Psychoterapia grupowa preferencyjnych sprawców czynów pedofilnych

Zbiór pojęć z zakresu seksuologii i psychoterapii grupowej sprawców czynów pedofilnych w nurcie poznawczo-behawioralnym.

Sprawcy preferencyjni

Osoby podejmujące zachowania seksualne wobec dzieci z powodu zaburzeń preferencji seksualnych pod postacią pedofilii ($ICD-10 — F65.4; DSM-V — 302.2$).

Sprawcy zastępczy (sytuacyjni)

Sprawcy preferujący dorosłych partnerów, którzy z powodu uwarunkowań biopsychospołecznych (np. nadużywanie alkoholu) podejmują kontakt seksualny z dzieckiem jako partnerem zastępczym.

Czyn pedofilny (według polskiego prawa)

Każde zachowanie seksualne podejmowane wobec osoby, która nie ukończyła $15.$ roku życia.

Typ uwodzący (pedofilia)

Typ sprawcy nawiązujący bliski kontakt z dzieckiem poprzez adorowanie, rozmowę, słuchanie i kupowanie prezentów.

Typ introwertyczny (pedofilia)

Osobnicy zamknięci w sobie, z deficytem umiejętności interpersonalnych, ograniczający komunikację werbalną z dzieckiem z powodu lęku przed zaangażowaniem.

Typ sadystyczny (pedofilia)

Sprawcy uzyskujący zaspokojenie seksualne poprzez zadawanie dziecku bólu i cierpienia.

Typ regresyjno-frustracyjny (sprawca zastępczy)

Osoba radząca sobie w życiu, u której frustracja seksualna (np. konflikt małżeński) wyzwala okresową regresję i kontakt z dzieckiem pod wpływem np. alkoholu.

Art. 95a Kodeksu Karnego

Przepis dający sądowi możliwość umieszczenia preferencyjnego sprawcy w zakładzie zamkniętym lub skierowania na leczenie ambulatoryjne po odbyciu kary więzienia.

Recydywa seksualna

Odsetek sprawców, którzy po prawomocnym skazaniu za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej popełnili kolejne przestępstwo na tle seksualnym.

Oddziaływania medyczne (leczenie farmakologiczne)

Stosowanie leków (np. octan cyproteronu), których celem jest odwracalne obniżenie stężenia androgenów i siły popędu płciowego.

Model dobrego życia (Good Lives Model)

Podejście terapeutyczne dążące do poprawy ogólnej jakości życia sprawcy poprzez realizację celów cząstkowych, co skutkuje panowaniem nad popędem.

Podejście konfrontacyjne (Marshall)

Strategia terapeutyczna stosowana na początku leczenia, polegająca na kwestionowaniu postaw pacjenta, aby przejął on odpowiedzialność za zachowania parafilne.

Model ABC

Narzędzie terapii poznawczej służące do identyfikacji myśli i emocji poprzedzających oraz następujących po dokonaniu czynu parafilnego.

Cykl dewiacyjny (według Saltera)

Sekwencja składająca się z $9$ etapów, m.in.: dewiacyjne fantazje, pozornie nieważne decyzje, czynniki wysokiego ryzyka, atak seksualny oraz wyrzuty sumienia.

Zniekształcenia poznawcze u pedofili

Błędne przekonania, takie jak wiara, że kontakt seksualny jest edukacyjny dla dziecka lub że dzieci prowokują dorosłych do zachowań seksualnych.

Statyczne czynniki ryzyka recydywy

Stałe parametry obejmujące zaburzenia preferencji, zaburzone schematy poznawcze, deficyty społeczne/emocjonalne oraz impulsywność.

Dynamiczne czynniki ryzyka recydywy

Zmienne wskaźniki ryzyka, takie jak dostęp do potencjalnej ofiary, kryzys emocjonalny, złość, uzależnienia czy brak motywacji do leczenia.