maatschappijleer havo examen theorie 2024 + aantal boek begrippen

Welk recht en taak is : de tweede kamer die een wetsvoorstel steunt om tiktok te verbieden op telefoons van ambtenaren?

het recht van iniatief en de wetgevende taak

Welke partijen zijn confessioneel?

CDA, ChristenUnie, SGP.

welke stroming is VVD en D66?

liberaal

welke partijen zijn socialistisch/sociaaldemocratisch?

GL-PvdA, SP, PvdD

wat is jurisprudentie?

alle eerdere uitspraken van alle rechters samen

wat is het censuskiesrecht?

alleen een kleine groep mannelijke burgers die een bepaald bedrag aan belasting betaalden hadden kiesrecht

welke rechten kregen burgers in 1983?

werkgelegenheid
sociale zekerheid
volksgezondheid
sociale woningbouw
onderwijs

bescherming vd positie van werknemers

wat is verticale werking van grondrechten?

grondrechten kunnen door burgers worden uitgeoefend tegenover de staat

wat is de horizontale werking van grondrechten?

burgers kunnen zich tegenover elkaar op hun grondrechten beroepen

wat staat er in het wetboek van Strafrecht?

de bescherming van veiligheid van burgers en de bescherming van hun eigendommen

wat is privatisering?

de overheid draagt de eigendom en verantwoordelijkheid van bedrijven, diensten of activiteiten over aan de particuliere sector

wat is klassenjustitie?

rechters die zich laten leiden door vooroordelen, bijv over sociale afkomst

wat is een dwangsom?

een geldbedrag dat iemand moet betalen als diegene een gerechtelijke of bestuurlijke beslissing niet nakomt.

wanneer kan een officier van justitie besluiten om een strafzaak te seponeren?

1. bij onvoldoende bewijs

2. als het gaat om een licht strafbaar feit

3. als de officier vindt dat de verdachte genoeg gestraft is

wat gebeurt er als een officier van justitie een transactie (schikking) aanbiedt? in welke gevallen?

bij overtredingen en lichte misdrijven. De verdachte gaat dan akkoord met een geldboete of taakstraf en wordt niet verder vervolgd.

Wat is een verschil tussen een schikking en een strafbeschikking?

bij een strafbeschikking staat de schuld vast

wat kan een officier van justitie doen met een strafzaak?

1. seponeren

2. schikking aanbieden

3. vervolgen aan rechter

4. zelf afdoen (OM-strafbeschikking)

5. leidinggeven aan opsporing

wat is een requisitoir?

de officier van justitie vraagt om een bepaalde straf

welke hoofdstraffen zijn er?

1. gevangenisstraf (vrijheidsstraf)

2. geldboete (niet betalen → gevangenis)

3. taakstraffen

4. hechtenis

wat zijn bijkomende straffen?

1. intrekking van het rijbewijs

2. stadionverbod

3. verbod om een beroep uit te oefenen

4. de veroordeling wordt openbaar gemaakt

welke strafrechtelijke maatregelen zijn er?

1. schadevergoeding aan slachtoffer

2. verplichte afkickbehandeling

3. tbs

4. ontnemen van door misdaad verkregen geld of spullen

hoe zit het met kinderen onder de 12 die een strafbaar feit plegen?

zijn niet strafrechtelijk aansprakelijk voor hun daden, komen niet voor de rechter

welke leeftijd kan te maken krijgen met het adolescentenstrafrecht?

16 tot 23 jaar

wat is het verschil tussen Internationaal gerechtshof en strafhof?

gerechtshof: beslecht juridische geschillen tussen staten
strafhof: bestraft individuen voor oorlogsmisdaden

welke rechten heeft de Tweede kamer als wetgevende taak?

1. Stemrecht: wetsvoorstellen aannemen of verwerpen

2. Recht van amendement: wetsvoorstellen wijzigen

3. Recht van initiatief: wetsvoorstellen indienen

4. Budgetrecht: begroting goedkeuren of wijzigen

Welke rechten heeft de Tweede Kamer als controlerende taak?

1. recht van motie: verzoek aan minister om iets wel of niet te doen

2. vragenrecht: schriftelijk vragen stellen aan de regering

3. recht van interpellatie: een debat aanvragen met een minister of staatssecretaris over een actuele kwestie

4. recht van onderzoek en enquete: onderzoek instellen naar rol van de regering en overheid bij maatschappelijke kwesties

welke rechten heeft de Eerste Kamer?

1. recht om schriftelijk vragen te stellen

2. recht van interpellatie

3. recht van enquete

wat is dualisme?

er is tussen regering en parlement een duidelijke taakverdeling die voortvloeit uit het principe vd trias politica

waarom is de trias politica in NL niet volledig doorgevoerd?

omdat ministers zowel wetgevende als uitvoerende macht hebben

wat is het verschil tussen Provinciale Staten en Gedeputeerde Staten ?

PS: volksvertegenwoordiging. stellen het beleid en de begroting vast, maken verordeningen en controleren het dagelijks bestuur.
GS: dagelijks bestuur. Zij bereiden het beleid voor, voeren de besluiten van PS uit, voeren taken uit van de Rijksoverheid (medebewind) en houden toezicht op gemeenten/waterschappen.

wat is het vetorecht?

het recht om een besluit tegen te houden

wat is de Europese raad?

de regeringsleiders die de hoofdlijnen vaststellen van het politieke beleid

Wat is de raad van ministers?

vertegenwoordiging vd regeringen van alle lidstaten, wetgevende macht

wat is de UNHCR?

suborganisatie vd VN, beschermt vluchtelingen wereldwijd

wat is het meritocratisch ideaal?

een samenleving waarbij inzet en talenten bepalend zijn voor je maatschappelijke positie

wat is het dilemma van de collectieve actie?

is een sociaal conflict waarbij individuen niet bijdragen aan een gemeenschappelijk doel, uit angst dat anderen meeliften zonder te betalen.

wat is het dilemma van de non-sociale cohesie

Hoewel sociale cohesie vaak wordt gezien als de 'lijm' die een samenleving bij elkaar houdt, kan een te sterke focus op de eigen groep ("wij") leiden tot het uitsluiten van anderen

De kinderbijslagwet is een voorbeeld van:

sociale verzekering → volksverzekering