Vaktaal SOC trimester 1

Agentic shift

Neiging om verantwoordelijkheid voor eigen acties af te geven, waardoor we onszelf enkel als uitvoerder zien.

Agressief gedrag

Gedrag waarbij we onze eigen belangen nastreven zonder rekening te houden met iemand anders.

Assertief gedrag

Gedrag waarbij we zelfverzekerd en respectvol omgaan met anderen en voor onszelf en de ander opkomen.

Attitude

Evaluatie van een bepaald object (persoon, voorwerp of idee).

Attitudevaccinatie

Effect waarbij we beter weerstand kunnen bieden aan beïnvloeding van onze attitudes als we vooraf worden geconfronteerd met boodschappen die tegen onze attitude ingaan.

Automatische beïnvloeding

Beïnvloeding die snel, zonder bewuste aandacht gebeurt en moeilijk te onderbreken is.

Behoefte aan afsluiting

Behoefte om tot een snelle en definitieve beslissing te komen.

Behoefte aan cognitie

Behoefte om na te denken over problemen en oplossingen te zoeken en moeilijke opdrachten te verkiezen boven gemakkelijke.

Blinde gehoorzaamheid

Neiging om bevelen of instructies van een autoriteit zonder na te denken te volgen.

Centrale verwerkingsroute

Proces waarbij informatie actief en bewust verwerkt wordt.

Cognitieve consonantie

Toestand waarin onze overtuigingen overeenkomen met elkaar en met ons gedrag.

Cognitieve dissonantie

Toestand van spanning wanneer er inconsistentie optreedt tussen overtuigingen en gedrag.

Conflicthanteringsstijl

Manier waarop we met conflictsituaties omgaan.

Conformeren

Gedachten, gevoelens en gedrag aanpassen aan de groepsnormen.

Conversion theory

Theorie die verklaart hoe minderheid de meerderheid kan beïnvloeden.

Covariantieprincipe

Idee dat we gedrag verklaren door te kijken welke factor aanwezig is als gedrag zich voordoet en welke afwezig is als het gedrag afwezig is.

Dat-is-nog-niet-alles-techniek

Beïnvloedingstechniek waarbij eerst een matig bod en daarna een beter bod wordt gedaan.

Demand compliance

Neiging van proefpersonen om te proberen te voldoen aan de verwachtingen van de onderzoekers.

Deur-in-het-gezicht-techniek

Beïnvloedingstechniek waarbij eerst een grote vraag wordt gesteld en daarna een kleinere.

Eigenaardigheidskrediet

Soort krediet dat we verwerven door de groepsnormen te volgen.

Elaboration likelihood model

Model dat voorspelt wanneer we informatie oppervlakkig of diepgaand verwerken.

Evaluatieve conditionering

Proces waarbij een prikkel gekoppeld wordt aan een positieve of negatieve prikkel.

Evasief gedrag

Gedrag waarbij we vluchten of contact met anderen vermijden.

Gehoorzamen

Gedrag aanpassen als gevolg van een bevel van een autoriteit.

Ik-boodschap

Boodschap waarin we eigen behoeften en wensen aangeven.

Informatieve beïnvloeding

Beïnvloeding door anderen die als bron van correcte informatie worden gezien.

Inwilliging

Vorm van sociale beïnvloeding waarbij we instemmen met een expliciete vraag.

Jij-boodschap

Boodschap waarin gedrag en bedoelingen van de ander benoemd worden.

Mere exposure effect

Effect waarbij herhaalde blootstelling aan een stimulus leidt tot een positievere attitude.

Neerwaartse vergelijkingstendens

Neiging om onszelf te vergelijken met anderen die het minder goed doen dan wij.

Normatieve invloed

Beïnvloeding door anderen omdat we willen afwijken van de norm vermijden.

Omstandigheidsattributie

Neiging om gedrag toe te schrijven aan de situatie.

Opwaartse vergelijkingstendens

Neiging om onszelf te vergelijken met anderen die het beter doen dan wij.

Perifere verwerkingsroute

Proces waarbij informatie snel en oppervlakkig verwerkt wordt.

Persoonsattributie

Neiging om gedrag toe te schrijven aan de persoon.

Psychologische reactantie

Neiging om niet in te gaan op verzoeken wanneer vrijheid wordt bedreigd.

Publieke conformiteit

Oppervlakkige aanpassing aan anderen zonder echte overtuiging.

Reasoned action approach

Uitbreiding van de theory of planned behavior met achtergronden, overtuigingen en feedback.

Similariteitstendens

Neiging om ons vooral te vergelijken met mensen die op ons lijken.

Sociale cognitie

Onderdeel van de sociale psychologie dat mentale processen bestudeert die ons sociale gedrag bepalen.

Sociale impacttheorie

Theorie die verklaart hoe kenmerken van de bron invloed hebben op sociale beïnvloeding.

Sociale leertheorie

Theorie die stelt dat we leren door anderen te observeren en te imiteren.

Sociale psychologie

Wetenschappelijke studie van hoe gedachten, gevoelens en gedrag worden beïnvloed door anderen.

Sociale vergelijkingstheorie

Theorie die stelt dat we onszelf evalueren door vergelijking met anderen.

Stimulusattributie

Toeschrijven van gedrag aan eigenschappen van de stimulus.

Subassertief gedrag

Gedrag waarbij we onszelf volledig wegcijferen.

Systeem 1-denken

Snelle, intuïtieve manier van denken.

Systeem 2-denken

Trage, gecontroleerde en bewuste manier van denken.

Theory of planned behavior

Theorie die stelt dat attitudes, subjectieve normen en waargenomen controle gedrag bepalen.

Voet-tussen-de-deur-techniek

Beïnvloedingstechniek waarbij eerst een kleine vraag wordt gesteld.

Zodra-de-bal-aan-het-rollen-is-techniek

Techniek waarbij instemming met een vraag leidt tot verdere instemming.

Arousal

Mate van fysiologische opwinding.

Free-rider effect

Effect waarbij mensen minder inspanning leveren in groep.

Publiekeffect

Invloed van aanwezigheid van anderen op gedrag.

Sociaal parasiteren

Minder inspanning leveren omdat bijdrage niet zichtbaar is.

Sociale activeringstheorie

Theorie over invloed van aanwezigheid van anderen.

Sociale belemmering

Negatieve invloed van anderen op prestaties.

Sociale compensatie

Extra inspanning leveren om groepsdoel te halen.

Sociale durf

Meer durf tonen in groep.

Sociale facilitatie

Positieve invloed van anderen op prestaties bij gemakkelijke taken.

Partijdonatie

Financiële steun aan politieke partijen.

Politieke socialisatie

Proces waarbij politieke waarden worden aangeleerd.

Socialisatieagent

Actor die politieke informatie overdraagt.