Ispitni katalog eksterne mature - Behram-begova medresa

Flashcards za Test općeg znanja na eksternoj maturi, pokrivaju terminologiju iz islamskih predmeta, društvenih nauka, jezika i prirodno-matematičkih osnova na osnovu zvaničnog ispitnog kataloga.

Eksterna matura

Najadekvatniji i najkvalitetniji način polaganja obaveznog maturskog ispita koji služi za provjeru stečenih znanja u toku četverogodišnjeg medresanskog obrazovanja.

Tedžvid

Nauka koja nas upućuje na pravilno i razgovjetno učenje Kur`ana a.š. obuhvatajući pravila o ishodištima glasova i njihovim osobinama.

Sekteh

Tedžvidsko pravilo koje podrazumijeva presjecanje glasa i zadržavanje daha na određenim mjestima u Kur'anu.

Imam Asim

Puni imenom Ebu Bekr Asim b. Ebin-Nedžud Behdele el-Esedi el-Kufi, on je naš imam u Kiraetu (načinu učenja Kur'ana).

Sedžda-Tilavet

Znak u Kur'anu koji obavezuje učača ili slušaoca da učini sedždu prilikom učenja ili slušanja dotičnog ajeta.

Akaid

Fundamentalni predmet koji se bavi skupom islamskih uvjerenja i nastoji definirati te sistematizirati odgovore na pitanja islamskog vjerovanja.

Misak

Zavjet koji su svi Ademovi potomci dali Allahu (dž.š.) u Ezelu (preegzistentnom svijetu) o priznavanju Njega za Gospodara.

Kufr

Pojam koji u akaidu označava nevjerovanje, odnosno negiranje bilo koje od temeljnih vjerskih istina (Boga, meleka, knjiga, poslanika…).

Tevekkul

Potpuno oslanjanje na Allaha (dž.š.) u svim životnim situacijama nakon što čovjek poduzme sve što je u njegovoj moći.

Riddet

Čin odmetništva od islama, odnosno napuštanje vjere islama nakon što je osoba bila musliman.

Fikh

Islamska pravna nauka koja proučava šerijatske propise o ibadetima (obredima) i međuljudskim odnosima.

Sahibi uzur

Osoba koja ima stalnu fizičku nelagodu ili opravdan razlog (poput stalnog krvarenja) zbog kojeg uzima abdest za svako novo namasko vrijeme.

Sehvi-sedžda

Naknadna sedžda koja se čini na kraju namaza ako se nenamjerno propusti jedan od namaskih vadžiba.

Mehr muedždžel

Dio vjenčanog dara (mehra) koji se ženi isplaćuje naknadno, nakon sklapanja braka ili u slučaju razvoda/smrti muža.

Iddet

Vremenski period čekanja koji žena mora ispoštovati nakon razvoda braka ili smrti muža prije ponovne udaje.

Ahlak

Nauka o ćudi, naravi i načinu ophođenja sa svijetom; islamska disciplina koja se bavi odgojem i moralnim usavršavanjem.

Sunnetullah

Allahov nepromjenjivi zakon u kosmosu i prirodi koji reguliše funkcionisanje svega stvorenog.

Tefsir

Nauka koja se bavi tumačenjem i razumijevanjem kur'anskih sadržaja i značenja Božije poruke.

Levhi mahfuz

Ploča neuništive memorije na kojoj je, prema islamskom vjerovanju, zapisan sav sadržaj Kur'ana i sudbina svijeta.

Hadis

Sve ono što je Poslanik (s.a.v.s.) rekao, uradio, šutnjom odobrio, te opisi njegovih moralnih i fizičkih osobina.

Sened

Lanac prenosilaca hadisa koji povezuje sakupljača predaje sa samim izvorom, odnosno Poslanikom (s.a.v.s.).

Metn

Sam tekst hadisa, odnosno sadržaj poruke koja se prenosi od Poslanika (s.a.v.s.).

Hidžra

Preseljenje Poslanika i muslimana iz Mekke u Medinu 622. godine, što označava početak muslimanskog kalendara.

Bejtu-l-hikme

Institucija poznata kao 'Kuća mudrosti' osnovana u Bagdadu u 9. vijeku (halifa el-Me'mun) kao centar za prevođenje i nauku.

Epitaf

Književna forma koja predstavlja natpis na nadgrobnim spomenicima, u BiH specifično na stećcima.

Alhamijado književnost

Specifična književna tradicija u Bosni pisana na bosanskom jeziku, ali korištenjem arapskog pisma prilagođenog našem jeziku (arebica).

Gnoseologija

Filozofska disciplina, poznata i kao spoznajna teorija, koja se bavi porijeklom, izvjesnošću i dosezima ljudske spoznaje.

Ontologija

Filozofska disciplina koja proučava biće kao biće, njegove opće karakteristike i temelje postojanja.

Socijalizacija

Proces u kojem se biološki nezrela jedinka, pod uticajem društvene sredine, preobražava u odgovornu ličnost i pripadnika zajednice.

Civilno društvo

Autonomni i samoorganizirani dio liberalnog društva koji djeluje izvan formalnih državnih institucija (udruženja, NVO).

Kvadratna jednačina

Jednačina oblika $ax^2 + bx + c = 0$, čija se rješenja traže pomoću diskriminante $D = b^2 - 4ac$.

Paskalov zakon

Fizički zakon koji kaže da se pritisak u tečnostima i gasovima prenosi ravnomjerno u svim pravcima.