (Se-n-Se)

Beroepsgerichte opleidingen na secundair onderwijs

Actieve vrijheid van onderwijs

Recht om scholen op te richten en organiseren

Passieve vrijheid van onderwijs

Recht op vrije schoolkeuze

Het recht van oprichting

Recht om onderwijsinstellingen op te richten

Het recht van richting

Pedagogische vrijheid van scholen

Het recht van inrichting

Recht om organisatie van school zelf te bepalen

Dubbele contingentering

Verdeling van plaatsen tussen indicator- en niet-indicatorleerlingen

Aanvaardingsplicht

School moet leerlingen toelaten die voldoen aan voorwaarden

Ontwikkelingsdoelen

Minimumdoelen voor kleuteronderwijs

Eindtermen

Minimumdoelen die leerlingen moeten bereiken

Absoluut verzuim

Niet ingeschreven zijn én geen onderwijs volgen

Ongeoorloofd relatief verzuim

Wel ingeschreven maar ongewettigd afwezig

Luxe verzuim

Afwezigheid om niet-essentiële redenen (bv. vakantie)

Incidenteel spijbelen

Af en toe spijbelen

Berekend spijbelen

Systematisch bepaalde lessen overslaan

Periodiek spijbelen

Afwisselend wel/niet aanwezig zijn

Permanent spijbelen

Volledig afwezig ondanks inschrijving

Scherpe maximumfactuur

Maximaal bedrag dat school mag vragen per jaar

Minder scherpe maximumfactuur

Maximumbedrag voor meerdaagse uitstappen

Departement onderwijs en vorming

Beleidsvoorbereidende administratie

Agentschap voor hoger onderwijs, volwassenenonderwijs, kwalificaties en studietoelagen (AHOVOKS)

Beheer van hoger onderwijs en kwalificaties

Agentschap voor infrastructuur (AGION)

Financiert schoolgebouwen

Vlaams ministerie van onderwijs en vorming

Overheidsinstantie die onderwijsbeleid voorbereidt en uitvoert en zo op macroniveau het onderwijs organiseert en stuurt (met o.a. Agentschap voor Onderwijsdiensten (AGODI), Departement Onderwijs en Vorming en het Agentschap Hoger Onderwijs, Volwassenenonderwijs, Kwalificaties en Studietoelagen (AHOVOKS))

Vlaamse onderwijsraad

Adviesraad voor onderwijsbeleid

Onderwijsinspectiedienst

Dienst die kwaliteit van scholen controleert

Onderwijsnetten

Groepering van scholen volgens organisatievorm

Officiële scholen

Scholen georganiseerd door overheid

Vrije scholen

Scholen georganiseerd door privé-initiatief

Gefinancierde scholen

Scholen die volledig door overheid betaald worden

Gesubsidieerde scholen

Scholen die subsidies krijgen

Gesubsidieerd officieel onderwijs

Publieke scholen met subsidies

Het GO! Onderwijs van de Vlaamse gemeenschap

Gemeenschapsonderwijs

Gesubsidieerd vrij onderwijs

Privé-scholen met subsidies

Koepels

Organisaties die scholen ondersteunen en vertegenwoordigen

OVSG

Koepel - Onderwijssecretariaat van de steden en gemeenten van de vlaamse gemeenschap

POV

Koepel van provinciaal onderwijs Vlaanderen

Katholiek onderwijs vlaanderen

Grootste onderwijskoepel

FOPEM

Koepel - Federatie van onafhankelijke pluralistische emancipatorische methodescholen

Federatie steinerscholen

Koepel van Steinerscholen

VOOP

Vlaams onderwijs overlegplatform

IPCO

Koepel protestants-christelijk onderwijs

OKO

Overlegorganisatie kleine onderwijsverstrekkers

Confessionele scholen

Scholen met religieuze basis

Niet-confessionele scholen

Scholen zonder religieuze basis

Onafhankelijke scholen

Scholen met eigen pedagogisch concept

Vlaamse gemeenschapscommissie

Onderwijsbeleid in Brussel voor Vlaamse gemeenschap

School

Pedagogisch geheel van onderwijsinstelling

Directie

Leiding van de school

Inrichtende macht

Verantwoordelijke voor schoolorganisatie

Scholengemeenschap

Samenwerkingsverband van scholen

Scholengemeenschapsinstelling

Instelling binnen scholengemeenschap

Lestijden

Omvang van lesuren voor personeel

Uren kinderverzorgers

Uren voor ondersteuning in kleuteronderwijs

Punten voor ondersteunend personeel

Middelen voor beleids- en ondersteuningstaken

Personeelsvergaderingen

Overlegmomenten voor personeel

Klassenraden

Overleg over leerlingen

Toelatingsklassenraad

Beslist over toelating leerlingen

Begeleidende klassenraad

Volgt leerlingen op en begeleidt

Delibererende klassenraad

Beslist over slagen en attesten

Vakgroepen

Groepen leerkrachten per vak

Vlaamse onderwijsraad (VLOR)

Adviesorgaan onderwijs

Onderwijsvakbonden

Belangenorganisaties personeel

ACOD-onderwijs

Socialistische vakbond onderwijs (algemene centrale der openbare diensten)

VSOA-onderwijs

Liberale vakbond onderwijs (vrij syndicaat voor het openbaar ambt)

COV

Christelijke onderzoeksverbond

COC

Christelijke onderwijscentrale (vakbond)

Algemeen christelijk vakverbond

Grote christelijke vakbond (COV en COC samen)

Ouderverenigingen

Organisaties van ouders

GO! Ouders

Oudervereniging GO!

VCOC

Vlaamse confederatie van ouders & ouderverenigingen

KOOGO

Koepel van ouderverenigingen van officieel gesubsidieerd onderwijs

Leerlingen- en studentenkoepelverenigingen

Vertegenwoordigen leerlingen/studenten

VSK

Koepel scholieren

VVS

Koepel - Vereniging van Vlaamse studenten

VLIR

Vlaamse interuniversitaire raad

VLHORA

Vlaamse hogescholenraad

VLUHR

Vlaamse universiteiten en hogescholenraad