Filipino Quiz 2 2nd Sem Final Term

UP Diksiyonaryong Pilipino

Detalyadong pagpapaliwanag ng isang bagay, lugar, o ideya

Jose Arrogante

Sa Ingles, tawag itong expository writing

Kita ito sa araw-araw gaya ng

Aklat, diyaryo, artikulo, at iba pa

Ang Sining ng Paglalahad

• Obhetibo

• Walang pagkampi (bias)

• Sapat na detalye pangpalawak ng kaalaman

• Bigay-linaw upang lubos (fully) maunawaan

Ilan sa mga halimbawa nito ay:

Kahulugan, panuto, ulat, balita, sanaysay, iba pa

Sining ng Pakikipagtalastasan

1. Sapat na kaalaman sa paksa

2. Kumpletong paliwanag sa kahulugan

3. Malinaw ang pagpapahayag (express)

4. Gumamit ng larawan o balangkas para mas madaling maintindihan

5. Walang pagkampi (bias)

Salitang ‘Sanaysay’

• Galing sa salitang Pranses na ‘essayer’

• Ibig sabihin ‘sumubok’ o ‘tangkilikin’

Confucius

Sumulat ng Analects

Lao-Tzu

Sumulat ng Tao Te Ching

Yushida Kenko

Ika-14, may katha ng ‘Tsurezuregusa’ o ‘Mga Sanaysay sa Katamaran’

Francis Bacon

Sanaysay ay isang maikling pagbulay-bulay (reflection) sa buhay

Paquito Badayos

• Matalinong kuro (view)

• Personal na pananaw

• Sariling opinyon

Alejandro Abadilla

Sanaysay ay karanasan ng isang sanay sa pagsasalaysay

Pormal (Impersonal o Siyentipiko)

Maayos, seryoso, nakabase sa katotohanan

Impormal (Pamilyar o Personal)

Parang nakikipag-usap, personal

Labindalawang natataning uri ng sanaysay:

1. Nagsasalaysay

2. Naglalarawan

3. Mapag-isip o di praktikal

4. Kritikal o mapanuri

5. Didaktiko o nagnangaral

6. Nagpapaalala

7. Editoryal

8. Makasiyentipiko

9. Sosyo-politikal

10. Sanaysay na pangkalikasan

11. Sanaysay na bumabalangkas sa isang tauhan

12. Mapagdili-dili o replektibo

Panimula

Kuha pansin, nakapukaw ng damdamin

Katawan

Pangunahin nilalaman, mayaman sa detalye

Wakas

Buod, pangkalahatang impresyon

Ayon kay Michael Stratford, ang Replektibong Sanaysay ay

Pagbabahagi (sharing) ng iniisip at nararamdang tungkol sa paksa

Ayon kay Kori Morgan, ang Replektibong Sanaysay ay

Paglago (growth) ng isang tao batay karanasan

Mga Dapat Tandaan sa Pagsulat

1. Isang tiyak na paksa

2. Unang panauhan

3. Batay sa personal na karanasan

4. Pormal na salita

5. Malinaw na paglalahad

6. Sundin estruktura (introduksiyon, katawan, kongklusyon)

7. Lohikal at organisado

Pagsulat ng Sanaysay

1. Pananaw sa paksa?

2. Epekto sa buhay?

• Isang pangunahing kaisipan

Pagsulat ng Panimula

• Pukawin mambabasa

• Maaaring gumamit ng quotation, tanong, anekdota, at iba pa

• Ipakilala ang paksa

Pagsulat ng Katawan

• Ilahad (develop) kaugnay na kaisipan sa paksa

• Obhetibong datos

• Gumamit ng sanggunian

• Paano ka nagbago at anong natutunan

Pagsulat ng Wakas

• Isipan paano tatapusin

• Ulitin ang pangunahing kaisipan

• Paano magagamit ang natutunan sa buhay

• Hamunin (challenge) ang mambabasa