HC-04

Actiepotentiaal

Verandering van membraanpotentiaal in de tijd door in- en uitstroom van ionen.

Membraanpotentiaal in diastole

-85 tot -90 mV; negatief door membraaneiwitten aan de binnenkant.

Ionconcentraties in diastole

Meer K+ binnen de cel; Ca2+ en Na+ buiten de cel.

Kanalen in rust (diastole)

K+ kanalen open; Na+ en Ca2+ kanalen dicht.

Kanalen in systole

K+ kanalen dicht; Na+ en Ca2+ kanalen open.

Nernst-vergelijking

Berekent bij welke lading er geen netto in- of uitstroom meer is; wordt gebruikt voor geleiding bij meerdere ionpotentialen.

Membraanpotentiaal berekenen

Gewogen som van ionpotentialen; de factor g is 1 voor open kanalen en 0 voor dichte kanalen.

Spanningsafhankelijke Na+-kanalen

Gesloten in rust; openen bij > -65 mV; bij repolarisatie sluit een hekje handmatig tot onder -65 mV.

Fase 1: Depolarisatie

Plaatselijke toename van membraanpotentiaal tot > -65 mV, gevolgd door opening van Na+ kanalen.

Fase 2: Eerste repolarisatie

Sluiten van Na+ kanalen.

Fase 3: Plateaufase

K+ kanalen gaan gedeeltelijk open (K+ stroomt uit), Ca2+ kanalen openen (Ca2+ stroomt in); dit veroorzaakt contractie.

Fase 4: Repolarisatie

K+ kanalen blijven open, K+ stroomt uit, membraanpotentiaal neemt af.

Fase 5: Rustfase

Herstel van de oorspronkelijke ionconcentraties (o.a. via Na+/Ca2+ wisselaar).

Ca2+ regulatie

Ca2+ moet weggepompt worden om hartkrampen te voorkomen; hiervoor wordt Na+ opgeofferd (via Na+/Ca2+ exchanger).

Effectieve refractaire periode (ERP)

Periode waarin geen nieuw actiepotentiaal kan worden opgewekt.

Relatief refractaire periode (RRP)

Na+ kanalen zijn deels hersteld; een nieuw actiepotentiaal kan worden geactiveerd (bij een sterkere prikkel).

Pacemakerfrequentie sinusknoop

Ongeveer 70 slagen per minuut.

Pacemakerfrequentie AV-knoop

Ongeveer 50 slagen per minuut.

Pacemakerfrequentie Purkinjevezels

15-30 slagen per minuut.

Pacemakerfunctie myocyten

In aparte gevallen kunnen ook myocyten als pacemaker fungeren.

Funny current (If)

Een stroom in pacemakercellen waarbij Na+ naar binnen en K+ naar buiten stroomt (Na+ overheerst).

Kortdurende calciumstroom (Ica)

Een vroege Ca2+ stroom in pacemakercellen.

Langdurige calciumstroom

Het eerste deel van de langdurige Ca2+ stroom duurt tot aan de depolarisatiedrempel.

Actiepotentiaal pacemakercel

Wordt veroorzaakt door Ica (depolarisatie) en Ik (repolarisatie).

Sympatische modulatie fase 4

Stimulatie van β-adrenerge receptoren door adrenaline; bevordert If en Ica (instroom), wat leidt tot toename pacingsnelheid, stijlere helling en lager drempelpotentiaal.

Parasympatische (vagale) modulatie fase 4

Stimulatie van muscarine M2-receptoren door acetylcholine; bevordert Ik (uitstroom), wat leidt tot lagere pacingsnelheid, vlakkere helling, lager maximaal diastolisch potentiaal en hoger drempelpotentiaal.