Geschiedenis : België van 1919 tot nu (pg. 88 tot 120)

De 4 conflictzones in België met de bijhorende partijen

• Socio-economisch : Anders (kapitaal) VS PVDA (arbeid)

• Levensbeschouwelijke : CD&V (katholiek) VS Vooruit / Anders (Vrijzinnig)

• Vlaams tegen Frans : NVA / VLB VS MR

• Milieu & klimaat : Groen (pro) VS CD&V / Anders (contra)

Wat betaalt de sociale zekerheid? (6)

• pensioen

• verzekering

• mutualiteit

• werkloosheid-uitkeringen

• vakantiegeld

• ziekte-uitkeringen

1. Wat is loonindexering?

2. Waarom is dat sociaal?

1. prijzen van goederen en diensten hoger = loon hoger

2. koopkracht van werknemers en sociale uitkeringen beschermen tegen stijgende prijzen

Hoe verplicht de overheid de werkgevers te overleggen met hun werknemers?

Via overlegorganen

• Vakbondsafgevaardigde : een werknemer vertegenwoordigt alle werknemers

• Comité bescherming en preventie bij >50 werknemers (Belgisch) : zorgen voor welbevinden op de werkvloer

• Ondernemingsraad bij >100 werknemers (Vlaams) : informeren, adviseren en beslissen

=> Bij een school LOC (Lokaal onderhandelingscomité)

Antwoord met ja of nee.

1. Leopold III erkent dat hij had moeten meevluchten naar Engeland.

2. Leopold III getuigt dat hij in de toekomst wil ijveren voor een democratisch meerpartijenstelsel in het naoorlogse België.

3. Leopold III stelt zich verzoenend op tegenover de Belgische ministers in ballingschap in Londen?

1. Nee

2. Nee

3. Nee

Antwoord met ja of nee

Was het lot van zijn (Belgische) soldaten hetzelfde als dat van Leopold II tijdens WO2?

Nee

Antwoord met voor of tegen

1. Waren de communisten in België voor of tegen Leopold III zijn terugkeer?

2. Het Laatste Nieuws: waren zij in de Schoolstrijd voor of tegen het katholieke onderwijs? Leg uit.

3. Het Volk en De Standaard: Waren zij in de Schoolstrijd voor of tegen het katholieke onderwijs? Leg uit.

4. Vooruit waren zij in de Schoolstrijd voor of tegen het katholieke onderwijs? Leg uit.

1. Tegen

2. Tegen : krant als spreekbuis van de liberalen

3. Voor : krant als spreekbuis van de katholieken

4. Tegen : krant als spreekbuis van de socialisten

Wat is het verschil tussen katholiek en officieel ‘neutraal’ onderwijs?

Lessentabellen

• Katholiek : godsdienst

• GO : zedenleer of godsdienst naar keuze

Onderwijzend personeel

• Katholiek : confessionele diploma

• GO : niet confessionele diploma

Wat is het financieel resultaat van de schoolpact voor de uitgaven van de Vlaamse regering?

Veel meer uitgave

1. Wat is het bbp?

2. Waarom is het bbp positief in 1920?

3. Waarom is het bbp negatief in 1932?

4. Waarom is het bbp negatief in 1940-42?

5. In welke periode grootste groei? We spreken dus van de….

1. indicatie van de economische welvaart per persoon in een land

2. WO1 was net gedaan

3. Door de Grote Depressie

4. WO2

5. 1958-75 => The Golden sixties

1. Wat was de Eenheidswet? (Doel)

2. Is de heer F.Buyens pro of contra?

3. Vergelijk de situatie in de jaren ‘50 met die van nu

1. Belgische economie saneren na de economische crisis van de jaren ‘50

2. Contra

3. Onder NVA -beleid : begrotingstekort => massaal besparen en hervormen

Wat kunnen vakbondsacties omvatten? (4)

• Stakingen

• Stakingspiketten

• Betogingen

• Burgerpetities

1. Welk gewest is altijd derdes op vlak van economische activiteit?

2. Welk gewest staat (bijna) altijd op de eerste plaats?

1. Brussel

2. Vlaanderen

In welke twee jaren was er een negatieve groei van het BBP in België en geef een verklaring:

• 2009 : bankencrisis

• 2020 : corona => veel bedrijven en winkels toe

In welke jaren was er een “jaarlijks overheidsoverschot”?

2002 en 2006

Verklaar waarom er in 2020 de hoogste uitgaven ooit werden gedaan?

Corona (vaccins, maskers, enz)

Als je wilt besparen op de sociale zekerheid, wat is de grootste uitgavenpost?

ouderdom en nabestaanden (o.a pensioenen en gezondheidszorg)

Als je op deze uitgavenpost kijkt naar het verschil tussen 2001 en 2022, hoe verklaar je dan het procentueel verschil tussen de twee?

vergrijzing

Als je kijkt naar de uitgaven in de gezondheidszorg dan kan je welke ingreep in het Aalsters ziekenhuis – landschap gemakkelijk verklaren:

• Ingreep

• Reden

• Ingreep : fusie tussen OLV en ASZ

• besparen

De rijkswacht was een politiedienst die half militair was georganiseerd naar het voorbeeld van de Gendarmerie in Frankrijk. Welk onevenwicht wordt hier geschetst?

Meer Franstalige officiers dan Vlaamse

Was de Tweede Wereldoorlog een goed verhaal voor de beweging die streefde naar meer Vlaams zelfbestuur?

nee

Waarom doet die man zo?

Vlamingen stinken omdat ze boeren waren

Wat wordt bedoeld met “Handen af van Brussel”?

Vlamingen willen Brussel terug vernederlandsen

De ministeries in Brussel waren in de praktijk in de jaren zestig van de 20e eeuw nog altijd in welke handen? Frans- of Nederlandstaligen?

Frans

Voor wie waren de grenswetten in België voordelig ?

Franstaligen

De Vlaamse gemeenten met faciliteiten voor Franstaligen (5)

• Spierehelkijn

• Ronse

• Bever

• Herstappe

• Voeren

Waalse gemeenten met faciliteiten voor Nederlandstaligen (4)

• Komen

• Moeskroen

• Vloesberg

• Edingen

Gemeente met faciliteiten voor Franstaligen en Nederlandstaligen

Brussel

Aan welke andere stad uit deze cursus doet Brussel je denken als je deze kaart aandachtig bekijkt?

Berlijn

En waarom zou een tweetalig statuut voor St.Genesius-Rode (dorp van Koen Wauters van ‘Clouseau’) voor Franstaligen heel welkom zijn?

Het vormt een corridor naar Wallonië

Wat was/is voor Vlamingen een grote ergernis bij hun contacten met Waalse politici?

Vlaamse politici kunnen Frans, maar Waalse politici kunnen geen Nederlands

Wiens vlag?

• Vlaamse gewest

• Vlaamse gemeenschap

Wiens vlag?

• Waalse gewest

• Franstalige gemeenschap

Wiens vlag?

Duitse gemeenschap

Wiens vlaggen?

Brussels Hoofdstedelijk gewest

Hoe wordt de onderwijsregering van een school bepaalt?

1. Op basis van taalgebied

• Duits taalgebied => Duitstalige gemeenschap => Waalse onderwijsregering

• Wallonië => Waalse onderwijsregering

• Vlaanderen => Vlaamse onderwijsregering

2. In Brussel

• Nederlandstalig? Vlaams

• Franstalig? Waals

1. In Aalst kan je stemmen voor welke wetgevende machten? (5)

2. Welke van de 3 machten nog altijd zuiver ‘Belgisch’ of ‘federaal’?

1. De Wetgevende machten

• Europees parlement

• Federaal parlement

• Vlaams parlement

• Provincieraad

• Gemeenteraad

2. Rechtelijke macht

1. Welk deel van het land heeft de meerderheid qua bevolking?

2. Welk deel van het land werkt het hardst?

3. Welk deel van het land verdiend het meest?

1. Vlaanderen

2. Vlaanderen

3. Vlaanderen

‘Staatsgreep’ van Loppem:

1. Inhoud?

2. Waarom een staatsgreep?

3. Waarom een precedent voor de plannen van NVA en Vlaams Belang om België te splitsen?

1. enkelvoudige stemrecht voor mannen

2. geen parlementaire controle of verkiezingen

3. in tijden van politieke crisis de letter van de Grondwet opzij kan worden geschoven voor een voldongen feit

Welke drie partijen maakten in de twintigste eeuw altijd deel uit van een regering van ‘nationale eenheid’?

• socialisten

• liberalen

• katholieken

1. Tot wat riep de (Vlaamse) Frontbeweging op tijdens de Eerste Wereldoorlog (3).

2. Waarom gebeurde er weinig op dit gebied in de periode 1918-1930?

1. Frontbeweging

• zelfstandig Vlaanderen

• Vervlaamsing van het leger

• Vervlaamsing van het hoger onderwijs

2. Uit wraak van pro-Franstalige regeringen

1. Geef één voorbeeld van een Belgische fascistische partij uit de jaren 1930-1945.

2. Waarom hadden dergelijke partijen toen succes in België (en Italië en Duitsland)?

1. VNV, VERDINASO,REX

2. door de wereldcrisis van de jaren 30

Vanaf 1932 moet in

1. Aalst aan het loket welke taal worden gesproken door de stadsbediende?

2. En in Brussel?

3. En in Luik?

4. En in het Atheneum in Aalst?

1. Nederlands want Aalst ligt in Vlaanderen

2. Brussel : op papier tweetalig maar Frans overheerst

3. Frans want Luik in Wallonie

4. geen privé school => Nederlands

1. De oprichting van Ugent was in 1930 baanbrekend voor Vlaanderen en dit op welke twee vlakken?

2. Hoe probeerde de Franstalige Vlamingen Ugent tegen te werken?

1. Vernederlandsing van UGENT + Frans verboden

2. Hogeschool sluiten door oud-activisten in 1940

1. Welke Aalsterse katholieke school wordt eentalig Nederlands in 1930 , en welke pas in 1968?

2. In welk jaar worden de officiële Aalsterse middelbare scholen gemengd (jongens – meisjes) en in welk jaar de katholieke scholen?

1. Eentaligheid

• 1930 : SMI

• 1968 : SJC

2. Gemengde scholen

• GO : 1970

• Katholiek : 1980 vroege 1990

Wat was de Grammensactie?

Franse namen van steden overschilderen

Vul in

Mesen

Vul in

Amblève

Vul in

Audenarde

Vul in

Courtrai

1. Wat deed Leopold III allemaal fout in de ogen van zijn tegenstanders, die hem niet meer op de troon van België wilden?

2. Of waarom komt Boudewijn I al op 20 jaar op de Belgische troon?

3. Wie waren de tegenstanders en wie de voorstanders van Leopold III.

1. Fouten van Leopold III

• luxe gevangenschap

• hertrouwen tijdens de oorlog

2. Compromis om burgeroorlog te vermijden na veel stakingen en betogingen

3. Pro en contra

• Voorstanders :Vlamingen (katholieken)

• Tegenstander : Walen (socialisten, communisten en liberalen)

Waarom is de Belgische opinie na de Tweede Wereldoorlog (1945-1951) weer gekant tegen de Vlaamse Beweging?

Koningskwestie : collaboratie van VNV met de nazi’s

1. Waarom kon Paul Keymeulen, halfwees met werkloze moeder, uit de Groenstraat in Aalst, in de jaren vijftig niet naar school in het SMI of het SJC?

2. Waarom kon dat wel na 1958? Wat was het gevolg voor de belastingbetalers na het schoolpact?

1. Het was te duur want toen geen subsidies

2. Alle leerkrachten en scholen worden betaald door de staat. => extra belastingen

Welke nationaliteiten waren allemaal werkzaam in de Belgische steenkoolmijnen? (6)

• Duitse

• Marokkaan

• Italianen

• Spanjaarden

• Grieken

• Turken

De Eerste Naoorlogse Crisis 1950-1960: 3 problemen + 1 oplossing van de overheid

• Steenkool => aardolie : mijnen sluiten

• Textiel in Aalst vs lage loonlanden : textielbedrijven sluiten

• Besparingmaatregelen : betogingen en stakingen

• Overheid bouwt autowegen en breidt de haven van Antwerpen uit

Golden Sixties: 1960-1973: 1 minpunt voor Vlaanderen en 3 pluspunten voor Vlaanderen: leg uit.

• Grote firma’s naar Vlaanderen voor hardwerkende Vlamingen

• De havens van Zeebrugge, Antwerpen en Gent als doorvoerhavens

• de KMO’s zijn in privé handen en zijn sterk in innovatie.

• Vlaanderen draagt de sociale zekerheid

Welke politieke partij profiteert van de Vlaamse economische vooruitgang en vanwaar haalt ze haar succes?

Volksunie : Franstaligen verliezen Leuven en KUL wordt “Vlaams”

Geef drie voorbeelden van dingen die de mensen in 1950 nog niet hadden en wel in 1970?

• Badkamer

• Auto

• Televisie

Wat zorgt voor de oliecrisis in 1973?

de Arabische olieproducerende landen verhogen om politieke redenen (Israël) de aardolieprijs

1. Hoe reageert de Belgische regering op de Tweede Naoorlogse Crisis in 1973-1980?

2. Welk gevolg heeft dit tot op vandaag?

1. veel uitgave aan werklozensteun en aan openbare werken

2. staatschuld

Neoliberalisme van 1980-2001

1. Geef drie kenmerken van een neoliberaal beleid uit deze periode.

2. Welk belangrijk gevolg had dit beleid in 2001?

1. Kenmerken : focus op aanbod, fabrieken en werkgevers

• geen loonindex meer

• minder venootschappen => KMO’s meer winst

• sociale uitkeringen omlaag

• openbaar vervoer stil gelegd

2. België mag meedoen aan de EURO

Leg uit in één zin: Agusta-affaire, zaak Dutroux en dioxinecrisis.

Het volk vertrouwde de overheid minder

• Agusta-affaire : smeergeld bij de aankoop van gevechtshelikopters => integriteit

• Dutroux : hij blijft ontsnappen => incompentie van uitvoerende macht

• Dioxinecrisis : Het achterhouden van informatie over giftige stoffen in de voedselketen => integriteit

Wat had de Belgische regering in de jaren 2000-2008 moeten doen maar deed ze niet?

geen belastingverlaging doen

Zowel in 1929, als in 2008, (als in 2025?) zorgde de USA voor een recessie in Europa, leg deze uit van 2008.

Wat verhinderde in deze periode de vorming van een Belgische regering?

• een bankencrisis in Amerika => Fortis – Dexia - KBC sluiten

• Voortdurende communautaire discussies

1. De regeringen Di Rupo – Wilmès – De Croo pakten de staatsschuld aan met welke maatregel?

2. En kregen te maken met welke twee crisissen? Die ze hoe oplosten?

1. Pensionleeftijd naar 67

2. Crisis + oplossing

• Corona : vervangingsinkomen voor wie niet werkt

• Energiecrisis door Rusland en Oekraïne : verlaagde btw op energie + energiepremies

Hoe denkt de regering De Wever het probleem van de staatsschuld op te lossen? (6)

• iedereen langer werken (67 jaar)

• lagere pensioenen (voor ambtenaren)

• geen onbeperkt vervangingsinkomen bij werkloosheid

• minder geld naar ontwikkelingshulp

• minder vennootschapsbelasting voor KMO’s

• meer goedkope flexi-jobs

Pas vanaf wanneer is er in België ruimte voor Vlaamse zelfstandigheid?

1970 : De oprichting van de Vlaamse Gemeenschap en het Vlaamse Gewest met eigen parlementen en regeringen

Welke twee conflicten werkten tot dan de Vlaamse Zelfstandigheid duidelijk tegen?

WO1 en WO2

Hoe heette de eerste Vlaamse partij die ijverde voor meer zelfstandigheid?

de VOLKSUNIE

Waarom werd de taalgrens in 1962 vastgelegd?

Opschuiving van de taalgrens naargelang aantal Franstalige inwoners

In welk jaar verdwijnt de laatste Franstalige universiteit in Vlaanderen?

1968 met het KUL dat wordt UCL in Louvain - La Neuve

De 4 visies over de toekomst van België + Bijhorende partijen

• unitaristen (PVDA en Groen) : 1 land, 1 volk, 1 regering,

• separatisten (VLB) : een onafhankelijk Vlaanderen

• confederalisten (NVA) : een machtig autonoom Vlaanderen en een zwak België met nog enkele gemeenschappelijke kerntaken

• federalisten ((CD&V – OPENVLD - Vooruit) : autonoom Vlaanderen en een machtig België

Vul in

• Senaat, Kamer, Volksverzekeringen

• Vlaams Gewest + Vlaamse gemeenschap bestuurd door Vlaamse regering onder controle van Vlaamse Parlement

• Brussel

• Bestuurd door Franse gemeenschapsregering onder controle van het Parlement van het Franstalige gemeenschap

• Bestuurd door Waalse gewestregering onder controle van het Waals parlement

• Bestuurd door de Duitse gemeenschapsregering