63

Erzurum Kongresi’ni kimler düzenlemiştir?

Erzurum Kongresi’ni Mustafa Kemal düzenlememiştir. Düzenleyenler Trabzon Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti, Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti / Şark Vilayetleri Cemiyeti ve Kazım Karabekir’in çabalarıdır.

Erzurum Kongresi’nin toplanma amaçları nelerdir?

Erzurum Kongresi’nin toplanma amaçları Ermeni ve Rumlara karşı önlem almak, doğudan Türk göçünü engellemek ve doğuda örgütlenmeyi sağlamaktır.

Erzurum Kongresi’nde doğudan Türk göçünü engelleme amacı Wilson ilkeleriyle nasıl ilişkilidir?

Doğudan Türk göçü engellenmek istenmiştir çünkü Wilson ilkelerine göre nüfus çoğunluğu önemlidir. Türkler bölgeden göç ederse nüfus bakımından haksız duruma düşülebilir ve azınlık iddiaları güçlenebilir.

Erzurum Kongresi’ne hangi iller katılmıştır?

Erzurum Kongresi’ne Bitlis, Erzurum, Sivas, Trabzon ve Van katılmıştır. Bu liste BEST-VAN şeklinde kodlanabilir.

Erzurum Kongresi’ne katılan iller konusunda hangi iller tuzaktır?

Erzurum Kongresi’ne katılan iller Bitlis, Erzurum, Sivas, Trabzon ve Van’dır. Elazığ, Diyarbakır, Muş, Ankara ve Niğde bu listeye eklenmemelidir.

Erzurum Kongresi toplanış bakımından nasıl bir kongredir?

Erzurum Kongresi toplanış bakımından bölgeseldir. Çünkü katılan iller Bitlis, Erzurum, Sivas, Trabzon ve Van ile sınırlıdır.

Kazım Karabekir Erzurum Kongresi sürecinde nasıl bir role sahiptir?

Kazım Karabekir Erzurum Kongresi sürecinde etkilidir. 15. Kolordu Komutanıdır. Mustafa Kemal’i tutuklama emrine uymamış ve “Ben ve kolordum emrinizdeyim paşam” tavrıyla Milli Mücadele’ye destek vermiştir.

Mustafa Kemal Erzurum Kongresi’ne kiminle katılmıştır?

Mustafa Kemal Erzurum Kongresi’ne Rauf Orbay ile katılmıştır. Rauf Orbay Milli Mücadele sürecinde birçok önemli gelişmede yer alan isimdir.

Mustafa Kemal ve Rauf Orbay Erzurum Kongresi’nde nasıl yasal delege olmuştur?

Mustafa Kemal ve Rauf Orbay başlangıçta kongrenin yasal delegesi değildir ve kontenjan doludur. Kazım Yurdalan ve Cevat Dursunoğlu istifa ederek onların delege olmasını sağlamıştır.

Kazım Yurdalan ve Cevat Dursunoğlu’nun istifası sınavda nasıl sorulabilir?

Kazım Yurdalan ve Cevat Dursunoğlu’nun istifası, Mustafa Kemal’in Erzurum Kongresi’nde yasal statü kazanması ve kongre başkanlığının önünün açılması şeklinde sorulabilir.

Erzurum Kongresi’nin başkanı kimdir?

Erzurum Kongresi’nin başkanı Mustafa Kemal’dir. Mustafa Kemal’in kongreye başkan olması, yasal delege statüsü kazanmasıyla mümkün olmuştur.

Erzurum Kongresi Mustafa Kemal açısından hangi “ilk”i ifade eder?

Erzurum Kongresi, Mustafa Kemal’in ilk sivil çalışmasıdır. Mustafa Kemal bu süreçte “sine-i millete döndük” çizgisindedir.

Erzurum Kongresi ne zaman toplanmış ve ne zaman devam etmiştir?

Erzurum Kongresi’nin toplanma zamanı 11-23 Temmuz arasıdır. Kongre kararları 23 Temmuz’dan 7 Ağustos’a kadar devam eden süreçte alınmış / kongre 23 Temmuz-7 Ağustos arasında sürmüştür.

Erzurum Kongresi kararlarından sonra İstanbul Hükümeti Mustafa Kemal hakkında ne yapmıştır?

İstanbul Hükümeti, Erzurum Kongresi’nde alınan kararlardan dolayı Mustafa Kemal hakkındaki tutuklama kararını 28 Temmuz’da onaylamıştır.

Erzurum Kongresi’nin “milli sınırlar içinde vatan bütündür, bölünemez” kararı nasıl yorumlanır?

Bu karar milli bağımsızlıkla ilgilidir. Yönetime katılım değil, vatan bütünlüğü ve ülke sınırlarının korunması vurgulanır. Ayrıca ilk kez Misak-ı Milli sınırlarından bahsedilmiştir.

Misak-ı Milli sınırlarından ilk kez nerede bahsedilmiştir?

Misak-ı Milli sınırlarından ilk kez Erzurum Kongresi’nde bahsedilmiştir. “Milli sınırlar içinde vatan bütündür, bölünemez” ifadesi bu sınırların ilk işaretidir.

Misak-ı Milli sınırları hangi yerleri kapsar?

Misak-ı Milli sınırları bildiğimiz Türkiye’yi, Musul’u, Kerkük’ü ve Batum’u kapsar. “Bildiğimiz Türkiye” ifadesine Hatay da dahildir.

Misak-ı Milli sınırları çizilirken hangi ölçütler esas alınmıştır?

Misak-ı Milli sınırları çizilirken Mondros’tan önce Türklerin çoğunlukta olduğu yerler esas alınmıştır. Bu nedenle Mondros öncesi durum ve Wilson’un nüfus / çoğunluk ilkesi birlikte düşünülmelidir.

Misak-ı Milli sınırları sorusunda Mondros ve Wilson nasıl bağlanmalıdır?

Misak-ı Milli sınırları için “Mondros’tan önce Türklerin çoğunlukta olduğu yerler bütündür, bölünemez” mantığı vardır. Mondros ateşkes sınırı zaman ölçütünü, Wilson’un nüfus ilkesi ise çoğunluk ölçütünü verir.

Erzurum Kongresi’nde geçici hükümet fikri hangi kararla ortaya çıkmıştır?

İstanbul Hükümeti güvenliği sağlayamazsa geçici bir hükümet kurulmalıdır kararıyla geçici hükümet fikri ortaya çıkmıştır.

Geçici hükümet fikri ilk kez nerede gündeme gelmiştir?

Geçici hükümet fikri ilk kez Erzurum Kongresi’nde gündeme gelmiştir. Geçici hükümet yeni devletin sinyali olarak yorumlanır.

Erzurum Kongresi’nde “her türlü işgale ulus birleşerek karşı koymalıdır” kararı nasıl yorumlanır?

Bu karar milli bağımsızlıkla ilgilidir. İşgallere karşı ulusal güçlerin birleşmesi ve milletin birlikte direnmesi gerektiğini gösterir.

Erzurum Kongresi’nde “Kuvay-i Milliye’yi etkin, milli iradeyi egemen kılmak esastır” kararı nasıl yorumlanır?

Bu karar iki yönlüdür. Kuvay-i Milliye’nin etkin olması milli bağımsızlıkla ilgilidir; milli iradenin egemen olması milli egemenlikle ilgilidir.

“Kuvay-i Milliye’yi etkin, milli iradeyi egemen kılmak esastır” kararı Türk Kurtuluş hareketinin hangi iki cepheye karşı olduğunu gösterir?

Kuvay-i Milliye’nin etkin olması dışta işgalcilere karşı mücadeleyi, milli iradenin egemen olması içte saltanata karşı yönelişi gösterir. Bu nedenle Türk Kurtuluş hareketi dışta işgalcilere, içte saltanata karşıdır.

Erzurum Kongresi’nde manda ve himaye nasıl ele alınmıştır?

Manda ve himaye kabul edilemez kararı alınmıştır. Manda ve himayenin ilk reddi Erzurum Kongresi’nde gerçekleşmiştir.

Manda ve himayenin ilk reddi nerede yapılmıştır?

Manda ve himaye ilk kez Erzurum Kongresi’nde reddedilmiştir.

Erzurum Kongresi’nde Mebusan Meclisi ile ilgili hangi karar alınmıştır?

Mebusan Meclisi açılmalıdır kararı alınmıştır. Bu karar ilk kez Erzurum Kongresi’nde yer almıştır.

Mebusan Meclisi’nin açılması kararı ilk kez nerede yer almıştır?

Mebusan Meclisi’nin açılması kararı ilk kez Erzurum Kongresi’nde yer almıştır.

Erzurum Kongresi’ndeki Mebusan Meclisi kararı hangi kavram ve ilkelerle ilişkilidir?

Mebusan Meclisi kararı milli egemenlik, cumhuriyetçilik, halkçılık ve hükümetin denetlenmesiyle ilişkilidir. Meclis halk temsilini ve hükümet üzerindeki denetimi gösterir.

Erzurum Kongresi’nde Mebusan Meclisi’nin açılması neden hükümetin denetlenmesiyle ilgilidir?

1909 değişiklikleriyle hükümet padişaha değil meclise karşı sorumlu hale gelmiştir. Bu nedenle Mebusan Meclisi açılırsa İstanbul Hükümeti / Damat Ferit denetlenebilir ve alınacak bağımsızlık kararları yasal hale getirilebilir.

“Erzurum Kongresi’nin hangi kararı İstanbul Hükümeti’nin denetlenmesine yöneliktir?” sorusunda hangi cevap verilmelidir?

Doğrudan “hükümet denetlensin” maddesi aranmaz. Cevap “Mebusan Meclisi açılmalıdır” kararıdır. Çünkü meclis hükümeti denetler.

Erzurum Kongresi’nde azınlık haklarıyla ilgili hangi karar alınmıştır?

Azınlıklara vatan bütünlüğünü bozucu haklar verilemez kararı alınmıştır. Bu karar milli bağımsızlıkla ilgilidir.

Azınlıklara bütünlüğü bozucu haklar verilemez kararı neden kapitülasyonlara tepki değildir?

Bu karar azınlık haklarına tepkidir. Kapitülasyonlar yabancılara verilen ayrıcalıklardır. Azınlığa hak verilirse azınlık hakkı, yabancıya hak verilirse kapitülasyon olur. Bu ikisi karıştırılmamalıdır.

Erzurum Kongresi’nde dış yardım hangi şartla kabul edilmiştir?

Sömürü amaçlı olmaması şartıyla dış yardım alınabilir kararı verilmiştir. Bu karar bağımsızlığa vurgu yapar.

Erzurum Kongresi’nin dış yardım kararı neden “kongre meclis gibi davranmıştır” yorumunu doğurur?

Dış politika ile ilgili önemli kararları normalde meclis alır. Erzurum Kongresi dış yardım gibi dış politikaya ilişkin karar aldığı için meclis gibi davranmıştır.

Temsil Heyeti ilk kez nerede göreve başlamıştır?

Temsil Heyeti ilk kez Erzurum Kongresi’nde göreve başlamıştır.

Erzurum Kongresi’nde kurulan Temsil Heyeti nereyi temsil etmiştir?

Erzurum Kongresi’nde kurulan Temsil Heyeti doğuyu temsil etmiştir. Bu nedenle görevi ve temsil alanı bölgeseldir.

Doğu cemiyetleri ilk kez nerede birleşmiştir?

Doğu cemiyetleri Erzurum Kongresi’nde birleşmiştir. Bu birleşme bölgesel niteliklidir.

Erzurum Kongresi’nde “ulusal güçler padişahı da kurtaracaktır” kararı nasıl yorumlanır?

Bu karar saltanat yanlılarını Milli Mücadele’ye katmak ve birlik-beraberliği sağlamak amacı taşır. Padişahı kurtarma vurgusu, saltanat yanlılarını rahatlatmaya yöneliktir.

Erzurum Kongresi’nde “milli irade” ile “padişahı kurtarma” ifadeleri arasında neden çelişki vardır?

Milli irade egemenliği saltanatla çelişir; ancak Erzurum Kongresi’nde padişahı kurtarma ifadesi birlik ve beraberliği sağlamak, saltanat yanlılarını Milli Mücadele’ye çekmek için kullanılmıştır.

Erzurum Kongresi’nin kararları sonraki hangi gelişmelerde büyük ölçüde tekrar eder?

Erzurum Kongresi kararlarının büyük kısmı Sivas Kongresi’nde tekrar eder. Ayrıca Erzurum ve Sivas’ta alınan kararlar Amasya Görüşmeleri / Amasya Protokolleri’nde İstanbul Hükümeti’ne sunulur.

Erzurum-Sivas-Amasya Görüşmeleri karar aktarımı nasıl kodlanmalıdır?

Erzurum’da olan kararların çoğu Sivas’ta da vardır. Erzurum ve Sivas’ta alınan kararlar Amasya Görüşmeleri’nde hükümete sunulmuştur. Örnek: vatan bütündür bölünemez, milli irade, Mebusan Meclisi açılsın, azınlık hakları.

Erzurum Kongresi’nin altı “ilk”i nelerdir?

Erzurum Kongresi Mustafa Kemal’in ilk sivil çalışmasıdır; Misak-ı Milli sınırlarından ilk kez bahsedilmiştir; geçici hükümet fikri ilk kez ortaya çıkmıştır; manda ve himaye ilk kez reddedilmiştir; Mebusan Meclisi’nin açılması kararı ilk kez alınmıştır; Temsil Heyeti ilk kez göreve başlamıştır.

Erzurum Kongresi ile Amasya Genelgesi hangi yönlerden karıştırılmamalıdır?

Amasya Genelgesi’nde Milli Mücadele’nin gerekçe, amaç, yöntemi, milli egemenliğin ilk vurgusu, Temsil Heyeti fikrinin sinyali ve Sivas Kongresi kararı vardır. Erzurum Kongresi’nde ise ilk sivil çalışma, Misak-ı Milli sınırları, geçici hükümet fikri, manda reddi, Mebusan Meclisi açılması ve Temsil Heyeti’nin göreve başlaması vardır.

Erzurum Kongresi toplanış ve kararlar bakımından nasıl değerlendirilir?

Erzurum Kongresi toplanış bakımından bölgeseldir. Ancak aldığı kararların bazıları ulusaldır; vatanın bütünlüğü, milli irade, manda reddi ve Mebusan Meclisi gibi kararlar ulusal nitelik taşır.

Kars İslam Kongresi’nin temel özellikleri nelerdir?

Kars İslam Kongresi 1918’de toplanmıştır. İlk toplanan bölgesel kongredir. İngiliz ve Ermeni karşıtıdır. Kars’ın bağımsız kalmasını sağlamayı amaçlamıştır.

Cenubi Garbi Kafkas Geçici Hükümeti hangi kongre / hareketle ilişkilidir?

Cenubi Garbi Kafkas Geçici Hükümeti, Kars İslam hareketiyle ilişkilidir. Kars’ın bağımsız kalabilmesi için kurulmuştur. İngiliz ve Ermeni tehdidine karşıdır.

Balıkesir Kongresi’nin temel özellikleri nelerdir?

Balıkesir Kongresi Haziran-Ağustos 1919 arasında toplanmıştır. Batıdaki en büyük kongredir. Kuvay-i Milliye’yi desteklemiştir. Yunan karşıtıdır. Saltanatçıdır. Başkanı Hacim Muhittin’dir.

Balıkesir Kongresi nasıl hem saltanatçı hem milli mücadeleci olabilir?

Balıkesir Kongresi Yunan işgaline karşı Kuvay-i Milliye’yi desteklemiştir; bu yönüyle milli mücadeleci / milliyetçidir. Ancak aynı zamanda saltanatçı bir çizgiye sahiptir. Bu ikisi birlikte görülebilir.

Alaşehir Kongresi’nin temel özellikleri nelerdir?

Alaşehir Kongresi Ağustos 1919’da toplanmıştır. Başkanı Hacim Muhittin’dir. Yunan karşıtıdır ve Kuvay-i Milliye’yi destekler. Çaresizlik içinde İngiliz yardımı alma fikri de gündeme gelmiştir.

Hacim Muhittin hangi kongrelerle ilişkilidir?

Hacim Muhittin hem Balıkesir hem Alaşehir Kongresi’ne başkanlık yapmıştır. Daha sonra TBMM’ye katılmıştır.

Nazilli Kongresi’nin temel özellikleri nelerdir?

Nazilli Kongresi Ağustos 1919’da toplanmıştır. Yunan’a karşıdır ve Kuvay-i Milliye’yi desteklemiştir. Bulunduğu bölge işgal altında olduğu için Muğla’da toplanmıştır.

Nazilli Kongresi’nde “adı başka, toplandığı yer başka” tuzağı nedir?

Nazilli Kongresi’nin adı Nazilli’dir fakat bulunduğu bölge işgal altında olduğu için Muğla’da toplanmıştır. Bu nedenle “Muğla’da toplanan kongre” sorusunda Nazilli Kongresi düşünülmelidir.

Nazilli Kongresi hangi kişiyle ilişkilidir?

Nazilli Kongresi Celal Bayar ile ilişkilidir. Celal Bayar’ın sıfatları Galip Hoca ve Reşad-ı Sani’dir.

Celal Bayar’ın Milli Mücadele ve Cumhuriyet dönemi bağlantıları nasıl bilinmelidir?

Celal Bayar Nazilli Kongresi ile ilişkilidir; Galip Hoca ve Reşad-ı Sani sıfatlarıyla bilinir. Daha sonra İktisat Bakanlığı, Atatürk döneminin son başbakanlığı ve Cumhurbaşkanlığı yapacaktır.

Afyon Kongresi’nin temel özellikleri nelerdir?

Afyon Kongresi 2 Ağustos 1920’de toplanmıştır. Batıda son toplanan kongredir. Mustafa Kemal katılmıştır. Yunan karşıtıdır.

Pozantı Kongresi’nin temel özellikleri nelerdir?

Pozantı Kongresi Ağustos 1920 ve Ekim 1920’de iki kez toplanmıştır. Genel olarak son toplanan bölgesel kongredir. Kilikyalılar Cemiyeti düzenlemiştir. Fransız ve Ermeni karşıtıdır.

Pozantı Kongresi’ne Mustafa Kemal kiminle katılmıştır?

Mustafa Kemal Pozantı Kongresi’ne Fevzi Çakmak ile katılmıştır.

Pozantı Kongresi’ne katılan delegeler konusunda hangi yerler bilinmelidir?

Pozantı Kongresi’ne Niğde, Bor ve Kayseri’den delegeler katılmıştır. Bu bilgi soru kökü olarak verilebilir.

Kilikyalılar Cemiyeti hangi kongreyle ve hangi güçlere karşı ilişkilidir?

Kilikyalılar Cemiyeti Pozantı Kongresi’ni düzenlemiştir. Fransız ve Ermeni karşıtıdır.

Bölgesel kongreler için ana sıralama ve ayırt edici özellikler nelerdir?

İlk toplanan bölgesel kongre Kars İslam’dır. Batıda en büyük kongre Balıkesir’dir. İngiliz yardımı fikri Alaşehir’de görülür. Adı başka, toplandığı yer başka olan Nazilli’dir ve Muğla’da toplanmıştır. Batıda son toplanan Afyon’dur. Genel olarak son toplanan bölgesel kongre Pozantı’dır.

Mustafa Kemal hangi kongrelere katılmıştır?

Mustafa Kemal Afyon, Pozantı, Sivas ve Erzurum kongrelerine katılmıştır. Amasya kongre değildir; bu listeye eklenmemelidir.

Amasya neden Mustafa Kemal’in katıldığı kongreler listesine alınmamalıdır?

Amasya bir kongre değildir; Amasya Genelgesi / Amasya Tamimi ve daha sonra Amasya Görüşmeleri vardır. Bu yüzden Mustafa Kemal’in katıldığı kongreler listesine Amasya eklenmez.

Mustafa Kemal hangi kongrelere Temsil Heyeti başkanı, hangilerine TBMM başkanı olarak katılmıştır?

Mustafa Kemal Erzurum ve Sivas kongrelerine Temsil Heyeti başkanı olarak katılmıştır. Afyon ve Pozantı kongrelerine ise 1920’de toplandıkları için TBMM başkanı olarak katılmıştır.

Afyon ve Pozantı neden Heyet-i Temsiliye dönemi değildir?

Afyon ve Pozantı 1920’de toplanmıştır. Bu sırada TBMM dönemi başlamıştır. Bu nedenle Mustafa Kemal bu kongrelere Heyet-i Temsiliye başkanı olarak değil TBMM başkanı olarak katılmıştır.

1919 kronolojisinde Ocak ayında hangi gelişme vardır?

Ocak 1919’da Paris Barış Konferansı toplanmıştır. Cemiyet-i Akvam kurulmuş ve İzmir Yunanistan’a verilmiştir.

Şubat 1919 Osmanlı muhtırası hangi gelişmeye karşıdır?

Şubat 1919’da Osmanlı Hükümeti / İstanbul Hükümeti, Paris Barış Konferansı kararlarına karşı muhtıra vermiştir. Kronolojiyle çözülür: Ocakta Paris, Şubatta ona karşı muhtıra.

1919 kronolojisinde Nisan ayında hangi gelişmeler vardır?

Nisan 1919’da Mustafa Kemal 9. Ordu Müfettişi olmuştur. Kazım Karabekir de İstanbul’dan Karadeniz’e geçmiş ve oradan doğuya gitmiştir.

1919 kronolojisinde Mayıs ayında hangi gelişmeler vardır?

Mayıs 1919’da İzmir işgal edilmiştir, Mustafa Kemal Samsun’a çıkmıştır, Samsun Raporu hazırlanmıştır ve halkı örgütleyen ilk bildiri olan Havza Genelgesi yayımlanmıştır.

1919 kronolojisinde Haziran ayında hangi gelişme vardır?

Haziran 1919’da Amasya Genelgesi / Amasya Tamimi yayımlanmıştır. Bu genelge Milli Mücadele’nin gerekçe, amaç ve yöntemini açıklamıştır; milli egemenliği ilk kez vurgulamıştır.

1919 kronolojisinde Temmuz-Ağustos döneminde hangi kongreler vardır?

Temmuz-Ağustos 1919’da doğuda Erzurum Kongresi, batıda Balıkesir, Alaşehir ve Nazilli kongreleri toplanmıştır.

1919 kronolojisinde Eylül ayında hangi gelişmeler vardır?

Eylül 1919’da Sivas Kongresi toplanmıştır. Eylül sonunda Damat Ferit istifa etmiştir.

1919 kronolojisinde Ekim ayında hangi gelişme vardır?

Ekim 1919’da Amasya Görüşmeleri / Amasya Protokolleri yapılmıştır. Görüşme ve protokol aynı bağlamda kullanılmalıdır.

1919 kronolojisinde Kasım ayında hangi gelişmeler vardır?

Kasım 1919’da Mebusan Meclisi seçimleri yapılmıştır. Mustafa Kemal Erzurum’dan seçilmiştir. Komutanlar Toplantısı da bu süreçte yer alır.

1919 kronolojisinde Aralık ayında hangi gelişme vardır?

Aralık 1919’da Temsil Heyeti Ankara’yı merkez edinmiştir.

1919 kronolojisinin genel akışı nasıl ezberlenmelidir?

Ocak Paris Barış Konferansı / Cemiyet-i Akvam / İzmir’in Yunan’a verilmesi → Şubat Osmanlı muhtırası → Nisan 9. Ordu Müfettişliği ve Kazım Karabekir’in Anadolu’ya geçişi → Mayıs İzmir’in işgali, Samsun, Samsun Raporu, Havza → Haziran Amasya Genelgesi → Temmuz-Ağustos Erzurum, Balıkesir, Alaşehir, Nazilli → Eylül Sivas ve Damat Ferit’in istifası → Ekim Amasya Görüşmeleri → Kasım Mebusan seçimleri ve Komutanlar Toplantısı → Aralık Temsil Heyeti’nin Ankara’ya gelişi.

Erzurum Kongresi ile bölgesel kongreler birlikte düşünüldüğünde en yüksek değerli ÖSYM tuzakları nelerdir?

Erzurum’u Mustafa Kemal düzenlememiştir. Erzurum toplanış bakımından bölgeseldir ama kararları ulusaldır. Erzurum’da altı ilk vardır. Misak-ı Milli sınırları ile kararları aynı şey değildir. Azınlık hakkı kapitülasyon değildir. Amasya kongre değildir. Mustafa Kemal’in katıldığı kongreler Afyon, Pozantı, Sivas ve Erzurum’dur. Afyon ve Pozantı TBMM dönemidir, Heyet-i Temsiliye dönemi değildir.

Q: Erzurum Kongresi’ni düzenleyen cemiyetler hangi adlarla bilinmelidir?

A: Erzurum Kongresi’ni Mustafa Kemal düzenlememiştir. Düzenleyenler Trabzon Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti ve Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’dir. Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk için Şark Vilayetleri Cemiyeti adı da kullanılabilir. Kazım Karabekir’in çabaları da süreçte etkilidir.

Q: Erzurum Kongresi’nde doğudan Türk göçünü engelleme amacı neden önemlidir?

A: Doğudan Türk göçü engellenmek istenmiştir çünkü Wilson ilkelerine göre nüfus çoğunluğu önemlidir. Türkler göç ederse bölgede azınlıkların çoğunluk iddiası güçlenir ve Türk tarafı haksız duruma düşebilir.

Q: Erzurum Kongresi’ne katılan iller tam olarak nasıl kodlanmalıdır?

A: Erzurum Kongresi’ne Bitlis, Erzurum, Sivas, Trabzon ve Van katılmıştır. BEST-VAN şeklinde kodlanabilir. Elazığ, Diyarbakır, Muş, Ankara ve Niğde bu listeye eklenmemelidir.

Q: Mustafa Kemal ve Rauf Orbay’ın Erzurum Kongresi’nde delege olmasını sağlayan gelişme nedir?

A: Mustafa Kemal ve Rauf Orbay yasal yönden kongrenin delegesi değildi ve kontenjan doluydu. Kazım Yurdalan ve Cevat Dursunoğlu istifa ederek onların delege olmasını sağladı. Bu gelişme Mustafa Kemal’in yasal statü kazanması ve kongre başkanlığının önünün açılmasıdır.

Q: Erzurum Kongresi’nin tarih aralığı nasıl bilinmelidir?

A: Erzurum Kongresi 23 Temmuz–7 Ağustos 1919 arasında yapılmıştır. Derste 11–23 Temmuz arası toplanma / hazırlık zamanı olarak verilmiş, kongrenin esas süreci 23 Temmuz’dan 7 Ağustos’a kadar devam etmiştir.

Q: Erzurum Kongresi kararları üzerine İstanbul Hükümeti Mustafa Kemal hakkında ne yapmıştır?

A: İstanbul Hükümeti, Erzurum Kongresi kararları üzerine Mustafa Kemal hakkındaki tutuklama kararını 28 Temmuz’da onaylamıştır. Karar daha önce alınmış, Erzurum kararlarından sonra onaylanmıştır.

Q: Misak-ı Milli sınırları ile Misak-ı Milli kararları neden karıştırılmamalıdır?

A: Misak-ı Milli sınırlarından ilk kez Erzurum Kongresi’nde bahsedilmiştir. Ancak Misak-ı Milli kararları daha sonra Mebusan Meclisi’nde kabul edilecektir. Erzurum’da ilk olan “sınırlar” vurgusudur, kararların resmen kabulü değildir.

Q: Misak-ı Milli sınırları çizilirken hangi iki ölçüt esas alınmıştır?

A: Misak-ı Milli sınırları Mondros’tan önce Türklerin çoğunlukta olduğu yerler esas alınarak düşünülür. Mondros zaman ölçütünü, Wilson’un nüfus / çoğunluk ilkesi ise demografik ölçütü verir.

Q: “Kuvay-i Milliye’yi etkin, milli iradeyi egemen kılmak esastır” kararı neden çift yönlüdür?

A: Kuvay-i Milliye’nin etkin olması milli bağımsızlığı gösterir çünkü işgalcilere karşı direniştir. Milli iradenin egemen olması milli egemenliği gösterir çünkü millet iradesi yönetime kaynak yapılır. Bu yüzden karar hem dışta işgalcilere hem içte saltanata karşı yönelimi gösterir.

Q: Erzurum Kongresi’nde “azınlıklara bütünlüğü bozucu haklar verilemez” kararı neden kapitülasyonlara tepki değildir?

A: Çünkü azınlıklara verilen hak azınlık hakkıdır; yabancılara verilen ayrıcalık kapitülasyondur. “Azınlık” kelimesi varsa azınlık haklarına tepki, “yabancı” kelimesi varsa kapitülasyonlara tepki düşünülmelidir.

Q: Erzurum Kongresi’nin dış yardım kararı neden “kongre meclis gibi davranmıştır” yorumuna götürür?

A: Erzurum Kongresi’nde sömürü amaçlı olmaması şartıyla dış yardım alınabileceği belirtilmiştir. Dış politika ile ilgili önemli kararları normalde meclis alır. Bu yüzden kongre dış yardım kararıyla meclis gibi davranmıştır.

Q: Temsil Heyeti konusunda Amasya Genelgesi ile Erzurum Kongresi nasıl ayrılmalıdır?

A: Temsil Heyeti fikri / sinyali ilk kez Amasya Genelgesi’nde ortaya çıkmıştır. Temsil Heyeti’nin ilk kez göreve başlaması ise Erzurum Kongresi’ndedir. Erzurum’daki Temsil Heyeti yalnızca Doğu’yu temsil eder.

Q: Doğu cemiyetleri nerede birleşmiştir ve bu kararın niteliği nedir?

A: Doğu cemiyetleri Erzurum Kongresi’nde birleşmiştir. Bu birleşme bölgesel niteliklidir çünkü Doğu cemiyetlerini ve Doğu’yu temsil eden örgütlenmeyi ilgilendirir.

Q: Erzurum Kongresi’nde hem milli irade hem padişahı kurtarma vurgusu neden birlikte yer alır?

A: Milli irade vurgusu saltanatla çelişir; ancak “padişahı da kurtaracağız” ifadesi saltanat yanlılarını Milli Mücadele’ye katmak ve birlik-beraberliği sağlamak için kullanılmıştır.

Q: Erzurum Kongresi kararları sonraki hangi gelişmelerde tekrar eder?

A: Erzurum Kongresi kararlarının büyük kısmı Sivas Kongresi’nde tekrar eder. Erzurum ve Sivas’ta alınan kararlar da Amasya Görüşmeleri / Amasya Protokolleri’nde İstanbul Hükümeti’ne sunulur. Örnek: vatan bütündür bölünemez, milli irade, Mebusan Meclisi açılsın, azınlık hakları.

Q: Kars İslam Kongresi ve Cenubi Garbi Kafkas Geçici Hükümeti nasıl eşleştirilmelidir?

A: Kars İslam 1918’de toplanmış ilk bölgesel kongredir. İngiliz ve Ermeni karşıtıdır. Kars’ın bağımsız kalması için Cenubi Garbi Kafkas Geçici Hükümeti kurulmuştur.

Q: Balıkesir Kongresi nasıl hem saltanatçı hem Kuvay-i Milliyeci olabilir?

A: Balıkesir Kongresi Yunan’a karşıdır ve Kuvay-i Milliye’yi destekler; bu yönüyle milli direniş çizgisindedir. Ancak siyasi tutum olarak saltanatçıdır. Bu ikisi aynı anda görülebilir.

Q: Alaşehir Kongresi’nin Balıkesir’den ayrılan dikkat çekici yönü nedir?

A: Alaşehir Kongresi de Yunan karşıtı ve Kuvay-i Milliye destekçisidir. Ancak çaresizlikten İngiliz yardımı alma fikri de gündeme gelmiştir. Başkanı Balıkesir’de olduğu gibi Hacim Muhittin’dir.

Q: Nazilli Kongresi’nin en önemli yer ve kişi tuzağı nedir?

A: Nazilli Kongresi adı Nazilli olmasına rağmen bölge işgal altında olduğu için Muğla’da toplanmıştır. Celal Bayar ile ilişkilidir. Celal Bayar’ın sıfatları Galip Hoca ve Reşad-ı Sani’dir.

Q: Afyon ve Pozantı kongreleri neden Heyet-i Temsiliye dönemi sayılmaz?

A: Afyon ve Pozantı 1920’de toplanmıştır. Bu sırada TBMM açılmıştır. Bu yüzden Mustafa Kemal bu kongrelere Heyet-i Temsiliye başkanı olarak değil, TBMM başkanı olarak katılmıştır.

Q: Mustafa Kemal’in katıldığı kongreler ve katılım sıfatları nasıl ayrılmalıdır?

A: Mustafa Kemal Erzurum ve Sivas kongrelerine Heyet-i Temsiliye başkanı olarak katılmıştır. Afyon ve Pozantı kongrelerine TBMM başkanı olarak katılmıştır. Amasya kongre değildir; bu listeye alınmaz.

Q: Pozantı Kongresi hangi kişi, cemiyet ve delegelerle ilişkilidir?

A: Pozantı Kongresi Kilikyalılar Cemiyeti tarafından düzenlenmiştir. Fransız ve Ermeni karşıtıdır. Mustafa Kemal Pozantı’ya Fevzi Çakmak ile katılmıştır. Niğde, Bor ve Kayseri’den delegeler katılmıştır.

Q: Şubat 1919’da Osmanlı Hükümeti’nin verdiği muhtıra hangi kararlara karşıdır?

A: Şubat 1919 muhtırası Paris Barış Konferansı kararlarına karşıdır. Kronolojiyle çözülür: Ocak 1919 Paris Barış Konferansı, Şubat 1919 Osmanlı muhtırası.