2. Ethiek

Ethiek

studie van de normen en waarden die zich richt op de vraag welke normen en waarden we kunnen rechtvaardigen

Normen

een oordeel over wat wel of niet het geval zou moeten of mogen zijn

Waarden

algemene beoordeling van aspecten van het leven die we belangrijk vinden

Moraal

stelsel van normen en waarden dat betrekking heeft op het handelen van de mens

Funderingsprobleem

logische kloof tussen zijn en behoren = uit een feit kan niet zonder meer een normatieve stelling worden afgeleid, draagt altijd een keuze in zich

Objectivisme

de juistheid van algemene morele uitgangspunten kan bewezen worden

Relativisme

uiteindelijk zijn normen en waarden altijd relatief; het is zinloos om ze te proberen rechtvaardigen

* Cultuurrelativisme
* Subjectivisme
* Emotivisme

cultuurrelativisme

normen en waarden zijn relatief tegenover de cultuur waarin ze gelden

subjectivisme

normen en waarden zijn relatief tegenover de fundamentele verschillen tussen individuen

emotivisme

een morele uitspraak is niet meer dan een uitdrukking van een gevoel

3 waarden die in het hedendaags bestaan een belangrijke rol spelen

* vrijheid
* authenticiteit
* geluk

Vrijheid volgens Isaiah Berlin

* Negatieve vrijheid = afwezigheid van door anderen opgelegde belemmeringen
* positieve vrijheid = aanwezigheid van reële keuzemogelijkheden

Negatieve vrijheid

afwezigheid van door anderen opgelegde belemmeringen

(Isaiah Berlin)

Positieve vrijheid

aanwezigheid van reële keuzemogelijkheden

authenticiteit

expressieve waarde van vrijheid: uitdrukking geven aan jezelf

geluk

reden om authenticiteit en vrijheid na te streven

consequentialisme

voor de morele beoordeling van onze handelingen moeten we enkel kijken naar de consequenties van die handelingen

we moeten de handeling kiezen met het beste resultaat

categorische imperatief 1

“handel alleen volgens die maxime waardoor je tegelijkertijd kunt willen dat zij een algemene wet wordt”

categorische imperatief 2

“handel zo dat jij het menszijn, zowel in eigen persoon als in de persoon van ieder ander, altijd tegelijk als doel, nooit als middel gebruikt”