[KAS 4] Kababaihan sa Harap ng Diktadurya

Pre-kolonyal

Ang mga babaylan ang simbolo ng mataas na estado ng kababaihan; itinuturing silang kasing-antas ng mga datu.

Demonization ng Babaylan

Sa ilalim ng mga Espanyol, binago ang konsepto ng babaylan bilang sugo ng kadiliman at kinontrol ng simbahan ang kanilang libido at katawan.

Asociacion Filantropica dela Cruz Roja

Organisasyong itinatag ng mga kababaihan para mangolekta ng pondo sa digmaan at mag-alaga sa mga sugatang rebolusyonaryo.

Gota de Leche

Itinatag upang tugunan ang nutrisyon at kalusugan ng mga ina at kanilang mga anak noong panahon ng rebolusyon at kolonyalismo.

Samahang Makabayan ng mga Babaing Pilipino

Naniniwalang ang babae ay dapat lumayo sa politika; itinuring ang equality bilang banyagang konsepto na taliwas sa tradisyon.

Felipa Culala (Dayang-dayang)

Isang lider-gerilya na nagpabago sa katangian at takbo ng Hukbalahap (Huk) Rebellion.

1960s

Pumutok ang mga protesta laban sa imperyalismo bunsod ng Vietnam War at ng 1969 Election na itinuturing na pinakamadumi sa kasaysayan.

Vietnam War

Nanghimuyok sa mga estudyante na gumawa ng aksyon laban sa imperyalismo.

1969 Election

• kinilala bilang “the dirtiest in the Philippine history”

• ang mga protesta ay nagpatuloy habang ang gobyerno naman ay nangamba sa pagkakabuo ng Communist Party of the Philippines (CCP)

First Quarter Storm (1970)

• panahon ng marahas na komprontasyon kung saan nilabanan ng mga estudyante ang Three Evils: Imperialism, Feudalism, at Bureaucrat Capitalism.

• aktibista VS kapulisan

imperialism, feudalism, bureaucrat capitalism

three evils

MAKIBAKA (1969)

Malayang Kilusan ng Bagong Kababaihan; naniniwalang ang emansipasyon ng babae ay makakamit lamang sa tagumpay ng pambansang rebolusyon.

MAKIBAKA (1969)

tugunan ang mga isyu ng kababaihan kaugnay ng dominasyon ng banyaga at tunggalian ng mga uri sa lipunan (class struggle)

KABAPA (1975)

Katipunan ng Bagong Pilipina; inilarawan bilang Third World Feminism na tumalakay sa nasyonalismo, uring panlipunan, at sekwalidad.

KABAPA (1975)

itinayo ng mga kababaihan na naging aktibo sa HUKBALAHAP at sa mga kilusang anak-pawis

PILIPINA (1981)

Itinatag ng social development advocates na may layuning itaguyod ang dignidad, awtonomiya, at pagkakapantay-pantay ng kababaihan

karahasan, kapitalismo, kawalan ng trabaho at pagkasira ng kalikasan

tatlong aspeto ng liberasyon para sa Kilusang Kababaihang Pilipina (Philippines Women's Movement) o PILIPINA

PILIPINA at KALAYAAN

nagsasagawa ng study sessions at kampanya laban sa:

• sexismo at gender violence

• reproductive rights at prostitusyon

• diskriminasyon sa trabaho (sweldo at oportunidad)

KALAYAAN

Katipunan ng Kalayaan para sa Kababaihan; kinikilala bilang direktang pinanggalingan ng organisasyong GABRIELA.

GABRIELA (1984)

Pinakamalaking koalisyon na nagbuklod sa iba't ibang sektor ng kababaihan sa ilalim ng iisang agenda para sa reporma at aksyon.

General Assembly Binding Women for Reforms, Integrity, Leadership and Action

ang buong pangalan ng organisasyong GABRIELA; nakaranas ng internal na isyu kung paano babalansehin ang mga adhikain upang hindi lamang magpokus sa interes ng mga nasa mataas na antas ng lipunan (elite interests), kundi pati ang masa

Post-1986 Transition

Sa ilalim ni Cory Aquino, muling nabuhay ang mga demokratikong institusyon at mabilis na dumami ang mga Civil Society Organizations (CSOs) at NGOs ng mga dating aktibista.

Kababaihan

• panahong 1986, ang grupo na ito ay naging sentro ng maraming proyekto at programa

• nagkaroon ng suportang pinansyal mula sa kapwa lokal at dayuhang mga ahensya

Gender Mainstreaming (1990s)

Ginamit ng gobyerno bilang estratehiya upang maging gender responsive ang bureaucracy; lumaganap ang mga gender sensitivity seminars.

Women in Development (WID)

1990s: isang programa sa ilalim ng CIDA at WAND na nagbigay ng suportang pinansyal sa mga PH NGOs para sa mga proyekto ng kababaihan sa Pilipinas.

1987 Constitution

Nagsilbing sentro sa pagkilala sa gampanin ng kababaihan sa pagbuo ng bansa at pagkilala sa pantay na sekswalidad.

New Family Code (EO 227)

Nagtanggal ng mga diskriminatoryong probisyon sa Civil Code na base sa mga batas noong panahon ng koloniya.

Proclamation No. 1081

Ang opisyal na proklamasyon na nagpatupad ng Batas Militar noong Setyembre 21, 1972 sa ilalim ni Ferdinand Marcos

Buhay sa Kulungan (Hilda Narciso)

Inilarawan bilang simboliko; binigyang-diin ang pagkakaisa, pagmamahalan, at survival sa gitna ng paghihirap.

Paglabag sa Karapatang Pantao (Maria Cristina Bawagan)

Noong Batas Militar, talamak ang sistematikong paglabag sa karapatang pantao

• EX. illegal arrest, torture, salvaging, at enforced disappearances.

Anyo ng Tortyur (Batas Militar)

Kabilang ang electric shock, water cure, Russian roulette, pagbitin nang patiwarik, at iba't ibang uri ng abusong sekswal.

Layunin ng Pagtalakay sa Batas Militar

Hindi para sa galit o paghihiganti, kundi para ilantad ang katotohanan, kumuha ng aral, at pagtibayin ang respeto sa dignidad ng tao

Lorena Barros, Liliosa Hilaos, Judy Taguiwalo

kabilang sa mga kababaihang humarap sa rehimeng Marcos

Lorena Barros

Isang aktibista, lider, manunulat, at feminista na nagtatag ng organisasyong MAKIBAKA noong panahon ng Batas Militar.

Lorena Barros (Edukasyon)

Nagtapos bilang Cum Laude sa kursong Antropolohiya sa UP Diliman noong Abril 11, 1970; naging makata rin ng Philippine Collegian.

Alicia Morelos

Ang ina ni Lorena na dating miyembro ng Hukbong Bayan Laban sa Hapones at apo ng isang Katipunero.

MAKIBAKA (Abril 1970)

Makabayang Kilusan ng Bagong Kababaihan; layong pakilusin ang kababaihan para sa pambansang pakikibaka gamit ang teorya ng Second Wave Feminism.

KM, SDK, MAKIBAKA

1960s: Sa ilalim ni Marcos, nabuo ang mga samahang ito

Writ of Habeas Corpus (1971)

Nang isuspinde ito ni Marcos, si Lorena ay isa sa 63 lider-estudyante na sinampahan ng kasong subbersiyon.

Ramon Emiliano Sanchez

Ang anak ni Lorena na napilitan niyang iwan sa tita upang makaiwas sa pagtugis ng militar habang siya ay nag-uunderground.

Ipil Rehabilitation Center

Ang piitan sa Fort Bonifacio kung saan dinala ang buntis na si Lorena noong 1973; siya ay nakunan dahil sa nararanasang pagpapahirap.

1975

• Nakatakas si Lorena kasama ang 3 ibang political prisoner at sumapi muli sa kilusan.

• Nagpatuloy magsulat ng mga tula, kanta, at sanaysay

• P35,000 ang magiging pabuya ng rehime sa makakahuli sa kanya

Sierra Madre (Marso 24, 1976)

Ang lugar kung saan napaslang si Lorena sa edad na 28 matapos ang isang engkwentro sa Mauban, Quezon.

Bantayog ng mga Bayani (1992)

Dito pinarangalan si Lorena Barros bilang isa sa mga bayaning lumaban sa diktadurya.

Inang Laya

Isang protest folk duo na nabuo noong 1981 nina Becky Demetio Abraham (mang-aawit) at Karina Constantino David (guitarista).

Becky Demetio Abraham

• mang-aawit ng Inang laya, isang protest folk duo

• UP Diliman (elementarya hanggang kolehiyo)

  • naging sanhi upang siya ay malantad sa performing arts na nagtulak sa kaniya na tuluyan pang mahalin ang musika na kalaunay naging instrumento sa kaniyang aktibismo

Karina Constantino David

• guitarista ng Inang laya, isang protest folk duo

• UPD Sociology Professor

Temang Musikal ng Inang Laya

Ang kanilang mga kanta ay tumatalakay sa 1) reyalidad ng mga Pilipino, 2) karanasan ng kababaihan, at 3) kawalang-katarungan sa lipunan

"Babae Ka"

Isa sa mga tanyag na kanta ng Inang Laya na tumatalakay sa mga paghihirap at papel ng mga kababaihan sa lipunan.

Kundiman ng Escalante

Kanta ng Inang Laya para sa mga biktima ng Escalante Massacre na naganap sa Negros Occidental noong 1985.

HARSIK

Harnessing Self-Reliant Initiatives and Knowledge; programang itinatag nina Becky at Karina laban sa karahasan sa tahanan at kahirapan.

Liliosa Hilao

Ipinanganak sa Sorsogon; isang aktibista at estudyanteng manunulat na naging unang biktima ng Batas Militar na namatay sa detensyon.

Hasik

Ang opisyal na pahayagang pang-mag-aaral ng Pamantasan ng Lungsod ng Maynila (PLM) kung saan nagsilbing associate editor si Liliosa Hilao

Asthma

Sa kabila ng kaniyang sakit na ito, naging aktibo si Liliosa sa mga gawaing ekstrakurikular at akademikong parangal.

Democracy is Dead in the Philippines under Martial Law

Dahil sa asthma, hindi siya nakasali sa mga rally, kaya ginamit ni Liliosa Hilao ang panulat; tanyag ang kanyang artikulong ito

Constabulary Anti-Narcotics Unit

nilusob ng mga lasing na sundalong kasapi ng organisasyong ito ang tahanan ni Lili; siya ay dinakip matapos siyang maghanap ng search warrant

Kampo Krame (Abril 1973)

matapos dakpin si Lili ng CANU, dito siya dinala kung saan siya ay binugbog at inabuso

Unang Detenidong Napaslang (Abril 5, 1973)

natagpuang patay si Liliosa na may mga marka ng matinding tortyur at panggagahasa; pinalabas ng mga awtoridad na siya ay nagpatiwakal gamit ang muriatic acid

1.2 bilyong dolyar (1987-1994)

Nagsampa ng kaso ang kanyang pamilya laban kay Marcos Sr. sa Hawaii; nanalo sila at pinagkalooban ng ganito karaming pera bilang kabayaran sa pinsala at paglabag sa karapatang pantao.

kalye sa Sorsogon, wall of remembrance

ito ang mga nagsilbing pagkilala sa katapangan ni Liliosa

Sr. Mary John Mananzan

Isang madre, peminista, at aktibista; co-founder ng GABRIELA na naniniwalang ang pananampalataya ay dapat katuwang ng pakikibaka para sa katarungan.

Sister Stella L

Ang pelikula ay hango sa buhay nina Sr. Mary John, Sr. Mary Christine Tan, at Sr. Mariani Dimaranan bilang mga madreng nakibaka para sa hustisya

Asian Feminist Theology of Liberation

Binuo ni Sr. Mary John upang 1) i-deconstruct ang mapang-aping aspeto ng relihiyon at 2) gawin itong instrumento para sa pagpapalaya at pagkakapantay-pantay ng kababaihan

Judy Taguiwalo

Retiradong propesor ng UP, dating Kalihim ng DSWD, at organisador para sa hanay ng mga estudyante at babae na naging aktibo mula pa noong First Quarter Storm.

Protesta sa Binibining Pilipinas (1970)

Nakiisa si Judy sa "Pocket Rally" sa Araneta Coliseum upang ilantad ang objectification at exploitation ng kababaihan sa mga beauty pageant.

Pag-aresto at Pagtakas (1973-1974)

Dinanas ni Judy ang water cure at pagpapaupo sa yelo habang interrogated; nakatakas siya noong Nobyembre 1974 mula sa detensyon.

Pangalawang Pag-aresto (1984)

Nadakip muli sa Pampanga habang apat na buwang buntis; nanganak sa loob ng Camp Crame at lumaya lamang matapos ang People Power Revolution noong 1986.

Judy Taguiwalo

Patuloy na nagsisilbing boses laban sa korapsyon at pork barrel; naniniwala siyang ang sistematikong problema ng bansa ay nangangailangan ng patuloy na pakikibaka.

Judy Taguiwalo

“Ang lugar ng kababaihan ay para sa pakikibaka. A woman’s place is in the struggle.