Nederlands T3 + T4 + T5 2026

beschouwd

gezien als

uitweiden

afdwalen, uitgebreid vertellen

stichten

oprichten, beginnen

doordringen

binnendringen, duidelijk worden

scheppen

creëren, maken

verlenen

geven, toekennen

teisteren

zwaar treffen, kwellen

manifesteren

zichtbaar worden, tonen

boetseren

vormen, modelleren

thematiseren

als thema behandelen

rijmen

woorden laten eindigen met dezelfde klank

het protocol

vaste regels of stappenplan

de dissident

tegenstander van de heersende mening

de impact

invloed, effect

het continuüm

ononderbroken geheel

de adaptatie

aanpassing

molesteren

mishandelen

perifeer

aan de rand, zijdelings

neologismen

nieuw gevormde woorden

genitief

naamval voor bezit

bastaardwoorden

aangepaste leenwoorden

koeterwaas

niet waardige taal

tegenspoed

pech

fatula

prijs op iemands hoofd, wie hem vermoord krijgt geld

migrantenproblematiek

cultuur die er was bij vertrek uit land is niet zelfde cultuur als bij aankomst

ayatollah

hoogste rang van iraans volk

graphic novel

strip voor volwassenen en spreekt over taboes

ontbering

onmenselijke dingen

splijtzwam

veroorzaakt verdeeldheid over bep. onderwerp

apartheid

zwarte mensen hadden geen rechten

koeterwaas

minderwaardig

uit de band springen

anders gedragen dan zou moeten

met stille trom vertrekken

stiekem vertrekken of sterven

op de keper beschouwd

iets heel nauwkeurig bekijken

aan de kaak stellen

openlijk bekritiseren van misverstanden

vechten tegen de bierkaai

onmogelijk doel nastreven

iemand de loef afsteken

iemand overtreffen

de eerste viool spelen

de leiding hebben

semantiek

betekenis

ensyclopedie

boek met veel termen zoals in woordenboek maar dan in de volkstaal

kleuzenaar

komt niet veel buiten

kafkaiaans

situatie moeilijk maken dan nodig, vaak bureaucratie

op de fles gaan

failliet gaan

met de deur in huis vallen

direct ter zaken komen

aan de bel trekken

alarm slaan

veel in zijn mars hebben

iemand die veel talent heeft

woordvelden

verzameling woorden die inhoudelijk bij hetzelfde onderwerp horen

iemand aan de tand voelen

iemand streng ondervragen

bakzeil halen

minder eisen stellen

migrantenliteratuur

opzoek zijn naar nieuwe identiteit waarbij haar oude cultuur botst met de nieuwe cultuur, gesproken in de taal van nieuwe land en gaat over identiteitscrisis en culturele en religieuze verschillen van beide landen

aanzien hebben

heel belangrijk zijn

faustmotief

persoon die altijd maar meer kennis wil

theocentrisme

god staat centraal voor wereldbeeld

antropocentrisme

de mens staat centraal bij het wereldbeeld

grieven

eisen

rekwisiet

extra materiële decoratie

regie aanwijzen

wat de acteurs moeten doen tijdens het spreken

naturalisme

bevat fatalisme (mens heeft geen invloed op zijn lot) en bevat determinisme (mens beschikt zich niet over vrije wil)

realisme

werkelijkheid weergeven

geëngageerde literatuur

literatuur ten dienste van bepaalde mens en maatschappelijke visie

gevatte replieken

snelle scherpe antwoorden

recht van de raap

direct zeggen wat je denkt

volkse taal

gij, klakske, zijt,...

velpon diefstal

stelen van lijm

abdiceert

een eis opdragen

massapsychologie

massa laat zich meetrekken door de moed van 1 persoon

literair historisch faust motief

persoon die altijd maar meer kennis wil

mirakelspel

toneelstuk geïnspireerd op christelijke geloof

vierwandenfictie

acteurs doen alsof er een wand is tussen hen en het publiek

encyclopedie

boek met veel termen in volkstaal (wetenschappelijk)

kafkaiaans

situatie moeilijker maken dan nodig, vaak bureaucratie

woordvelden

verzameling woorden die inhoudelijk bij hetzelfde onderwerp horen

Franz Kafka (persoon)

veel jobs, kwam niet veel buiten, veel vrouwen, autobiographisch schrijven

Franz Kafka (boek)

de gedaanteverwisseling

lege doos zijn

geen betekenis hebben

Jacob van Maerlant (persoon)

stichter van nederlandse literatuur, schrijft encyclopedie in volkstaal

Jacob Van Maerlant (boek) Der Nature Bloeme

tegenspoed

pech

hoog oplopen

hoog inschatten

John Maxwell Coetzee (persoon)

kind van Nederlandse migranten op weg naar Zuid Afrika

Kader Abdolah (persoon)

Geboren in Iran, studeerde natuurkunde, nederlandse politieke vluchteling en deed job in natuurmuseum niet graag

Yasmine Allas (persoon)

Somalische schrijfster/actrice, gevlucht naar nederland na dood van vader

Art Spiegelman (boek)

Maus

John Maxwell Coetzee (boek)

In Ongenade

Yasmine Allas (boek)

Idil, een meisje

Erik Vlaminck (boek)

Brandlucht

Rachida Lamrabet (boek)

Vrouwland (Mara/Maryam)

dubieuze

louche

apart onderwijs zwart en wit

1953

Wit voorang op arbeidsmarkt

1956

Ayatollah komt aan de macht

1979

Huwelijk tussen zwart en wit verboden

1949

apartheid

1948~1991

landen die nederlands spreken

Aruba, België, Nederland, Curaçao, Sint Maarten en Suriname

Kader Abdolah (boek)

De Adelaars

Nelson Mandela

1e zwarte president van Zuid Afrika

deserteert

weglopen van het leger