Kazimierz - Sławny i z czynów Wielki

Flashcards vocabulary style regarding the lecture notes on King Casimir the Great and his state administration, law, and ideology.

Regni Poloniae

Doktryna polityczna, która w swojej treści terytorialnej ponad rzeczywistością polityczną stawiała idealny sens terytorium państwowego Polski, sięgający początku panowania dynastii piastowskiej.

Pokój kaliski (1343)

"Pokój wieczysty" z Zakonem Krzyżackim, w wyniku którego Kazimierz Wielki odzyskał Kujawy i ziemię dobrzyńską, podczas gdy Pomorze Gdańskie i ziemia chełmińska pozostały w rękach Zakonu.

Suplika z 1364 r.

Prośba Kazimierza Wielkiego do Stolicy Apostolskiej o unieważnienie wszystkich jego zrzeczeń terytorialnych dokonanych pod presją.

Datastanagirk

Ormiańskie prawo pisane, którego stosowanie w Lwowie zostało zatwierdzone przez Kazimierza Wielkiego.

Starosta

Namiestniczy urząd wprowadzony przez Wacława II i kontynuowany przez Piastów, odpowiedzialny za zarządzanie domeną monarszą, nadzór wojskowy i sądownictwo karne.

Podkanclerzy Królestwa

Urząd centralny, który stał się jednym z najważniejszych organów zintegrowanego państwa, faktycznie ważniejszy od kanclerzy dzielnicowych.

Podskarbi

Urząd centralny łączący się z tworzeniem przez króla pieniężnego skarbu państwa.

Grosz polski

Srebrna moneta wprowadzona w ramach reformy monetarnej Kazimierza Wielkiego.

Plenitudo regiae maiestatis

Formuła oznaczająca pełną suwerenność wewnętrzną władzy królewskiej oraz jej uprawnienia do dysponowania ziemiami królestwa.

Rex imperator in regno suo

Doktryna, według której król był cesarzem w swoim królestwie, określająca zakres jego zewnętrznej suwerenności.

Corona Regni

Pojęcie oznaczające władzę królewską jako byt niezależny od osoby monarchy, z rosnącym udziałem czynnika społecznego.

Restytucja dóbr

Polityka Kazimierza Wielkiego polegająca na rewindykacji do królewszczyzn atrakcyjnych terenów, które znajdowały się w rękach prywatnych lub kościelnych.

Sąd Najwyższy Prawa Magdeburskiego

Instytucja powołana na Zamku Krakowskim w latach 1356–1362 w celu zaniechania uciążliwych apelacji do Magdeburga.

Sąd Sześciu Miast

Sąd komisarski powołany przez Kazimierza Wielkiego jako element jego polityki miejskiej.

Studium Generale (1364)

Uniwersytet w Krakowie ufundowany przez Kazimierza Wielkiego 12 maja 1364 r., mający składać się z trzech wydziałów: sztuk wyzwolonych, prawa i medycyny.

Velut alter Salomon

Wzorzec ideowy władzy przyrównujący Kazimierza Wielkiego do biblijnego króla Salomona ze względu na mądrość, budowę państwa i fundacje kościelne.

Rex iustus

Idea króla sprawiedliwego, rządzącego ludem według prawa i zapewniającego ład społeczny.

Antigameratus

Utwór magistra Frowina z XIV wieku, zawierający "speculum principis" (zwierciadło władcy) z pouczeniami dla monarchy.

Nagrobek Władysława Łokietka

Pierwszy nagrobek figuralny w dziejach Królestwa Polskiego, znajdujący się w katedrze wawelskiej, o programie ikonograficznym o charakterze francuskim.

Janusz Suchywilk

Kanclerz królewski, doktor dekret5w i redaktor wielu ważnych dokument5w, w tym przywileju dla Krakowa z 1358 r. oraz projekt5w ustawodawczych.