wstęp do nowoczesnych technik i mediów | Quizlet

Andrea Fraser, Museum Highlights: A Gallery Talk, 1989

- 2 pokolenie krytyki instytucjonalnej

- performance - oprowadzanie po muzeum

- wszystko co znajduje się w budynku jest sztuką

- Philadelphia Museum of Art - Arsenberg Collection - największa kolekcja dzieł Duchampa

- performance dokamerowy z widownią (zwiedzającymi)

- opowiadanie np. o poidełku z wodą jak o dziele sztuki

- cel: zwrócenie uwagi na status dzieła sztuki w XX wieku

Rafael Ferrer - Deflected Fountain, for Marcel Duchamp, 1970

- dyskryminacja rasowa, bycie outsiderem, brak reprezentacji w muzeach

- powidoki pracy Duchampa-zalążki dyskusji o inkluzywności

- krytyka instytucjonalna-zmiana przestrzeni wiążąca się ze zmianą odbioru i znaczenia

- wejście do fontanny przy galerii i skierowanie strumienia wody w stronę galerii z pracami Duchampa

Bruce Nauman, Autoportret jako fontanna, 1970

- odniesienie do fontanny M. Duchampa

- sam artysta staje się fontanną

- czy mężczyzna wypluwający wodę może być sztuką?

Hannah Wilke, Through the Large Glass, 1978

- taniec i striptiz w sali z dziełami Duchampa

- sztuka feministyczna - problem inkluzywności, przewartościowanie i samoświadomość

- dokamerowy performance

- odniesienie do Wielkiej Szyby Duchampa

Artur C. Danto, The Artworld, 1964

- definicja dzieła sztuki po Duchampie

- definicja natury kontekstowej

- dziełem sztuki jest to co jest uznane za dzieło sztuki przez artworld

- pojęcie artworldu jako konstruktywne dla jej rozumienia i funkcjonowania

ready-made (object trouve)

gotowy, fabryczny przedmiot podniesiony do rangi sztuki przez artystę, który pozbawia je zwykłej racjonalności i celowości przez umieszczenie w nowym, artystycznym kontekście. pierwszym ready-made było Koło rowerowe Duchampa z 1912 roku.

Marcel Duchamp, Apteka (1914)

Marcel Duchamp, L.H.O.O.Q. (1919)

Marcel Duchamp, Wielka Szyba, czyli Panna Młoda rozebrana przez swych kawalerów jednak, 1915-25

Philadelphia Museum of Art, Arsenberg Collection

Marcel Duchamp, Fontanna (1917)

wysłana anonimowo na wystawę, dzieło zostało odrzucone

podpis R. Mutt

"Sprawa Richarda Mutta" dadaistyczne czasopismo "Ślepiec", 1917

Umberto Boccioni, Manifest techniczny rzeźby futurystycznej (1912)

- grecka rzeźba jako absolutny ideał

- krytyka nie pójścia z duchem czasu

- tradycyjna rzeźba nie oddaje współczesnej rzeczywistości

- rzeźba powinna zawierać współczesne elementy, by być właściwie współczesna

Umberto Boccioni, Jedyna forma ciągłości w przestrzeni, 1913

Marcel Duchamp, Akt schodzący po schodach nr 2 (1912)

Umberto Boccioni, Szarża lansjerów (1915)

Wystawa 0.10. (Ostatnia futurystyczna wystawa malarstwa), Piotrogród, 19.12.1915-17.01.1916

-"0"- narodziny suprematyzmu i konstruktywizmu, oznaczało, że po zniszczeniu świata sztuki zacznie się nowy. Nawiązuje również do dziesiątego kraju, w którym w futurystycznej operze Zwycięstwo na słońcu, dla której Malewicz tworzył scenografię, znajduje się świat bezobiektywności. Zero wciąż kojarzy się z inicjacyjnym przejściem przez oczyszczający symbol czternastu artystów na ścieżce abstrakcji prowadzonych przez Malewicza

-"10"- oznaczało, że na wystawie było około dziesięciu artystów. Właściwie było ich czternastu. Malewicz umieścił swój Quadrangle ( czarny kwadrat na białym tle ) w kącie utworzonym przez ściany, podkreślając wyjątkowy status dzieła. Następnie posunął się do tego, że całą ścianę uważał za obraz suprematystyczny i zmieniał kierunek zawieszania swoich prac w zależności od zestawu obrazów na ścianie

Władimir Tatlin, Kontr-reliefy, 1914

- po wizycie w studio Picassa w 1913

- myśl o przekraczaniu mediów

Papierowa i kartonowa konstrukcja sfotografowana w studio Georges'a Braque'a, Paryż, 1914

Pablo Picasso, Szklanka absyntu, 1914

Georges Braque, Talerz owoców i szklanka, 1912

kubizm, papier colle, kubisyczny kolaż, odkrycie możliwości kolażu = kryzys reprezentacji, I wojna światowa

Pablo Picasso, Skrzypce, 1912

papier colle, kubistyczny kolaż, odkrycie możliwości kolażu = kryzys reprezentacji, I wojna światowa

Pablo Picasso, Kieliszek i butelka Suze, 1912

kolaż kubistyczny

Pablo Picasso, Martwa natura z butelką rumu, 1911

kubizm analityczny

Pablo Picasso, Martwa natura z plecionką krzesła, 1912

realne i tykane vs portretowane i wizualne

Melissa Meyer, Miriam Schapiro - Waste Not, Want Not: An Inquiry into what women saved and assembled (Heresies, numer 4, 1977/78)

- kolaż, famaż, femmage - medium sztuki kobiet

- początki kolaży, sztuki zszywania ze sobą rzeczy są zapomniane i niedocenione przez historyków sztuki jako tradycja sztuki kobiet

Lady Mary Filmer, Filmer Album, ok 1865

- kolaż

- akwarela, rysunek i przyklejone fotografie

- kobiecy język sztuki

dadaizm

międzynarodowy ruch artystyczno-literacki w sztuce XX wieku, którego głównymi hasłami były dowolność wyrazu artystycznego, zerwanie z wszelką tradycją i swoboda twórcza odrzucająca istniejące kanony. Jego członkowie, będący świadkami I wojny światowej, w poczuciu rozpadu cywilizacji negowali powszechnie przyjęte ideały estetyczne i wartości. Nie wytworzyli jednolitego stylu czy programu, które spójnie łączyłyby ich dzieła - jednoczyła ich raczej wspólna postawa niż styl.

Marcel Slodki, plakat zapowiadający inaugurację Cabaret Voltaire w Zurychu 5.02.1916 (do 23.06.1916)

zapowiedź dadaizmu, kryzys reprezentacji

dadaizm europejski - Zurych

członkowie Cabaret Voltaire: V. Eggeling; E. Hennings; R. Huelsenbeck; H. Richter; M. Janco; T. Tzara; H. Arp; S. Taeuber-Arp

Hugo Ball jako magiczny biskup, recytujący "Karawanę" w Cabaret Voltaire, 1916

Wystawa Dada Afrika, Museum fur Moderne Kunst, Musee de l'Orangerie, 2016-18

- zestawienie artefaktów dadaistycznych z dziełami pozaeuropejskimi

- sztuka pozakanoniczna

- odejście od tradycyjnych mediów wiąże się ze sztuką nieeuropejską, niezinstytucjonalizowaną

- przedmioty znalezione (ready-made)

Międzynarodowe Targi Dada, Berlin, 1920

- otwarcie 5 czerwca w galerii Otto Bucharda

- na ścianach napisy: "Bierzcie Dada na poważnie!", "Dada jest polityczne"

- po raz pierwszy tak świadomie zastosowano wystawę jako medium, display/aranżacja - wystawa może mieć narrację, kompozycję

- pacyfizm, charakter antywojenny

- bardzo duży sukces medialny

- twórcy: Georg Grosz, John Heartfield - plakat: "Sztuka jest martwa. Niech żyje nowa, maszynowa sztuka Tatlina"

Georg Grosz, John Heartfield, Drobnomieszczański kołtun Heartfield wariuje (Elektro-mechaniczna rzeźba Tatlina), 1920

- pierwszy asamblaż - forma artystyczna będąca odmianą kolażu, według, której tworzy się trójwymiarowe kompozycje z przedmiotów gotowych

- antywojenna

- pokazanie okaleczonego żołnierza

- kryzys męskości po wojnie

- w miejscu penisa jest wagina

- niepełnosprawność mężczyzn po wojnie

John Heartfield, Rudolf Schlichter, Pruski archanioł

- asamblaż

- świnia w stroju wojennym podwieszona pod sufitem

- napis na piersiach - cytat z niemieckiej kolędy: "Przybywam z nieba, nieba wysokiego"

- na kartce napis: "Aby dobrze zrozumieć to dzieło sztuki należy codziennie przez dwanaście godzin musztrować się, maszerując z ciężko wyładowanym plecakiem po Tempelhof"

Hannah Hoch, Cięcie nożem kuchennym Dada przez ostatnią weimarską, spasioną piwem epokę kulturalną Niemiec, 1919

- fotomontaż dadaistyczny

- portret zbiorowy społeczeństwa, które będzie szukało rewanżu

Entartete Kunst, Monachium, 1937

- tłumaczenie: Sztuka zdegenerowana

- display oraz aranżacja zostały oparte na Międzynarodowych Targach Dada (1920)

- nazistowska wystawa

- pokazanie publiczności niemieckiej, że dadaizm, awangarda to sztuka zdegenerowana

wystawa The Art of Assemblage, MoMA, 1961

- Duchamp, Picasso, Braque, Grosz...

- zestawienie starszych artystów z tymi urodzonymi w latach 20 XX w., dwa zupełnie inne pokolenia

wystawa New Realists, Sidney Janis Gallery, NYC, 31.10-1.12.1962

- kuratorzy: Sidney Janis, Pierre Restany

- wypromowanie pop-art, pop-art jako odgałęzienie neodadaizmu skupione wokół tematu kultury masowej i przedmiotów codziennego użytku

nowy realizm (nouveau réalisme) i jego manifest, 1960

- "Nowi realiści są świadomi ich kolektywnej tożsamości Nowy realizm = nowe postrzeganie realnego"

- członkowie: Yves Klein, Arman, Christo, Cesar...

dekolaż (decollage)

przeciwieństwo kolażu; sztuka polegająca na odklejaniu, zrywaniu kolejnych warstw, odkryta przez Lea Maleta w 1934 r. Jest uprawiana intensywnie od 50 lat., m.in. przez Jacques'a de la Villeglé, François Dufrene'a i Mimma Rotellę.

Jacques se la Viillegle, Raymond Hains, Ach Alma Manetra, 1949

dekolaż

Christo i Jeanne-Claude, Mur beczek, żelazna kurtyna, 1961-62

mur berliński ale w centrum Paryża

Arman, Premier Portrait-Robot d'Yves Klein, 1960

- akumulacja (nagromadzenie) przedmiotów osobistych Yves'a Klein'a

Robert Rauschenberg, Wytarty rysunek de Kooning'a, 1953

- od abstrakcyjnego ekspresjonizmu do neodadaizmu, combines/combine painting i asamblażu

- niemożliwość uwierzenia w wielkość amerykańskich artystów początku wieku

- kryzys reprezentacji

Robert Rauschenberg, Łóżko, 1955

Robert Rauschenberg, Odaliska, 1955-58

Willem de Kooning, Kobieta I, 1950-52

Rosalind Krauss o rzeźbie w poszerzonym polu

- kategoria ograniczona historycznie, a nie uniwersalna, nieotwarta na zmiany

- zdefiniowana tylko przez zaprzeczenia: nie-architektura, nie-krajobraz, zawieszenie kategorii rzeźby pomiędzy nimi; określana też land-artem

Mary Miss, Obwody/pawilony/przynęty, 1979

Richard Long, Passage as line measuring toward the horizon, 1967

Walter de Maria, Mile Long Drawing, 1968

rysunki na płaskowyżu Nazca

Robert Smithson, Yucatan Mirror Displacements, 1969

umieszczenie luster w naturze

Zakwestionowanie modernistycznego paradygmatu krytyki sztuki i czystego medium na przełomie lat 60. i 70

- minimalizm: otwarcie na doświadczenie/odbiorców

- pop-art i neo-dada: rynek, komercja, ready-made, obiekt masowy jako dzieło sztuki

- site-specific. art: miejsce i kontekst jako treść i znaczenie

- land art: pejzaż (naturalny o społeczny) jako rama

wystawa Earth Art, 1969

wystawa site-specific

Andrew Dickson White Museum of Art, Cornell University, Ithaca, NY. Artyści: Jan Dibbets, Hans Haacke, Gunther Uecker, Richard Long, David Medalla, Neil Jenny, Robert Morris, Dennis Oppenheim, Robert Smithson. Kurator: Willoughby Sharp

wystawa Earthworks, październik 1968

Dean Gallery w Nowym Jorku. Kuratorka: Virginia Dawn. Artyści: Carl Andree, Hubert Bayer, Walter De Maria, Michael Heizer, Stephen Kaltenbach, Sol LeWitt, Robert Morris, Claes Oldenburg, Dennis Oppenheim, Robert Smithson

Robert Smithson, A Tour of the Monuments of Passaic, New Jersey, 1967

- uwiecznienie "nie miejsc"

- opis podróży do miasta rodzinnego artysty i fotografie

- próba opowiedzenia historii rzeczy nieważnych

Alfred Hrdlicka, Pomnik przeciwko wojnie i faszyzmowi, 1988-91, Wiedeń

- forma leżącego mężczyzny na podstawie fotografii z 1938 - zmuszanie Żydów do czyszczenia chodników szczoteczkami,

-marmur, spiż-stosowność pomnika?, pomnik oprotestowany

Rachel Whiteread, Pomnik Holocaustu na Judenplatz lub Nameless library, 2000, Wiedeń

- site-specific - na placu żydowskim, teren ten był zamieszkiwany przez Żydów już w średniowieczu, stała tam synagoga

- beton

- nie budynek, nie rzeźba

fasada - betonowe książki

- wypisane nazwy obozów koncentracyjnych do których wywieziono Żydów z Austrii

Rachel Whiteread, Dom, 25.10.1993-11.01.1994, Londyn, East End, Grove Road

- site-specific, time-specific

- praca dyplomowa artystki

- betonowy odlew domu, który kiedyś się tam znajdował - pomnik dla domu

- przemiany społeczne w Londynie - gentryfikacja terenów Londynu, architektury - domy dla bogatszych, wysiedlenie biednych

- dzielnica rodzinna artystki

- pomnik nostalgiczny

- antymonumentalizm

Jochen Gerz, Esther Shalev-Gerz, Pomnik przeciw faszyzmowi, 10.10.1986-10.11.1993, Hamburg-Harburg

- time-specific

- zapadł się pod swoim ciężarem

- przypadkowe miejsce

- antypomnik, antymonumentalizm, znikający pomnik

Jochen Gerz, 2146 kamieni - pomnik przeciwko rasizmowi, 1993-97, Saarbrucken: pl. Niewidzialnego Pomnika

- plac przed budynkiem, w którym kiedyś znajdowało się Gestapo

- z grupą z którą prowadził zajęcia wyjmowali granitowe płytki i wykuwali na nich nazwy Żydowskich cmentarzy, które były skutkiem Nazistów, płytki umieszczali z powrotem napisem do dołu

- niewidoczny pomnik, antypomnik

- przyznanie się do tego - zdecydowanie władz na pozostawienie pomnika - nazwanie placu - Plac niewidzialnego pomnika

- teraz znajduje się tam tabliczka która opisuje pomnik, historię

James E. Young

ukłuł pojęcie antypomnika (countermonuments)

pomnik

- tradycyjny materiał np. kamień, brąz

- tradycyjna struktura: reprezentacja i cokół

- tradycyjne usytuowanie w przestrzeni urbanistycznej i architektonicznej (plac, oś widokowa)

- tradycyjny odbiór

- tradycyjna forma użyta do tradycyjnych przedmiotów pamięci (głównie pojedynczy wielcy bohaterowie: politycy, pisarze, itp. lub alegorycznie rozumiane zbiorowości: narody, społeczeństwa, grupy, zazwyczaj charakter afirmatywnie postrzeganej przeszłości historycznej, jeśli upamiętnienie traumy - wojna, bitwa, ludobójstwo - konwencja heroiczna)

- tradycyjna forma niezważająca na jej zawłaszczenie przez sztukę w służbie totalitaryzmów

antypomnik

- rezygnacja z tradycyjnych materiałów pomnikowych i rzeźbiarskich (beton, ołów)

- rezygnacja z reprezentowania na rzecz niewidzialności lub wskazywania

- rezygnacja z hierarchicznie wytyczanych "prestiżowych" lokalizacji

- rezygnacja z tradycyjnego postrzegania i odbioru formy kommemoracyjnej. założenie o banalności tradycyjnego odbioru

- nietradycyjna forma wypracowana pierwotnie do upamiętniania Zagłady, z czasem: do traumatycznych wydarzeń z przeszłości, osób i wydarzeń dotąd nieupamiętnianych przez tradycyjne pomniki

- tradycja skompromitowana przez służbę totalitaryzmom - stąd potrzeba jej odrzucenia

Horst Hoheisel, Pomnik fontanny Aschrotta, 1987, Kassel

- fontanna pomnikiem, negatyw fontanny z betonu, zakopanie i schowanie pod ziemię, woda leje się pod ziemią

- upamiętnienie historii antysemityzmu

- historyczna Aschrottbrunnen - projektant Karl Roth (1908), Fontanna Aschrotta - forma obelisku, zburzona w latach 30, ponieważ zaprojektował ją Żyd

- antymonumentalizm

Micha Ullman, Pomnik pamięci palenia książek, 1995, Berlin, Bebelplatz

- upamiętnienie palenia książek przez nazistów w Berlinie, 10 maja 1933

- antypomnik, trzeba spojrzeć w dół

- regały, puste, bez książek

- site-specific

Dani Karavan, Pomnik synagogi, 2005, Neupfarrplatz, Ratyzbona

- negatyw

- upamiętnienie synagogi, która tam stała i została zniszczona 2 XVI w.

Dani Karavan, Pomnik Pomordowanych przez Narodowych Socjalistów Europejskich Romów i Sinti, 2012, Berlin Tiergarten

- negatyw na poziomie stóp

- czarny kamień pokryty wodą, wrażenie zapadania, dziura w przestrzeni

- kamienie - miejsca zagłady

- płot - wydzielenie przestrzeni

- Tiergarten jako "ogród pamięci"

Michael Elmgreen, Ingar Dragset, Pomnik Homoseksualistów Prześladowanych przez Narodowych Socjalistów, 2008, Berlin Tiergarten

- park - kiedyś miejsce spotkań homoseksualistów - położenie pomnika - przypadkowe, w zieleni

- site-specific

- kontrowersje: sąsiedztwo (obok pomnika upamiętniającego zamordowanych Żydów, kto bardziej cierpiał?), nagranie wideo (całujące się pary, najpierw tylko para męska, po krytyce dodano parę damską)

Peter Eisenman, Pomnik Pomordowanych Żydów Europy, 2004, Berlin

- niefiguratywność

- horyzontalność

- antypomnik

Horst Hoheisel, Pomnik Pomordowanych Żydów Europy, 1994

- wyburzenie bramy Brandenburskiej - symbol imperialnej przeszłości Niemiec

- budulec miał być zmielony ii rozrzucony na powierzchni pomnika

- pomnik - pustka po bramie i pył

Kraków, dzielnica Podgórze

- gęstość pomników upamiętniających II wojnę światową

- znajdowało się tam getto

Fabryka Oskara Schindlera "Emalia", od 2010 r. oddział Muzeum Historycznego Miasta Krakowa

- muzeum narracyjne

- Steven Spielberg, Lista Schindlera, 1993

Apteka pod Orłem, muzeum od 1983 r., od 2003 r. oddział Muzeum Historycznego Miasta Krakowa

- Tadeusz Pankiewicz - jedyny nieżydowski mieszkaniec getta

Witold Cęckiewicz, Pomnik Ofiar Faszyzmu, 1964, Kraków-Płaszów

- Krakau-Plaszow - obóz koncentracyjny

- pomnik w miejscu egzekucji

plac bohaterów getta, Kraków-Podgórze, aranżacja przestrzenna i koncepcja: Kazimierz Łatak, Piotr Lewicki, 2006

- odlewy krzeseł na postumencie

- pomnik/antypomnik-upamiętnienie stosu mebli, gdy likwidowano getto

Łukasz Skąpski, 10 metrów sześciennych zimowego powietrza Krakowa, 2013-14, Kraków-Podgórze

blaszany kontener z tabliczką o pomniku dr Twardego, usunięty po głosowaniu rady miasta

Sol Lewitt, Czarna forma (Dedykowana Żydom, których brakuje), 1987,89; Munster, Altona

- antypomnik, antymonumentalizm

Mirosław Bałka, Auschwitzwieliczka, 2010, 2011-2016, Kraków-Podgórze

- upamiętnienie zagłady

- wycieczki autokarowe do Auschwitz i Wieliczki

Mateusz Okoński, Puryfikacja, 2011,2012, Kraków

marmurowa świnia na strukturze betonowej (studnia głębinowa), nowe/stare getto

site-specific

Franciszek Duszeńko, Adam Haupt, Pomnik Ofiar Obozu Zagłady w Treblince, 1964, Treblinka

- 25 lat od wybuchu wojny

instalacje wg Tate Modern Art Terms

- instalacje zajmują całe pomieszczenia

- zunifikowane doświadczenie - multisensoryczne, rozciągłe w czasie, można obejść, można doświadczyć

Olafur Elliason, The Weather Project, 2003, Hala Turbin, Tate Modern, Londyn

- Hala Turbin - główna przestrzeń muzeum

- somatyczny wymiar sztuki instalacji - ludzie kładą się na ziemi

- small talk o pogodzie, coś co łączy ludzi

- z perspektywy lat 20 XXI w - zmiany klimatyczne

- zmiana sposobu doświadczania sztuki - ludzie kładą się na ziemi, zachowują się jakby to było prawdziwe słońce

Ai Weiwei, Nasiona słonecznika, 2010, Hala Turbin, Tate Modern, Londyn

- płaska minimalistyczna przestrzeń

- słonecznikowy dywan - ludzie zachęcani do chodzenia po nim

- porcelanowe nasiona słonecznika malowane przez chińskich malarzy porcelany

- po pewnym czasie nie można było wchodzić na nasiona, przestrzeń ta została odgrodzona, ponieważ gdy ludzie po niej chodzili to wydzielał się pył porcelanowy, który jest niebezpieczny dla ludzi

James Turrell, Aten Reign, 2013, Muzeum Guggenheima, NYC

- minimalizm amerykański - przestrzeń i światło

- praca ze światłem - kontemplacja, doświadczenie i przeżywanie

- immersyjność

- ludzie kładą się na ziemi

Joanna Rajkowska, Rhizopolis, 2021, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa

- cała przestrzeń wykonana z korzeni drzew

- podziemny świat, pod lasem, odwrócony świat, po śmierci

- wąska przestrzeń

- czarne ściany, wygaszenie świateł

- multisensoryzm - wzrok, zapach, poruszanie się

- ekologia i postapokaliptyczna rzeczywistość - ludzie pod ziemią zniszczonego świata

Christian Boltanski, Personnes, 2010, Grand Palais, Paryż

- temat: pamięć, II wojna światowa

- ogromna skala - przestrzeń poo wystawie światowej

- instalacja z ubrań z drugiej ręki

- niemożliwe by ująć ją w jednym spojrzeniu

Christian Boltanski, Theatre d'ombres, 1985-90

- teatr cieni

- inspiracja sztuką niską

- śmierć, trauma, zagłada

Cornelia Parker, Cold Dark Matter: An Exploded View, 1991

- na jej prośbę jednostka armii wysadziła pocisk na szopie, w której były rzeczy

- pokazanie momentu eksplozji

- teatr cieni

William Kentridge, The Refusal of Time, 2011

- pięciokanałowa instalacja wideo

- na Dokumenta w Kassel

- instalacja wideo - 5 obrazów

- aranżacja wyreżyserowana przez artystę - scena

- muzyka w tle

- teatr cieni

- animacja

- maszyna na środku zaczyna się poruszać

William Kentridge, You Who Never Arrived, 2021 - rysunek, 2022 - wystawa instalacji, National M.K. Ciurlonis Art Museum, Kaunas

- rysunek - szybki szkic, żydowski cmentarz i afrykański pejzaż

- artysta - litewski żyd mieszkający w RPA

- instalacja - rysunek stał się instalacją w audytorium

- zwiedzający wchodzili od dołu, patrzyli na instalację do. góry

- muzyka w tle - pieśni żałobne w jidysz i w afrikaans

Allan Kaprow, Słowa, 1962, Smolin Gallery, NYC

- wyreżyserowanie ludzi odwiedzających galerię

- labirynt

- zanurzenie widzów

- Kaprow jako pierwszy twórca właściwych instalacji

Stanisław Dróżdż, Między, 1977

- przestrzeń zunifikowana, jeden pokój, klasyczny white cube

- znajdujemy się pomiędzy kartkami papieru

- słowo "między" nigdy nie jest ułożone z liter

Kurt Schwitters, Merzbau, 1923-37

- (post-wagnerowska) idea dzieła całościowego/dzieła totalnego - Gesamtkunstwerk po dadaizmie

- mieszkanie = architektura + malarstwo + muzyka (Gesamtkunstwerk) - połączenie sztuk

- instalacja przed instalacją

Międzynarodowa Wystawa Surrealizmu, Paryż, 1938

- obrazy w specjalnie zaaranżowanej przez Duchampa przestrzeni

- dzieła artystów: Dali, Duchamp, Ernst, Man Ray, Breton

Marcel Duchamp, Etant donnes: 1 la chaute d'eau 2. le gaz d'eclairage (czyli wszyscy jesteśmy podglądaczami), 1946-66

- wystawny po śmierci artysty w galerii Arsenbergów

- instalacja - podejście do drzwi i przez dziurkę podglądanie

- pokazanie o czym jest "wielka szyba"

- naga kobieta na łące

- wywołanie emocji w widzu, doświadczenie instalacji

Walter De Maria, Złamany kilometr, 1979

- statyczna rzeźba

- horyzontalizm

Walter De Maria, 2000 sculpture, 1992

- dynamiczna instalacja

- przejście od rzeźby do instalacji

Michael Fried, Art and object hood, 1967

- krytyk i historyk sztuki

- tekst w zamierzeniu miał być parodią/dogłębną krytyką sztuki minimalistycznej - stał się punktem do innych tekstów - gdzie Fried wyjawił przejście od rzeźby jako artefaktu do przestrzennego zjawiska widowiskowego i czasowego

Wystawa Primary Structures, 1966, Muzeum Żydowskie w Nowym Jorku, kurator: Kynaston McShine